II GZ 558/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-12
NSAinneŚredniansa
przywrócenie terminusądy administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieNSAWSAskarżąca spółkakuratorterminy procesowe

NSA uchylił postanowienie WSA o przywróceniu terminu do wniesienia skargi, wskazując na brak wyczerpującego uzasadnienia WSA co do 'wyjątkowego przypadku' i konieczność ponownego zbadania kwestii uchybienia terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Komisji Nadzoru Finansowego na postanowienie WSA w Warszawie, które przywróciło termin do wniesienia skargi przez C. S.A. NSA uchylił postanowienie WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił wystarczająco, na czym polegał 'wyjątkowy przypadek' uzasadniający przywrócenie terminu po upływie roku. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenie Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie z dnia 17 września 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 4242/23. WSA postanowieniem tym przywrócił termin do wniesienia skargi przez C. S.A. (skarżącą) na decyzję KNF z dnia 14 października 2019 r. w przedmiocie bezterminowego wykluczenia akcji z obrotu na rynku regulowanym oraz nałożenia kary pieniężnej. NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd drugiej instancji uznał, że WSA nie wyjaśnił w sposób wystarczający przesłanek przywrócenia terminu po upływie roku od uchybienia, zgodnie z art. 87 § 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). NSA podkreślił, że pojęcie 'wyjątkowego przypadku' należy wykładać ścieśniająco i wymaga ono nadzwyczajnych okoliczności. Sąd pierwszej instancji nie zbadał, czy w ogóle doszło do uchybienia terminu, ani jak należy liczyć roczny termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto, WSA nie rozważył w pełni kwestii związanych z ustanowieniem kuratora dla skarżącej spółki i jego uprawnieniami w kontekście biegu terminów procesowych. NSA wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA powinien szczegółowo zbadać te kwestie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił wystarczająco przesłanek przywrócenia terminu po upływie roku, co stanowi naruszenie art. 87 § 5 p.p.s.a.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA nie wykazał, na czym polegał 'wyjątkowy przypadek' uzasadniający przywrócenie terminu po upływie roku, nie zbadał kwestii uchybienia terminu ani sposobu liczenia rocznego terminu, a także nie rozważył w pełni wpływu ustanowienia kuratora na bieg terminów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 87 § 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

p.p.s.a. art. 87 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

p.p.s.a. art. 87 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

p.p.s.a. art. 87 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.

p.p.s.a. art. 185

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.c. art. 42

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny

Przepis dotyczący ustanowienia kuratora dla osoby prawnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 87 § 5 p.p.s.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia 'wyjątkowego przypadku'. Niewystarczające zbadanie przez WSA kwestii uchybienia terminu i sposobu liczenia rocznego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Konieczność ponownego zbadania przez WSA wpływu ustanowienia kuratora na bieg terminów procesowych.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie wyjątkowego przypadku jest wprawdzie pojęciem niedookreślonym, jednakże należy je wykładać ścieśniająco są to nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały złożenie wniosku o przywrócenie terminu w normalnym terminie

Skład orzekający

Cezary Pryca

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 87 § 5 p.p.s.a. dotyczącego przywrócenia terminu po upływie roku, zwłaszcza w kontekście 'wyjątkowego przypadku' i sytuacji z kuratorem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z przywróceniem terminu po długim czasie i ustanowieniem kuratora.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków. Wyjaśnienie pojęcia 'wyjątkowego przypadku' ma znaczenie dla zrozumienia granic swobody sądu.

Kiedy sąd może przywrócić termin po roku? NSA wyjaśnia granice 'wyjątkowego przypadku'.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 558/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 87 par. 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Komisji Nadzoru Finansowego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 4242/23 w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi C. S.A. w W. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 października 2019 r. znak DSP-WNA.456.11.2018 w przedmiocie bezterminowego wykluczenia akcji z obrotu na rynku regulowanym oraz nałożenia kary pieniężnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 września 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 4242/23, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a.") w sprawie ze skargi A. S.A. w W. (dalej jako: "skarżąca") reprezentowanej przez kuratora adw. Ł. W. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 października 2019 r. w przedmiocie bezterminowego wykluczenia akcji z obrotu na rynku regulowanym oraz nałożenia kary pieniężnej, przywrócił termin do wniesienia skargi.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przypomniał, że decyzja Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 października 2019 r. była już raz przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt VI SA/Wa 39/20). W realiach tamtej sprawy skarżąca nie miała organów uprawnionych do jej reprezentacji. Z kolei zakres uprawnień kuratora został ustanowiony postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w W. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] października 2018 r. i określony zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm., dalej jako "k.c."). Postanowieniem z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 39/20 Sąd odrzucił skargę z uwagi na fakt, że kurator powołany na mocy art. 42 k.c. nie był upoważniony do reprezentacji spółki przed sądem administracyjnym.
Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2023 r. Sąd Rejonowy [...] w W. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego rozszerzył uprawnienia kuratora poprzez nadanie mu uprawnienia do reprezentowania skarżącej we wszystkich postępowaniach sądowo-administracyjnych odnoszących się do postępowania administracyjnego wszczętego przez Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego znak: DPI/WN/476/9/1/2016. Jak wynikało z pisma wyjaśniającego przesłanego przez Sąd Rejonowy [...] w W. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, kurator ustanowiony dla skarżącej odebrał postanowienie o rozszerzeniu uprawnień w dniu 5 czerwca 2023 r.
Pismem z dnia 12 czerwca 2023 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 października 2019 r., zaś oddzielnym pismem również z dnia 12 czerwca 2023 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Wobec powyższego zdaniem Sądu pierwszej instancji przesłanki uzasadniające zaistnienie "wyjątkowego wypadku" wystąpiły w przedmiotowej sprawie. Skoro zaś istnienie wyjątkowego wypadku jest przesłanką dopuszczalności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, to jej ziszczenie powoduje, że wniosek taki podlega uwzględnieniu.
II
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył organ, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu organ wskazał w szczególności, że z treści uzasadnienia postanowienia brak jest możliwości dowiedzenia się jaka szczególna okoliczność uzasadniała przywrócenie terminu. W ocenie organu z tej przyczyny, postanowienie powinno zostać uchylone jako naruszające art. 87 § 5 p.p.s.a.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.), które wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 87 § 5 p.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tyko w przypadkach wyjątkowych.
Przypomnieć należy, że pojęcie wyjątkowego przypadku jest wprawdzie pojęciem niedookreślonym, jednakże należy je wykładać ścieśniająco, w przeciwnym razie oznaczałoby to obowiązek przywrócenia terminu w niemalże każdym przypadku (por. postanowienie NSA z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt II OZ 961/06, niepublikowane). Ustawa nie stanowi co należy rozumieć przez sytuację wyjątkową. Należy przyjąć że są to nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały złożenie wniosku o przywrócenie terminu w normalnym terminie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2008 r., s. 197).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił na czym polega wyjątkowy przypadek z art. 87 § 5 p.p.s.a. w niniejszej sprawie. Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący okoliczności na skutek których złożono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd pierwszej instancji nie zajął w ogóle stanowiska, czy doszło do uchybienia terminu w niniejszej sprawie, czy termin roku , o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. upłynął. Nie przeprowadzono żadnych rozważań w jaki sposób, w szczególności od jakiego momentu liczony jest termin, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a.
Sąd pierwszej instancji nie rozważył w oparciu o postanowienia Kodeksu cywilnego, czy wniesienie skargi przez kuratora, który w momencie wydania zaskarżonej decyzji nie posiadał umocowania do reprezentowania skarżącej we wszystkich postępowaniach sądowo-administracyjnych spowodowało uchybienie terminu i czy w ogóle rozpoczął swój bieg roczny termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Wobec powyższego przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę treść przepisów Kodeksu cywilnego w zakresie ustanowienia kuratora dla osoby prawnej, a przede wszystkim powinien wyjaśnić, czy w niniejszej sprawie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia skargi, ewentualnie przedstawić sposób obliczenia rocznego terminu, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. Ponadto koniecznym jest aby wyjaśnić w sposób jasny i precyzyjny na czym polega, w rozpoznawanej sprawie, wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art.87 § 5 p.p.s.a.
W związku z powyższym, na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI