II GZ 579/24

II GZ 579/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1672/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-06-20
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. w M., F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 1672/24 w zakresie odrzucenia skargi i zwrócenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi A. w M., F. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 maja 2023 r. nr DPP-TPZ.0272.50.2023(2) w przedmiocie wpisu na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 czerwca 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1672/24, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a.") odrzucił skargę A. w M., F. (dalej jako: "skarżąca") na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 maja 2023 r. w przedmiocie wpisania na listę o której mowa w ustawie z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania narodowego.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z akt sprawy oraz dokumentów załączonych do pisma procesowego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wprost wynika, że zaskarżona decyzja została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu 29 maja 2023 r. Wobec tego trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 28 czerwca 2023 r. Skarżąca natomiast skargę wniosła w dniu 29 czerwca 2023 r., a więc z jednodniowym uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia.
II
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła:
a) naruszenie przepisów postępowania skutkujące nieważnością postępowania, tj. naruszenie art. 113 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U z. Nr 78 poz. 483 ze zm.; dalej jako: "Konstytucja RP") w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284; dalej jako: "Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności"), poprzez rozstrzygnięcie sprawy na posiedzeniu niejawnym, pomimo że w sprawie została wcześniej wyznaczona rozprawa na dzień 10 kwietnia 2024 r., która to rozprawa się odbyła, została jednak odroczona bez terminu, nie doszło także do zgodnego z przepisami zamknięcia rozprawy oraz udzielenia głosu stronom, wreszcie nie zaistniały przesłanki zmiany trybu rozpoznania sprawy z rozprawy na posiedzenie niejawne, a finalnie, nawet jeśli taka zmiana byłaby dopuszczalna, Skarżąca, mając świadomość odroczenia rozprawy i oczekując na kolejny jej termin, nie została w konsekwencji powiadomiona przed terminem posiedzenia niejawnego o jego wyznaczeniu w sposób, który dawałby szansę jakiejkolwiek reakcji procesowej (pomiędzy zarządzeniem - a niedoręczeniem - o powiadomieniu pełnomocnika o zmianie składu orzekającego a posiedzeniem niejawnym upłynęły zaledwie dwa dni) i obrony swoich praw, w konsekwencji wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym, skutkujące pozbawieniem Skarżącej możności obrony swych praw, skutkujące nieważnością postępowania;
b) naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj. naruszenie art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1497 ze zm.; dalej jako: "ustawa sankcyjna") w związku z art. 53 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. art. 85 p.p.s.a. w związku z art. 83 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 111 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.; dalej jako: "k.c.") w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, i poprzez błędną wykładnię tych przepisów i przyjęcie, że termin na wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadku decyzji, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy sankcyjnej, rozpoczyna bieg w dniu dokonania zawiadomienia strony o decyzji poprzez jej udostępnienie w Biuletynie Informacji Publicznej, podczas gdy w świetle prawidłowej, językowej, funkcjonalnej, a także systemowej wykładni przedmiotowych przepisów, termin ten rozpoczyna swój bieg z dniem następującym po dniu, w którym decyzja została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, a zatem "dnia następującego po dniu, w którym decyzja została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej" nie należy uwzględniać przy obliczaniu terminu (zgodnie z art. 111 § 2 k.c.), a w konsekwencji tej i wadliwej wykładni - błędne odrzucenie skargi skarżącej z dnia 29 czerwca 2023 r.
c) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 83 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 111 § 2 k.c. poprzez brak wyjaśnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanu prawnego i motywów rozstrzygnięcia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w tym zawarcie wywodów merytorycznych w jednym arbitralnym zdaniu, jakoby "zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 28 czerwca 2023 r.", a zatem całkowite pominięcie uzasadnienia dlaczego Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął przepisy o obliczaniu terminu w sprawach administracyjnych.
Wobec powyższego skarżąca wniosła o:
a) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie sprawy na nowo przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a., z uwagi na to, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania (pozbawienie skarżącego możności obrony swoich praw), a także zażalenie jest oczywiście uzasadnione:
a na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku i przekazania akt sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniesiono o:
b) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a.
III
Odpowiedź na zażalenie złożył Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wnosząc o jego oddalenie.
IV
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że mając na względzie utrwaloną praktykę Naczelnego Sądu Administracyjnego kwalifikacji spraw ze skarg na decyzje podejmowane w przedmiocie wpisu na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę do kategorii spraw objętych symbolem 6049, akta niniejszej sprawy przekazano według właściwości do Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, stosownie do § 5 ust. 6 Zarządzenia nr 31 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2021 r. w sprawie utworzenia wydziałów orzeczniczych w wojewódzkich sądach administracyjnych i zakresu ich działania.
Na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2024 r. zawiadomiono pełnomocników stron, że sprawa została przekazana do Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i będzie prowadzona pod nową sygnaturą V SA/Wa 1672/24. Dalej skierowano sprawę na posiedzenie niejawne w celu oceny terminowości wniesionej skargi.
Wobec tego działanie Sądu uznać należało za prawidłowe, bowiem na posiedzeniu niejawnym nie dokonano oceny merytorycznej skargi, ale formalnej. Powyższe nie wymaga zawiadomienia stron o terminie posiedzenia niejawnego.
Następnie należy wskazać, że stosownie do art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zgodnie zaś z art. 53 § 4 p.p.s.a. termin, o którym mowa wyżej, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd ten niezwłocznie przesyła skargę odpowiednio do organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, wydał akt lub podjął inną czynność, będącą przedmiotem skargi.
Zgodnie z art. 83 § 1 p.p.s.a. terminy w postępowaniu sądowo-administracyjnym oblicza się według przepisów prawa cywilnego. Termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest terminem oznaczonym w dniach, przy czym stosownie do art. 111 k.c., termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia, a jeżeli początkiem jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym ono nastąpiło.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia do sądu jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 maja 2023 r. dotycząca wpisania na listę, o której mowa w ustawie z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego. Ustawa ta wprowadza odmienny - od przewidzianego w art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz.U. z 2024 r. poz. 572) doręczenia decyzji na piśmie - tryb zawiadomienia o wydanym rozstrzygnięciu. Zgodnie z art. 4 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy sankcyjnej, zawiadomienie stron o decyzjach następuje przez udostępnienie w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Stosownie zaś do art. 4 ust. 3 powołanej ustawy związanie organu wydaną przez siebie decyzją, rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi, o której mowa w art. 3 ust. 6 oraz zaistnienie natychmiastowej wykonalności decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 11, następuje z dniem następującym po dniu, w którym decyzja została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy sankcyjnej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, za dzień doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie należy przyjąć 29 maja 2023 r., tj. datę podpisania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zaskarżonej decyzji z dnia 29 maja 2023 r. w przedmiocie wpisania spółki na listę, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy sankcyjnej i jednocześnie datę udostępnienia informacji o tym fakcie w Biuletynie Informacji Publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zaskarżona decyzja zawiera pouczenie o terminie i trybie zaskarżenia, w którym wyraźnie wskazuje się, że "skargę wnosi się w terminie 30 dni od doręczenia (tu: udostępnienia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji) niniejszej decyzji stronie". Należy również zauważyć, że skarżąca miała świadomość daty wydania i udostępnienia zaskarżonej decyzji, bowiem w treści pełnomocnictwa znajdującego się w aktach sprawy, jako dzień nałożenia na stronę sankcji przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej wskazuje dzień 29 maja 2023 r.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi przez skarżącą rozpoczął swój bieg 30 maja 2023 r., a więc z dniem następującym po dniu udostępnienia zaskarżonej decyzji. Bezspornym pozostaje fakt, że skarżąca wniosła skargę w dniu 29 czerwca 2023 r. (data nadania przesyłki pocztowej). Ustawowy termin przysługujący na złożenie skargi od tej decyzji upływał natomiast 28 czerwca 2023 r., co oznacza, że skarga wniesiona w dniu 29 czerwca 2023 r. został wniesiona z uchybieniem terminu.
Wobec tego uznać należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę strony skarżącej na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.