II GZ 59/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie Rzecznika MŚP na zarządzenie WSA o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wniosek o uzasadnienie wyroku, uznając, że Rzecznik nie jest zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych.
Rzecznik MŚP wniósł zażalenie na zarządzenie WSA o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wniosek o uzasadnienie wyroku, argumentując, że jako organ ochrony praworządności powinien być zwolniony z kosztów. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że przepis art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie obejmuje Rzecznika MŚP, a jego uprawnienia do uczestniczenia w postępowaniach na prawach prokuratora nie oznaczają zwolnienia z kosztów sądowych.
Przedmiotem postępowania było zażalenie Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie, które wezwało Rzecznika do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. WSA wydał takie zarządzenie, ponieważ Rzecznik nie uiścił wymaganej opłaty. Rzecznik MŚP zaskarżył to zarządzenie, podnosząc, że narusza ono art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie opłat kancelaryjnych. Argumentował, że ze względu na pełnioną funkcję w demokratycznym państwie prawnym, związaną z ochroną praworządności, powinien być zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych, podobnie jak prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich czy Rzecznik Praw Dziecka. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że przepis art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ma charakter szczególny i jego wykładnia powinna być zawężająca. Stwierdził, że ustawa o Rzeczniku MŚP, choć upoważnia Rzecznika do uczestniczenia w postępowaniach sądowoadministracyjnych na prawach prokuratora, nie zawiera przepisu wprost zwalniającego go z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W związku z tym, wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej zostało uznane za prawidłowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, Rzecznik MŚP nie jest zwolniony z obowiązku uiszczania opłat kancelaryjnych, ponieważ przepis art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie wymienia go w katalogu podmiotów zwolnionych, a jego uprawnienia procesowe nie obejmują zwolnienia z kosztów.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepis art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ma charakter szczególny i jego wykładnia powinna być zawężająca. Ustawa o Rzeczniku MŚP nie zawiera przepisu wprost zwalniającego Rzecznika z kosztów sądowych, a jedynie przyznaje mu uprawnienia procesowe na prawach prokuratora, co nie jest równoznaczne ze zwolnieniem z opłat.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 239 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten wymienia prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka jako podmioty nie mające obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Nie obejmuje Rzecznika MŚP.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 199
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strony ponoszą koszty postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.
p.p.s.a. art. 198
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.
u.R.M.Ś.P. art. 9 § ust. 1 pkt 8
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców
Upoważnia Rzecznika do wszczęcia postępowania, wniesienia skargi i skargi kasacyjnej oraz uczestniczenia w tych postępowaniach na prawach prokuratora. Nie oznacza zwolnienia z kosztów.
rozp. RM art. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych
Reguluje wysokość opłat kancelaryjnych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Rzecznik MŚP, jako organ ochrony praworządności, powinien być zwolniony z opłat kancelaryjnych na mocy art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i § 2 rozporządzenia RM. Uczestniczenie Rzecznika w postępowaniu na prawach prokuratora oznacza zwolnienie z kosztów sądowych.
Godne uwagi sformułowania
Wskazany wyżej przepis art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ma charakter szczególny, zatem jego wykładnia winna być zawężająca i nie rozszerzająca dla uznania danego podmiotu za ustawowo zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania dany przepis szczególny musi wprost wyrażać zwolnienie podmiotowe Z przepisu tego nie wynika jednak zwolnienie Rzecznika od ponoszenia kosztów sądowych.
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności zakresu podmiotowego art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i uprawnień Rzecznika MŚP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji Rzecznika MŚP i opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku. Nie dotyczy bezpośrednio innych organów ani innych rodzajów kosztów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kosztami sądowymi i uprawnieniami Rzecznika MŚP, co jest istotne dla prawników procesowych i przedsiębiorców.
“Czy Rzecznik MŚP musi płacić za uzasadnienie wyroku? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GZ 59/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-03-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Koszty sądowe Sygn. powiązane VI SA/Wa 5258/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-11-27 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 239 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 5258/23 w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi "E." Sp. z o.o. w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 lipca 2023 r. nr BP.702.527.2023.E.2060.BKOE.3824 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 27 listopada 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 5258/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "E." Sp. z o.o. w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 lipca 2023 r. nr BP.702.527.2023.E.2060.BKOE.3824 w przedmiocie kary pieniężnej. Wniosek o uzasadnienie wyroku złożył uczestniczący w postępowaniu Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, przy czym nie uiścił opłaty kancelaryjnej od tego wniosku. W reakcji na powyższe, działając na podstawie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 – dalej "p.p.s.a.") Przewodnicząca Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 6 grudnia 2023 r. zarządziła wezwanie pełnomocnika Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku w wysokości 100 zł. Odpis powyższego zarządzenia doręczono pełnomocnikowi Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono naruszenie: 1. art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że Rzecznik nie mieści się w katalogu podmiotów, które nie mają obowiązku uiszczenia kosztów, skutkiem czego Przewodniczący VI Wydziału WSA w Warszawie błędnie wezwał Rzecznika do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym i doręczanym na wniosek, pomimo że Rzecznik jest zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych; 2. § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wezwanie Rzecznika do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, podczas gdy Rzecznik, podobnie jak prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka, ze względu na pełnioną funkcję w demokratycznym państwie prawnym związanym z ochroną praworządności zwolniony jest z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, a tym samym wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej należy uznać za nietrafne. W uzasadnieniu zażalenia Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców rozwinął podstawy zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd prawny wyrażony w postanowieniach tego Sądu z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. II GZ 161/23 oraz 22 lutego 2024 r., sygn. II GZ 26/24, II GZ 27/24, II GZ 28/24 oraz II GZ 29/24. Wskazany wyżej przepis art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ma charakter szczególny, zatem jego wykładnia winna być zawężająca i nie rozszerzająca, a dla uznania danego podmiotu za ustawowo zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania dany przepis szczególny musi wprost wyrażać zwolnienie podmiotowe. Przepis art. 9 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r., poz. 1668) upoważnia Rzecznika do zwrócenia się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wniesienia skargi i skargi kasacyjnej do sądu administracyjnego, a także uczestniczenia w tych postępowaniach - na prawach przysługujących prokuratorowi. Z przepisu tego nie wynika jednak zwolnienie Rzecznika od ponoszenia kosztów sądowych. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI