II GZ 51/21

Naczelny Sąd Administracyjny2021-03-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
opłata kancelaryjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikomunikacja elektronicznadoręczeniaskarżącyorgan administracjizażalenieNSA

Podsumowanie

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie WSA o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis skargi, uznając, że opłata jest należna, gdy w postępowaniu występują strony niekorzystające z komunikacji elektronicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis skargi, argumentując to potrzebą doręczenia pisma stronie niekorzystającej z komunikacji elektronicznej. Skarżący złożył zażalenie, twierdząc, że organ administracji posługuje się środkami elektronicznymi i nie ma innych stron w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wyjaśniając, że opłata kancelaryjna jest należna za sporządzenie wydruku pisma elektronicznego w celu doręczenia stronie, która nie korzysta z komunikacji elektronicznej, nawet jeśli organ administracji taką komunikację stosuje.

Przedmiotem sprawy było zażalenie A.B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie, którym wezwano skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 3,50 zł za odpis skargi. Opłata miała być pobrana na podstawie art. 235a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) i § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych. Skarżący zarzucił naruszenie art. 235a p.p.s.a., twierdząc, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, jako organ, posługuje się środkami komunikacji elektronicznej i otrzymał skargę w formie elektronicznej, a w postępowaniu nie występują inne strony. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za niezasadne. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 235a p.p.s.a., opłatę kancelaryjną pobiera się za wydruki pism i załączników wniesionych w formie dokumentu elektronicznego, sporządzane w celu doręczenia stronom, które nie posługują się środkami komunikacji elektronicznej. Sąd podkreślił, że choć Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego korzysta z komunikacji elektronicznej (co wynika z art. 74a § 10 p.p.s.a.), to zasada ta nie odnosi się do innych uczestników postępowania, którzy nie mają obowiązku udostępniać elektronicznej skrzynki podawczej. W tej konkretnej sprawie występował uczestnik postępowania – X. S.A. – dla którego konieczne było sporządzenie odpisu skargi w formie tradycyjnej, co uzasadniało pobranie opłaty kancelaryjnej. Sąd powołał się na poglądy doktryny i własne wcześniejsze orzecznictwo, potwierdzając prawidłowość zaskarżonego zarządzenia.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Opłata kancelaryjna jest należna za wydruki pism i załączników wniesionych w formie dokumentu elektronicznego, sporządzane w celu doręczenia stronom, które nie posługują się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism, nawet jeśli organ administracji stosuje taką komunikację.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 235a p.p.s.a. nakłada obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie wydruku pisma elektronicznego w celu doręczenia stronie niekorzystającej z komunikacji elektronicznej. Nawet jeśli organ administracji stosuje komunikację elektroniczną, opłata jest wymagana, gdy w postępowaniu występują inni uczestnicy, którzy nie korzystają z tej formy komunikacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 235a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Opłatę kancelaryjną pobiera się za wydruki pism i załączników wniesionych w formie dokumentu elektronicznego sporządzane w celu ich doręczenia stronom, które nie posługują się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 47 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się. W celu doręczania dokumentów stronom, które nie stosują środków komunikacji elektronicznej do odbioru pism, sąd sporządza kopie dokumentów elektronicznych w postaci uwierzytelnionych wydruków.

p.p.s.a. art. 220 § § 3a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 235a, podlegają odrzuceniu przez sąd.

p.p.s.a. art. 74a § § 10

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku pism doręczanych uczestniczącym w postępowaniu przed sądem prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich i Rzecznikowi Praw Dziecka oraz organowi, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, sąd przesyła pismo bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego.

u.i.d.p.p. art. 16 § ust. 1a

Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne

Podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych art. § 1 § pkt 3

Określa wysokość opłaty kancelaryjnej za odpis skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata kancelaryjna jest należna za sporządzenie wydruku pisma elektronicznego w celu doręczenia stronie, która nie korzysta z komunikacji elektronicznej, nawet jeśli organ administracji stosuje taką komunikację. W postępowaniu występował uczestnik postępowania (X. S.A.), dla którego konieczne było sporządzenie odpisu skargi w formie tradycyjnej.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 235a p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego jest stroną, która nie posługuje się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism. Twierdzenie, że w sprawie nie występują inne strony poza skarżącym i organem administracji.

Godne uwagi sformułowania

opłata kancelaryjna ma być pobierana również za wydruki pism i załączników wniesionych w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli w postępowaniu występują strony (uczestnicy postępowania), które nie posługują się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism. Wprowadzenie opłaty kancelaryjnej [...] w istocie oznacza, że strona korzystająca ze środków komunikacji elektronicznej powinna pokrywać koszty nadawania jej pismom tradycyjnej formy i przekazywania do pozostałych stron.

Skład orzekający

Wojciech Kręcisz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat kancelaryjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście komunikacji elektronicznej i doręczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy w postępowaniu występują strony niekorzystające z komunikacji elektronicznej, mimo że organ administracji ją stosuje.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z opłatami sądowymi, co jest istotne dla praktyków, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II GZ 51/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2021-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2084/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-06-23
II GSK 2172/21 - Wyrok NSA z 2025-04-29
Skarżony organ
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 47 § 3 i art. 235a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A.B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2084/20 o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 5 stycznia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 2084/20 na podstawie art. 235a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) wezwał A.B. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 3.50 zł, stosownie do treści § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1090) za odpis skargi w sprawie jego skargi na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi.
W zażaleniu skarżący zaskarżył powyższe zarządzenie wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucił naruszenie art. 235a p.p.s.a., polegające na błędnym przyjęciu, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego jest stroną, która nie posługuje się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism. W uzasadnieniu powołał się na treść zarzucanego przepisu i stwierdził, że zaskarżone zarządzenie jest błędne. Organ posługuje się bowiem środkami komunikacji elektronicznej i otrzymał skargę w formie elektronicznej. W postępowaniu nie występują natomiast inne strony, zatem art. 235a p.p.s.a. nie mógł mieć w sprawie zastosowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest niezasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 47 § 3 p.p.s.a. w przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się. W celu doręczania dokumentów stronom, które nie stosują środków komunikacji elektronicznej do odbioru pism, sąd sporządza kopie dokumentów elektronicznych w postaci uwierzytelnionych wydruków, z zachowaniem wymogów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 346 ze zm.).
Zgodnie z treścią stanowiącego podstawę zaskarżonego zarządzenia art. 235a p.p.s.a. opłatę kancelaryjną pobiera się za wydruki pism i załączników wniesionych w formie dokumentu elektronicznego sporządzane w celu ich doręczenia stronom, które nie posługują się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism. Konsekwencje nieuiszczenia tej opłaty określa art. 220 § 3a p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 235a, podlegają odrzuceniu przez sąd.
Nie budzi wątpliwości, co podnosi autor zażalenia, że organ administracji - Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego posługuje się środkami komunikacji elektronicznej. Wynika to z treści art. 74a § 10 p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku pism doręczanych uczestniczącym w postępowaniu przed sądem prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich i Rzecznikowi Praw Dziecka oraz organowi, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, sąd przesyła pismo bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, za urzędowym poświadczeniem odbioru. Ponadto, stosownie do treści art. 16 ust. 1a powołanej ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę.
Powyższa zasada dotycząca doręczeń nie odnosi się jednakże do innych uczestników postępowania, którzy nie mają obowiązku udostępniać elektronicznej skrzynki podawczej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienia NSA: z dnia 24 września 2020 r., sygn. akt I GZ 230/20 i z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt I GZ 10/21). Również w literaturze przedmiotu zauważono, że z treści art. 235a p.p.s.a., dodanego na podstawie art. 4 pkt 16 ustawy z 10.01.2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 183) wynika, że opłata kancelaryjna ma być pobierana również za wydruki pism i załączników wniesionych w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli w postępowaniu występują strony (uczestnicy postępowania), które nie posługują się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism. Wprowadzenie opłaty kancelaryjnej, o której mowa w tym przepisie, w istocie oznacza, że strona korzystająca ze środków komunikacji elektronicznej powinna pokrywać koszty nadawania jej pismom tradycyjnej formy i przekazywania do pozostałych stron (v. M. Niezgódka-Medek w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Lex 2019).
Podzielając powyższe poglądy należy podkreślić, że taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, w której zaskarżonym zarządzeniem wezwano skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 3.50 zł, za odpis skargi. Zaskarżone zarządzenie nie wskazuje wprawdzie celu sporządzenia odpisu skargi, niemniej z akt sprawy wynika, że obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie odpisu skargi został na skarżącego prawidłowo nałożony celem doręczenia sporządzonego odpisu uczestnikowi postępowania, to jest X. S.A. w [...]. Skarżący, twierdząc w zażaleniu, że w sprawie tej nie występują inne strony pomija, że w sprawie tej występuje powołany uczestnik postępowania, dla którego ów odpis skargi musiał zostać sporządzony, stosownie do treści art. 47 § 3 w zw. z art. 235a p.p.s.a.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone zarządzenie jest zgodne z prawem – należna opłata kancelaryjna za odpis skargi została określona na prawidłowej podstawie prawnej i w prawidłowej wysokości - i dlatego na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 i art. 198 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę