I GZ 285/22

I GZ 285/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-08-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Wegner /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I GSK 494/23 - Wyrok NSA z 2025-12-10
III SA/Łd 895/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-12-07
I GZ 41/22 - Postanowienie NSA z 2022-02-24
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 61 § 1;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. Sp. z o.o. w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 895/21 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 13 lipca 2021 r., nr 266/2021 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 17 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 895/21 odmówił wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 13 lipca 2021 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd rozpoznał sprawę ponownie, z uwagi na uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 24 lutego 2022 r., sygn. akt I GZ 41/22, postanowienia Sądu pierwszej instancji z 26 listopada 2021 r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd ten stwierdził, że strona skarżąca nie przedłożyła dokumentów, które wskazywałyby na aktualną sytuację ekonomiczną strony skarżącej, tj. dokumentacji dotyczącej 2021 roku. W ostateczności w wyniku ponownego rozpoznania przedmiotowego wniosku wskazano, że strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę bądź też trudne do odwrócenia skutki.
Pismem z 14 czerwca 2022 r., strona skarżąca wniosła zażalenie, zaskarżając postanowienie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucając naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) - dalej jako: "k.p.a." w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie obiektywnego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, co miało skutek w drodze zlekceważenia zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywateli, że nie ma podstaw do wstrzymania decyzji. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że z załączonych dokumentów wynika, że w 2019 r., sytuacja gospodarcza i finansowa spółki była zła i rok ten spółka zakończyła ze stratą. Załączono rachunek zysków i strat za rok 2020 r. Ponadto wskazano, że nie załączono sprawozdań za rok 2021, bowiem okres sprawozdawczy dla spółki upływa w dniu 30 czerwca 2022 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a."., zgodnie, z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi, więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13).
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Samo powołanie się przez stronę skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa – jak trafnie przyjął na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. WSA w Łodzi - obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd.
Tymczasem uzasadnienie wniosku spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie spełnia powyższych wymogów. Uzasadniając swój wniosek Spółka ograniczyła się wyłącznie do wskazania, nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji oraz, że nie dysponuje ona środkami finansowymi z uwagi na fakt, że sytuacja spółki nie zmieniła się od 2019 r., który to rok zakończyła stratą. Spółka nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania decyzji a merytoryczna ocena wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przez Sąd jest niemożliwa z uwagi na brak jego właściwego uzasadnienia. Na podstawie przedstawionych informacji nie można, bowiem ustalić, w jakim stopniu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do wniosku oraz do zażalenia nie zostały dołączone żadne dokumenty, które umożliwiłyby Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę, czy dobrowolne bądź przymusowe wykonanie decyzji, z uwagi na sytuację finansową skarżącej spółki, spowoduje zaistnienie zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej. Bez przedstawienia przez skarżącą swojej sytuacji finansowej nie sposób ocenić, jakie konsekwencje pociągnie za sobą ewentualne przymusowe wykonanie decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że wysokość określonego zobowiązania jest znaczna, jednak, aby Sąd mógł rozważyć udzielenie ochrony tymczasowej we wnioskowanym zakresie, konieczne było przedstawienie przez skarżącą konkretnych informacji potwierdzonych stosownymi dokumentami wskazujących spełnienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Spółka takich informacji nie przedstawiła. Zaś samo przedstawienie rachunków zysków i strat za 2020 rok nie daje możliwości udzielenia spółce ochrony tymczasowej. Wprawdzie każde wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych jest uciążliwe i stanowi uszczerbek w budżecie jej adresata, jednak nie oznacza to automatycznie, że zapłata należności, także w trybie egzekucyjnym, będzie za każdym razem powodować powstanie po stronie podmiotu wnoszącego skargę oraz skargę kasacyjną znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
W świetle wyżej poczynionych powyższych uwag należy uznać, że skarżąca w złożonym zażaleniu w żaden sposób nie wykazała, że spełniona została, choć jedna z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., brak było podstaw do zastosowania wobec niej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji.
Z powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.