II GZ 557/17

II GZ 557/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-07-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-06-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janusz Zajda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
V SA/Wa 2177/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2017-12-12
I GSK 3224/18 - Wyrok NSA z 2022-10-13
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art.61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2017 r.; sygn. akt V SA/Wa 2177/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2016 r.; nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 6 kwietnia 2017 r. odmówił A. Sp. z o.o. w Warszawie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] maja 2016 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw.
Spółka z o.o. A.w Warszawie zawarła w skardze z 28 czerwca 2016 r. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając wniosek podniosła, że została zobowiązana do zwrotu środków w "znacznej wysokości", co skutkuje "zmuszeniem skarżącej do zbycia wszelkich składników swojego majątku w sytuacji, gdy dotychczas prężnie prowadzi działalność gospodarczą". Ponadto wskazała, iż zakup składników majątku skarżącej wiązał się z koniecznością zaciągnięcia zobowiązań kredytowych, których Spółka nie będzie w stanie zrealizować w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że sama okoliczność, iż kwota objęta zaskarżoną decyzją jest kwotą "znaczną" nie stanowi przesłanki do zastosowania art. 61 § 3 ppsa. Na podstawie przedłożonych przez Spółkę dokumentów uznał, że w sytuacji, gdy skarżąca dysponuje majątkiem i działa bez problemu na rynku, nie zachodzą przesłanki do zastosowania wyjątkowej instytucji jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca powołując się na znajdującą się w aktach dokumentację oraz załączając bilans za 2016 r., jednostronny rachunek zysków i strat za 2016 r. oraz upomnienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie wskazała, że nawet posiadając należności krótkoterminowe na kwotę 29.526.356 zł (które nie są obecnie ściągalne) nie jest w stanie uiścić kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji w wysokości 192.618.166,12 zł. Niemożność zaspokojenia tego zobowiązania doprowadzi do sytuacji, w której strona będzie zmuszona do spieniężenia majątku (który również nie wystarczy na pokrycie zobowiązania), co doprowadzi do likwidacji tego podmiotu. Z powyższych względów strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: ppsa), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 ppsa, Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja/postanowienie administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu, dlatego też jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Podkreślić jednak należy, że chodzi o taką szkodę (majątkową lub uszczerbek niemajątkowy), które nie będą mogły być wynagrodzone przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Odnosząc powyższe do sprawy wskazać należy, iż z przedłożonych bilansów Spółki za lata 2014-2015 wynika, iż na przestrzeni tego okresu wartość aktywów trwałych z [...] zł spadła do [...] zł, aktywów obrotowych z [...] zł do [...] zł. Z bilansu za 2015 r. wynika, iż na koniec 2015 r. Spółka posiadała urządzenia techniczne i maszyny o wartości ponad 20 tys. zł, środki trwałe w budowie o wartości 8 mln zł, zaliczki na środki trwałe w budowie o wartości 4 mln zł, jak również aktywa obrotowe o wartości [...] zł. W 2016 r. wartość aktywów trwałych spadła do [...] zł, zaś aktywów obrotowych wzrosła do [...] zł, co potwierdza przedłożony do zażalenia wykaz. Z zestawienia lat, w szczególności 2015 r. i 2016 r. wynika, że w ciągu roku wartość środków trwałych spadła z ok.12 mln zł do ok. 60 tys zł., w tym wartość urządzeń technicznych i maszyn spadła z ponad 20 tys. do 0 zł, wartość gruntów z ponad 80 tys. zł do ok. 60 tys. zł. Choć nieznacznie zwiększyła się wartość aktywów obrotowych Spółki, strona podniosła trudności w pozyskaniu części tych środków, gdyż są to m.in. należności od pozostałych jednostek, w tym z tytułu podatków prawie 14 mln zł.
Powyższe wartości świadczą o stopniowym pogarszaniu się sytuacji podmiotu, choć nie można zaprzeczyć twierdzeniom Sądu I instancji, że jest to prawidłowo działający podmiot gospodarczy.
Podzielając pogląd Sądu I instancji, że dokonując oceny wystąpienia w sprawie przesłanek z art. 61 § 3 ppsa, nie można poprzestać na uznaniu, że kwota wynikająca z zaskarżonej decyzji jest znaczna, to jednak nie sposób nie dostrzec w tej sprawie, że kwota ponad 190 mln zł jest sumą kilkukrotnie przewyższającą majątek Spółki. Samo zestawienie tej kwoty z majątkiem Spółki nasuwa wniosek, że jej uiszczenie nie będzie możliwe bez trwałej szkody dla skarżącej.
Reasumując podnieść należy, iż wbrew stanowisku Sądu I instancji, wnioskująca uprawdopodobniła niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przedłożone dokumenty, obrazujące sytuację skarżącej stanowią wystarczającą podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 i w związku z art. 61 § 3 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.