II GZ 509/22

II GZ 509/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Czarnik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2268/22 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2022-10-13
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 37 § 1, art. 46 § 1 pkt 4, art. 49, art. 58 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. SE z siedzibą w M. (Niemcy) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2268/22 w zakresie odrzucenia skargi oraz zwrotu wpisu od skargi w sprawie ze skargi F. GmbH z siedzibą w M. (Niemcy) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 czerwca 2022 r. nr DT-ZK.Z.421099.649.2020.38.kkas w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) postanowieniem z 13 października 2022 r., sygn. akt VI SA/WA 2268/22, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę F. GmbH z siedzibą w M. (Niemcy) (dalej: spółka, skarżąca) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z 24 czerwca 2022 r. nr DT-ZK.Z.421099.649.2020.38.kkas w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oraz zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrócił skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi.
Z uzasadnienia sądu pierwszej instancji wynika, że badając skargę wniesioną przez spółkę na opisaną wyżej decyzję sąd stwierdził, że do skargi nie został załączony dokument pełnomocnictwa, z którego wynikałoby, że wskazany rzecznik patentowy B.T. został umocowany – przez osobę/osoby uprawnione do działania w imieniu skarżącej – do występowania przed sądem administracyjnym w tej sprawie. Wbrew twierdzeniom skargi pełnomocnictwo w takim zakresie nie znajdowało się również w aktach administracyjnych).
Zarządzeniem z 22 sierpnia 2022 r., doręczonym 15 września 2022 r., Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie wezwał pełnomocnika skarżącej do nadesłania, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi: oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania, tj. oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem kopii wypisu z urzędowego rejestru, z którego wynikałby sposób i osoby upoważnione do reprezentacji strony skarżącej, wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski.
W zakreślonym terminie stwierdzone braki formalne nie zostały w pełni uzupełnione. Do sądu wpłynęło bowiem pismo informujące o przekształceniu skarżącej we F. SE, do którego rzecznik patentowy załączył poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pełnomocnictwa sporządzonego w języku polskim i angielskim, a udzielonego przez wskazanego w piśmie mocodawcę. Jednakże nie zostało złożone tłumaczenie przysięgłe na język polski wypisu z urzędowego rejestru, z którego wynikałby sposób i osoby upoważnione do reprezentacji spółki, ani tłumaczenie przysięgłe na język polski dokumentu wskazującego, że F. GmbH to obecnie F. SE z siedzibą w M. (Niemcy.
Uzasadniając odrzucenie skargi sąd pierwszej instancji stwierdził, że niezałączenie do skargi dokumentu pełnomocnictwa jest brakiem formalnym skargi. Analogicznie, brakiem formalnym skargi jest niezałączenie do niej dokumentu wskazującego organ uprawniony do reprezentacji osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową, skład tego organu i sposób reprezentacji. Zdaniem WSA, przedłożenie przez pełnomocnika dokumentów sporządzonych w języku angielskim i niemieckim, bez ich tłumaczenia przysięgłego na język polski, stanowiło nienależyte wykonanie wezwania do usunięcia braków formalnych skargi.
W zażaleniu pełnomocnik skarżącej zaskarżył powyższe postanowienie w całości i wniósł o jego uchylenie w całości, przywrócenie terminu do przedłożenia aktualnego tłumaczenia wypisu z rejestru przedsiębiorców i przekazanie sprawy skargi F. SE do rozpoznania WSA w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu na zasadzie art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. zarzucił dokonanie błędnej wykładni art. 49 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. polegające na odrzuceniu skargi F. GmbH z siedzibą w Niemczech pomimo poinformowania sądu o zmianie osobowości prawnej skarżącej na F. SE, przedłożeniu stosownego pełnomocnictwa w wymaganym ustawą terminie i poinformowaniu sądu o niemożności uzyskania aktualnych dokumentów rejestrowych wraz z tłumaczeniem w wyznaczonym terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Z przepisu tego wynika zasada wolnego wyboru sposobu działania przed sądem administracyjnym, polegająca na tym, że strony same decydują o tym, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym będą występowały osobiście czy przez pełnomocnika (np. postanowienie NSA z 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FZ 143/18, to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo kierowane do sądu administracyjnego powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W przypadku składania pisma przez pełnomocnika, zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa, pełnomocnik obowiązany jest złożyć do akt sprawy przy pierwszej czynności procesowej (art. 37 § 1 p.p.s.a.).
Braki w zakresie pisemnego dokumentu potwierdzającego istnienie pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlegają uzupełnieniu na wezwanie, w trybie art. 49 p.p.s.a., który przewiduje, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (§ 1). W odniesieniu do skargi przepisy przewidują rygor jej odrzucenia w razie nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Natomiast skarga poprawiona lub uzupełniona w terminie wywołuje skutki od dnia jej wniesienia (art. 49 § 3 p.p.s.a.).
Wobec powyższego prawidłowo sąd pierwszej instancji wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi oraz dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania, tj. oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem kopii wypisu z urzędowego rejestru, z którego wynikałby sposób i osoby upoważnione do reprezentacji strony skarżącej, wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski – co jak trafnie wskazał sąd pierwszej instancji, z uwagi na fakt, że skarżąca jest podmiotem zagranicznym, zostało jednoznacznie wyrażone w wezwaniu o uzupełnienie braków formalnych skargi.
Skarżąca nie kwestionuje okoliczności, że 15 września 2022 r. otrzymała wezwanie sądu do usunięcia braków formalnych skargi, natomiast nie zgadza się z oceną sądu, że tego wezwania nie wykonała i w związku z tym zarzuca sądowi pierwszej instancji wadliwe odrzucenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) podziela ocenę sądu pierwszej instancji, że niezastosowanie się do wezwania sądu w tym zakresie stanowi podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W ocenie NSA, w rozpoznawanej sprawie, prawidłowo sąd pierwszej instancji odrzucił skargę spółki wskazując, że WSA podstawą odrzucenia skargi było niewykonanie w pełni w zakreślonym terminie wezwania sądu.
Z akt sądowych jasno wynika, że w odpowiedzi na wezwanie sądu pełnomocnik spółki nadesłał pismo informujące o przekształceniu skarżącej we F. SE i załączył poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pełnomocnictwa sporządzonego w języku polskim i angielskim, a udzielonego przez wskazanego w piśmie mocodawcę. Jednakże nie zostało złożone tłumaczenie przysięgłe na język polski wypisu z urzędowego rejestru, z którego wynikałby sposób i osoby upoważnione do reprezentacji strony skarżącej, ani tłumaczenie przysięgłe na język polski dokumentu wskazującego, że F. GmbH to obecnie F. SE. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej przedłożył brakujące dokumenty przy piśmie z 20 października 2022 r. (data wpływu do sądu 26 października 2022 r.) już po wydaniu przez sąd postanowienia o odrzuceniu skargi.
Skarżąca została prawidłowo pouczona o skutkach niewykonania wezwania sądu, a profesjonalny pełnomocnik tym bardziej powinien mieć świadomość możliwych negatywnych dla strony skutków wiążących się z brakiem wykazania prawidłowego umocowania rzecznika patentowego, który podpisał skargę.
NSA podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, że sformułowany w piśmie z 21 września 2022 r. wniosek spółki o przedłużenie terminu na udzielenie odpowiedzi na wezwanie sądu z 26 sierpnia 2022 r nie mógł odnieść zamierzonego skutku, ponieważ termin dotyczący uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego (w tym wypadku skargi), o jakim mowa w art. 49 p.p.s.a. – jako termin ustawowy – nie podlega skróceniu ani wydłużeniu.
Należy również podkreślić, że kontrolując prawidłowość odrzucenia skargi sąd nie bada przyczyn, dla których pełnomocnik nie był w stanie uzupełnić braku formalnego w terminie. Kwestie te mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu z wniosku o przywróceniu terminu do złożenia pełnomocnictwa.
NSA nie zgadza się również ze sformułowanym w uzasadnieniu zażalenia zarzutem naruszenia art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP. Są to przepisy gwarantujące każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły sąd. W rozpoznawanej sprawie, co również trafnie podkreślił sąd pierwszej instancji, stwierdzenie braku formalnego skargi nie skutkowało "automatycznym" odrzuceniem skargi; pełnomocnik skarżącej został bowiem wezwany do usunięcia wskazanych braków, a odrzucenie skargi było konsekwencją nieprawidłowego wykonania tego wezwania.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.