II GZ 520/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-05-31
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjnezażalenieumorzenie postępowaniazbędność rozpoznania wnioskuskarżącyNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o umorzeniu postępowania w sprawie prawa pomocy, uznając kolejne wnioski strony za zbędne z uwagi na wcześniejsze prawomocne rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, uznając kolejne wnioski strony za zbędne w świetle art. 249a P.p.s.a., ponieważ sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta przez NSA. Strona, mimo deklaracji o braku środków, posiadała grunty rolne o znacznej powierzchni. NSA oddalił zażalenie strony, potwierdzając prawidłowość postanowienia WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., które umorzyło postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji uznał, że rozpoznanie kolejnego wniosku o prawo pomocy stało się zbędne w rozumieniu art. 249a P.p.s.a., ponieważ sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta przez NSA. Sąd wskazał, że skarżący wielokrotnie występował z podobnymi wnioskami, mimo prawomocnych postanowień. Z informacji znanych sądowi z urzędu wynikało, że skarżący lub reprezentowane przez niego podmioty posiadały grunty rolne o powierzchni od 100ha do prawie 700ha w latach 2004-2015, podczas gdy w postępowaniach o prawo pomocy deklarował brak działalności rolniczej i majątku. NSA, podzielając stanowisko WSA, uznał, że rozpoznanie kolejnego wniosku o tożsamej treści jest zbędne, a tym samym postanowienie o umorzeniu postępowania jest prawidłowe. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, rozpoznanie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy o tożsamej treści jest zbędne, jeśli sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny, co uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 249a P.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, uznając kolejne wnioski strony za zbędne w świetle art. 249a P.p.s.a., ponieważ sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta przez NSA. NSA potwierdził, że interpretacja art. 249a P.p.s.a. obejmuje sytuacje, gdy zbędność rozpoznania wniosku zachodziła już w momencie jego złożenia, a powtarzające się wnioski o tożsamej treści, mimo wcześniejszych prawomocnych rozstrzygnięć, uzasadniają umorzenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 249a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest zbędne, jeżeli zachodziły okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania, w tym gdy sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd wyższej instancji.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kolejne wnioski strony o prawo pomocy były zbędne, ponieważ sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta przez NSA. Interpretacja art. 249a P.p.s.a. obejmuje sytuacje, gdy zbędność rozpoznania wniosku istniała już w momencie jego złożenia.

Odrzucone argumenty

Postanowienie o umorzeniu postępowania było niezgodne z prawem.

Godne uwagi sformułowania

rozpoznanie kolejnego wniosku o tożsamej treści stało się zbędne interpretować w sposób rozszerzający tzn. obejmujący również takie sytuacje, w których zbędność rozpoznania wniosku zachodziła w momencie już w momencie jego złożenia

Skład orzekający

Stanisław Gronowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie umorzenia postępowania w przedmiocie prawa pomocy z powodu zbędności rozpoznania wniosku w sytuacji powtarzających się, identycznych żądań po prawomocnym rozstrzygnięciu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powtarzających się wniosków o prawo pomocy po prawomocnym rozstrzygnięciu NSA i gdy sąd ma wiedzę o sprzeczności oświadczeń strony z rzeczywistym stanem majątkowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak sądy administracyjne podchodzą do nadużywania prawa pomocy przez strony, które mimo deklaracji o braku środków, posiadają znaczący majątek. Jest to ciekawe dla prawników procesowych.

Czy można wielokrotnie wnioskować o prawo pomocy, ukrywając posiadane grunty?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 520/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-05-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Stanisław Gronowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
III SA/Po 657/12 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2013-04-26
I GZ 445/18 - Postanowienie NSA z 2018-12-14
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art 249a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. w zakresie umorzenia postępowania w przedmiocie prawa pomocy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 9 marca 2016 r. sygn. akt III SA/Po 657/12 w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z dnia 9 marca 2016 r. sygn. akt III SA/Po 657/12 umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia. W motywach uzasadnienia Sąd pierwszej instancji podał, że R. P. (dalej: "skarżący") wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 stycznia 2016 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji uznał rozpoznanie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne w rozumieniu art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012., poz. 270, ze zm. dalej p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że w niniejszym postępowaniu R. P. już wielokrotnie występował z żądaniami przyznania prawa pomocy, pomimo prawomocnych postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie.
W powyższym stanie rzeczy R. P. kolejny raz wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i wskazał, że jest osobą samotną i bezdomną bez środków do życia i leczenia lecz podał adres zamieszkania. W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisał: "Nie mam" lub "Nie dotyczy".
Tymczasem z okoliczności znane Sądowi z urzędu oraz informacji zamieszczonych w serwisach internetowych instytucji państwowych wynika, że skarżący lub podmioty prawa handlowego reprezentowane przez skarżącego w latach 2004-2015 nieprzerwanie zgłaszały do systemu dopłat rolniczych grunty o pow. od 100ha do prawie 700ha
Natomiast na potrzeby licznych postępowań o przyznanie prawa pomocy skarżący deklarował, że nie prowadzi działalności rolniczej oraz nie posiada żadnego majątku.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżący konsekwentnie składa kolejne wnioski o prawo pomocy i nie podejmuje próby wyjaśnienia swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej, w tym także na etapie składania środków zaskarżenia, gdzie ogranicza treść pism do zarzutów, że kwestionowane orzeczenia są "niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym". Oświadczenia majątkowe skarżącego nie pozwalają ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz jego zdolności płatniczych. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej budzą wątpliwości, co do zgodność z rzeczywistym stanem rzeczy. Sąd zaznaczył, że żądanie przyznania prawa pomocy o treści wskazanej w kolejnym formularzu wniosku o prawo pomocy zostało już prawomocnie rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że rozpoznanie kolejnego wniosku o tożsamej treści jest, zgodnie z art. 249a p.p.s.a., zbędne.
R. P. zażaleniem zaskarżył powyższe postanowienie i wniósł o jego uchylenie jako niezgodne z prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest niezasadne.
W myśl art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W literaturze przyjmuje się, że przepis ten należy interpretować w sposób rozszerzający tzn. obejmujący również takie sytuacje, w których zbędność rozpoznania wniosku zachodziła w momencie już w momencie jego złożenia (Por. R. Hauser, M Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo CH Beck, Warszawa 2015, str. 990). Żądanie przyznania prawa pomocy o treści wskazanej w kolejnym formularzu wniosku o prawo pomocy zostało już prawomocnie rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny. Tym samym rozpoznanie kolejnego wniosku o tożsamej treści stało się zbędne. Z tego względu zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy należało uznać za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI