I GZ 476/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, podkreślając obowiązek strony do wykazania umocowania.
Spółka złożyła skargę na negatywną ocenę projektu, którą WSA odrzucił z powodu nieprzedłożenia odpisu z KRS potwierdzającego umocowanie do reprezentacji. Spółka wniosła zażalenie, argumentując, że sąd mógł samodzielnie sprawdzić dane w KRS. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie, a sąd nie jest zobowiązany do wyręczania jej w tym zakresie, zwłaszcza w świetle przepisów obowiązujących w dacie wydania postanowienia WSA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę spółki R. C. M. G. S.A. na rozstrzygnięcie Centrum Projektów Polska Cyfrowa dotyczące negatywnej oceny projektu. Powodem odrzucenia było nieuzupełnienie braków formalnych skargi, mimo wezwania sądu, polegających na nieprzedłożeniu odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego potwierdzającego umocowanie do reprezentowania spółki. Spółka wniosła zażalenie, podnosząc naruszenie art. 49 p.p.s.a. i art. 15 ust. 1 ustawy o KRS, twierdząc, że sąd mógł samodzielnie zweryfikować dane w KRS, oraz zarzucając naruszenie zasady równości stron. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 28 § 1 i art. 29 p.p.s.a., osoby prawne mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności procesowej. NSA uznał, że WSA prawidłowo odrzucił skargę, ponieważ spółka nie uzupełniła braków formalnych w wyznaczonym terminie. Sąd zaznaczył, że choć WSA ma możliwość zapoznania się z danymi w KRS, nie zwalnia to strony z obowiązku przedstawienia stosownych dokumentów potwierdzających umocowanie. Ciężar tych ustaleń spoczywa na stronie, a sąd nie jest zobowiązany do samodzielnego poszukiwania tych informacji. NSA wskazał również, że przepisy obowiązujące w dacie wydania postanowienia WSA nie przewidywały zwolnienia strony z tego obowiązku, a nowelizacja wprowadzająca takie ułatwienia nie miała zastosowania do postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Obowiązek wykazania umocowania do reprezentowania strony spoczywa na stronie skarżącej, a sąd nie jest zobowiązany do wyręczania jej w tym zakresie poprzez samodzielne pozyskiwanie i weryfikowanie informacji z publicznych rejestrów.
Uzasadnienie
Przepisy p.p.s.a. nakładają na stronę obowiązek wykazania umocowania dokumentem przy pierwszej czynności procesowej. Choć sąd ma możliwość zapoznania się z danymi w KRS, nie zwalnia to strony z tego obowiązku. Zwolnienie z tego obowiązku musiałoby wynikać wprost z ustawy, a nie być domniemane. Ponadto, przepisy obowiązujące w dacie wydania postanowienia WSA nie przewidywały takiego zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Osoby prawne i jednostki organizacyjne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.
p.p.s.a. art. 29
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy obowiązku wykazania umocowania dokumentem.
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga odrzucona, gdy nie uzupełniono braków formalnych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 232 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy odrzucenia skargi.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wydania postanowienia o oddaleniu zażalenia.
p.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozpatrywania zażaleń.
u.krs art. 15 § 1
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
Dotyczy umocowania do reprezentowania spółki.
u.krs art. 8
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
Dotyczy zasady jawności rejestru KRS.
u.zm.p.p.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nowelizacja wprowadzająca zmiany w p.p.s.a. (nie miała zastosowania w tej sprawie).
u.zm.p.p.s.a. art. 2
Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek strony do wykazania umocowania dokumentem przy pierwszej czynności procesowej. Sąd nie jest zobowiązany do samodzielnego pozyskiwania informacji z KRS w celu ustalenia umocowania strony. Przepisy obowiązujące w dacie wydania postanowienia WSA nie zwalniały strony z obowiązku przedstawienia dokumentu potwierdzającego umocowanie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 49 p.p.s.a. w związku z art. 15 ust. 1 ustawy o KRS poprzez uznanie, że brak odpisu z KRS stanowi przesłankę uniemożliwiającą nadanie pisma biegu. Naruszenie art. 32 w związku z art. 29 p.p.s.a. poprzez naruszenie zasady równości stron w procesie.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie skarżącej rolą Sądu nie jest wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania ciężar czynienia tych ustaleń nie może zostać przeniesiony na sąd zwolnienie strony z obowiązku dokonania określonej czynności procesowej [...] nie może być domniemywane - musi wynikać wprost z ustawy
Skład orzekający
Henryk Wach
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku strony do samodzielnego wykazywania umocowania do reprezentacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nawet w sytuacji dostępności danych w KRS."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją p.p.s.a. z 12 września 2025 r. w zakresie przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii proceduralnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym – obowiązku stron do wykazywania umocowania. Jest to istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera nietypowych faktów.
“Obowiązek wykazania umocowania w sądzie: czy sąd wyręczy stronę w szukaniu KRS?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GZ 476/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-12-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-12-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane V SA/Wa 2157/25 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-08-27 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 28 par. 1, art. 29 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2025 poz 1427 art. 1 pkt 1, art. 2 Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. C. M. G. S.A. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 2157/25 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi R. C. M. G. S.A. w W. na rozstrzygnięcie Centrum Projektów Polska Cyfrowa z dnia [...] maja 2025 r. znak: [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 27 sierpnia 2025 r., V SA/Wa 2157/25 po rozpoznaniu skargi R. C. M. G. S.A. w W. na rozstrzygnięcie Centrum Projektów Polska Cyfrowa z [...] maja 2025 r. znak [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu w punkcie 1: odrzucił skargę R. C. M. G. S.A. w W. (dalej: "skarżąca", "Spółka"); w punkcie 2: zwrócił skarżącej 200 złotych (dwieście) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Jak wynika z akt sprawy zgodnie z zarządzeniem WSA w Warszawie z 14 lipca 2025 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez: uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 200,00 złotych oraz złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania Spółki, to jest pełnego odpisu z KRS w oryginale lub w uwierzytelnionej kopii pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencja Sądu została skutecznie doręczona 4 sierpnia 2025 r. (vide. k. 28 akt sądowych), a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi upływał 11 sierpnia 2025 r. Sąd I instancji po sprawdzeniu w rejestrze opłat sądowych stwierdził, że skarżąca 4 sierpnia 2025 r. uiściła wpis sądowy w wysokości 200,00 złotych, aczkolwiek pełnomocnik skarżącej nie złożył dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania Spółki. Tym samym brak formalny skargi nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie. W tej sytuacji, WSA w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w związku z art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w punkcie 1: odrzucił skargę skarżącej; w punkcie 2: z urzędu zwrócił Spółce uiszczony wpis od skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca wnosząc o jego uchylenie w całości oraz skierowanie sprawy do Sądu I instancji celem przeprowadzenia postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na rozstrzygnięcie, to jest: a. art. 49 p.p.s.a. w związku z art. 15 ust. 1 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, poprzez uznanie, że brak odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego stanowi przesłankę uniemożliwiającą nadania pismu biegu, podczas gdy nikt nie może zasłaniać się nieznajomością wpisów ogłoszonych w Krajowym Rejestrze Sądowym, z czego organy jurysprudencji nie są wyłączone; b. art. 32 w związku z art. 29 p.p.s.a., poprzez naruszenie zasady równości stron w procesie przed sądami administracyjnymi, polegające na ograniczenie wymogu przedłożenia potwierdzenia umocowania do reprezentacji podmiotu biorącego udział w postępowaniu, jedynie do Spółki Skarżącej, podczas gdy pismo podpisane przez Zastępcę Dyrektora CPPC A. K. oraz pełnomocnictwo udzielone przez Centrum Projektów Polska Cyfrowa, występującego w postępowaniu jako organ, nie były kwestionowane, pomimo nieprzedłożenia stosownego dokumentu mianowania na pozycję Dyrektora Pana W. S. oraz odpowiedniego dokumentu potwierdzającego umocowanie Pani A. K. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów wnoszący zażalenie przedstawił w uzasadnieniu zażalenia oraz dołączył odpis z KRS. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia przez pryzmat podniesionego w zażaleniu zarzutu wraz z jego argumentacją, wskazania na wstępie wymaga, że stosownie do art. 28 § 1 w związku z art. 29 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają zaś obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za w pełni prawidłowe rozstrzygnięcie Sądu I instancji. W wykonaniu wezwania, jak słusznie wskazał Sąd I instancji, skarżąca w zakreślonym terminie nie usunęła braków formalnych skargi. Taki stan sprawy powodował, że Sąd I instancji zobligowany był do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., co też prawidłowo uczyniono. Odnosząc się do argumentacji zażalenia zmierzającej do wskazania, że Sąd I instancji mógł i powinien samodzielnie dokonać ustaleń w zakresie sposobu reprezentacji spółki poprzez pozyskanie wydruku ze strony Krajowego Rejestru Sądowego wskazać należy, że obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie skarżącej, a rolą Sądu nie jest wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym. Oceny tej nie podważa okoliczność, że zgodnie z zasadą jawności rejestru, wyrażoną w art. 8 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 869), WSA ma możliwość zapoznania się ze sposobem reprezentacji strony przez ogólnodostępny rejestr KRS. Sąd I instancji może korzystać z pozyskiwanych samodzielnie dokumentów, lecz jedynie informacyjnie, kontrolnie, na etapie prowadzenia postępowania sądowego, nie zaś na etapie oceny, czy postępowanie to zostało wszczęte przez osobę należycie umocowaną do reprezentowania strony, która - pomimo wezwania - nie przedstawiła stosownych dokumentów. Sam fakt ujawnienia stosownych danych w rejestrze przedsiębiorców KRS, czy opublikowania ich w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, nie zwalnia strony postępowania - niezależnie od tego, czy działa osobiście, czy przez pełnomocnika - z powinności uzupełnienia braków formalnych skargi. Ciężar czynienia tych ustaleń nie może zostać przeniesiony na sąd, który nie jest zobowiązany do samodzielnego poszukiwania i weryfikowania tego rodzaju informacji. Gdyby zamiarem ustawodawcy było zwolnienie uczestnika postępowania z obowiązku przedstawienia dokumentu potwierdzającego umocowanie z uwagi na dostęp sądu do publicznych rejestrów, to stosowne wyłączenie zostałoby wyraźnie przewidziane w przepisach. Tymczasem zwolnienie strony z obowiązku dokonania określonej czynności procesowej, zwłaszcza takiej, jak uzupełnienie braku formalnego polegającego na niedołączeniu odpisu z KRS, nie może być domniemywane - musi wynikać wprost z ustawy (por. postanowienie NSA z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt III FZ 298/25). Taki stan prawny jednak obowiązuje od 5 listopada 2025 r. i wynika z art. 1 pkt 1 ustawy z 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.2025.1427). Co jednak istotne, zgodnie z art. 2 powołanej ustawy do postępowań prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Dlatego też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego czynności podjęte przez Sąd I instancji miały swoje pełne oparcie w obowiązujących przepisach i zaskarżone rozstrzygnięcie było prawidłowe. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI