II GZ 52/19

II GZ 52/19 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2019-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6179 Inne o symbolu podstawowym 617
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II GSK 1483/19 - Wyrok NSA z 2023-03-30
VI SA/Wa 2036/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-07-18
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2018 r.; sygn. akt VI SA/Wa 2036/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2018 r.; nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym zażaleniem postanowieniem z dnia 14 listopada 2018 r.; sygn. akt VI SA/Wa 2036/18 odmówił A. A. wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2018 r.; nr [...] w przedmiocie skreślenia A. A. z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że A. A. (dalej: skarżący) w skardze na wyżej opisaną decyzję Komendanta Głównego Policji zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji, wskazując, że zawiera ona błędy merytoryczne i powinna zostać uchylona. Skarżący podniósł, że utrzymuje się z pracy w charakterze pracownika ochrony fizycznej, a wykonanie decyzji spowoduje odebranie licencji i utratę pracy, tj. źródła dochodu i środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych wnioskodawcy i jego bliskich. Na poparcie tego do akt sprawy dołączył on oświadczenie Prezesa Zarządu A., w którym pracuje skarżący (k. 10 akt sądowych), zgodnie z treścią którego, skreślenie skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony spowoduje rozwiązanie z nim umowy o pracę. Dodatkowo, wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie koniecznością uzyskania ponownego wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej i doprowadzi do kolejnych kosztów związanych z tą procedurą.
WSA, odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; w skrócie: p.p.s.a.) wskazał na przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowymi, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i stwierdził, że skarżący spełnienia tych przesłanek nie wykazał. W ocenie Sądu skutek hipotetyczny (utrata pracy) zawarty w treści pisma Prezesa Zarządu A. z dnia [...] marca 2018 r. nie może być samoistną przesłanką udzielenia stronie ochrony tymczasowej. Ponadto WSA wskazał, że część uzasadnienia wniosku skarżącego stanowi polemikę z treścią zaskarżonej decyzji, a kwestia zasadności skreślenia A. A. z listy kwalifikowanych pracowników ochrony będzie badana na etapie merytorycznego rozpoznania skargi, nie może natomiast być przedmiotem oceny w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazując na treść art. 61 § 3 p.p.s.a. podniósł, że odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z jednej strony "WSA wskazał, że utrata pracy nie może być przesłanką udzielenia ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Głównego Policji uznając to za skutek hipotetyczny" (czyli prawdopodobny), w innym zaś miejscu Sąd stwierdził, że zastosowanie ochrony tymczasowej nie wymaga przedstawienia dowodu na to, że rzeczywiście ww. przesłanki się ziszczą wskutek wykonania decyzji, a jedynie uprawdopodobnienia ich istnienia". Zdaniem skarżącego, Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji, mimo iż zachodzą do tego prawne przesłanki. Skarżący uzupełnił swoją argumentację okolicznością, że skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony spowoduje poza utratą pracy utratę uprawnień wymaganych do jej wykonywania (pozwolenie na broń). Jak wskazał skarżący, szkolenie, które pozwalało na uzyskanie tego pozwolenia straciło swoją ważność po deregulacji zawodu pracownika ochrony, w związku z tym jest to skutek nieodwracalny. Ponowne uzyskanie pozwolenia wymagałoby odbycia kolejnego takiego szkolenia, co wiąże się ze znacznymi kosztami. Skarżący wskazał również na niekonstytucyjny charakter przepisu nakazującego Komendantowi Wojewódzkiemu Policji skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony na podstawie postawienia zarzutów o przestępstwo umyślne.
W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik Komendanta Głównego Policji wniósł o jego oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym stosownie do obowiązujących w tym zakresie norm.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi może on na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć przy tym należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić, albo nastąpić po długim czasie oraz przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślić należy, że do oceny zaistnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, wystarczające jest samo uprawdopodobnienie wystąpienia takich okoliczności.
Rację ma Sąd I instancji, że skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Podkreślić przy tym należy, że przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która może ale nie musi mieć charakteru materialnego i nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379).
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie uznał zasadności złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny tej oceny nie podziela, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia i wstrzymaniem wykonania skarżonego aktu.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że z okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy wynika, iż przesłanki uzasadniające zastosowanie ochrony tymczasowej zostały spełnione. Za usprawiedliwione uznać należało twierdzenie wnioskodawcy, że wykonanie zaskarżonej decyzji bezsprzecznie będzie skutkowało utratą przez skarżącego uprawnień do wykonywania dotychczasowej pracy w ramach świadczenia usług z zakresu ochrony fizycznej. Oznacza to, jak podnosi skarżący, że po stronie wnioskodawcy zaistnieje obowiązek ponownego ubiegania się o uprawnienia i wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, a utrata kwalifikacji skutkować będzie niespełnieniem przesłanek podmiotowych, warunkujących dalsze zatrudnienie. Powyższe potwierdza przedłożone przy skardze oświadczenie dotychczasowego pracodawcy skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał już niejednokrotnie, że brak możliwości wykonywania pracy – w szczególności świadczonej w związku z posiadaniem specjalnych kwalifikacji – w sposób oczywisty wpływa na sytuację materialną skarżącego (zob. np. postanowienie NSA z 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II GZ 424/18; niepubl.; z 13 listopada 2018 r., sygn. akt II GZ 389/18 publ. w CBOSA). Rację ma również skarżący zarzucając Sądowi I instancji brak konsekwencji w odczytywaniu znaczenia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. i ocenie ich wykazania przez wnioskodawcę wskazując, że wystarczające dla wykazania ich istnienia – jest ich uprawdopodobnienie. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, twierdzenia skarżącego nie były gołosłowne, gdyż poparł je stosowną argumentacją oraz przedłożył oświadczenie pracodawcy wskazujące, że następstwem wykonania zaskarżonej decyzji będzie utrata pracy wskutek utraty uprawnień do jej wykonywania. Przedstawione okoliczności sprawy w sposób wystarczający uprawdopodobniają, że wystąpiła określona w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanka niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, warunkująca wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 188 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.