II GZ 506/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-05-24
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowykara pieniężnadoręczenieterminskargapostanowienieNSAWSAprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, wskazując na konieczność jednoznacznego ustalenia daty doręczenia decyzji organu i rozpoczęcia biegu terminu do jej zaskarżenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę H P na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uznając ją za wniesioną po terminie. Sąd I instancji oparł się na informacji o doręczeniu decyzji w dniu 14 września 2015 r. po dwukrotnej awizacji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując na poważne wątpliwości co do prawidłowości doręczenia, wynikające z analizy zwrotnego potwierdzenia odbioru. NSA podkreślił, że brak jednoznaczności w ustaleniu daty doręczenia nie może obciążać strony skarżącej i nakazał wyjaśnienie tej kwestii.

Sprawa dotyczyła zażalenia H P na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które odrzuciło skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Sąd I instancji uznał, że skarga została wniesiona po upływie 30-dniowego terminu, ponieważ decyzja GITD została uznana za doręczoną skarżącej w dniu 14 września 2015 r. po dwukrotnej awizacji, a skarga wpłynęła do organu 20 października 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. NSA podkreślił, że kwestia doręczenia pism procesowych jest newralgiczna i wszelkie błędy w tym zakresie mogą prowadzić do pozbawienia strony prawa do sądu. Sąd zwrócił uwagę na istotne wątpliwości wynikające ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji GITD, które zawierało sprzeczne informacje dotyczące doręczenia, podjęcia przesyłki przez osobę z pełnomocnictwem oraz zwrotu przesyłki do nadawcy. NSA uznał, że przyjęcie przez Sąd I instancji, iż skarga została wniesiona po terminie, było przedwczesne. Wskazał, że w pierwszej kolejności należało jednoznacznie ustalić datę rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi, w tym poprzez postępowanie reklamacyjne. Wobec powyższego, NSA uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nie została wniesiona po terminie, ponieważ istnieją poważne wątpliwości co do prawidłowości doręczenia decyzji organu i tym samym co do daty rozpoczęcia biegu terminu do jej zaskarżenia.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że wątpliwości wynikające ze zwrotnego potwierdzenia odbioru uniemożliwiają jednoznaczne ustalenie daty doręczenia decyzji. Brak pewności w tym zakresie nie może obciążać strony skarżącej i wymaga dalszego wyjaśnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnieją poważne wątpliwości co do prawidłowości doręczenia decyzji organu, co uniemożliwia jednoznaczne ustalenie daty rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi. Brak pewności w ustaleniu daty doręczenia nie może obciążać strony skarżącej i prowadzić do pozbawienia jej prawa do sądu.

Godne uwagi sformułowania

Kwestia doręczenia pism, z którymi ustawa łączy skutki procesowe, jest bowiem zagadnieniem szczególnie newralgicznym, gdyż wszelkie błędy popełnione w tym zakresie wywołać mogą dla stron daleko idące konsekwencje prawne, prowadzące w istocie rzeczy do pozbawienia prawa do sądu. Odrzucenie skargi może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane (bez wątpliwości) naruszenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Jakiekolwiek braki w ustaleniach faktycznych w tym zakresie nie mogą obciążać strony skarżącej, taka bowiem okoliczność oznaczałaby nieuprawnione ograniczenie wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu.

Skład orzekający

Zbigniew Czarnik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność i prawidłowość doręczeń pism procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, konsekwencje błędów w doręczeniach, prawo do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wątpliwości co do doręczenia na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla prawa do sądu jest prawidłowe doręczenie pisma i jak sąd drugiej instancji może skorygować błąd sądu pierwszej instancji w tej materii, podkreślając wagę proceduralnych aspektów postępowania.

Błąd w doręczeniu pisma może pozbawić Cię prawa do sądu – NSA wyjaśnia, jak tego uniknąć.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 506/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-04-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Czarnik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Bk 723/15 - Postanowienie WSA w Białymstoku z 2015-12-29
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 58 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H P na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B z dnia 29 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 723/15 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi H P na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia uchylić zaskarżone postanowienie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B odrzucił skargę H P (dalej: Skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z dnia [..] sierpnia 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Sąd I instancji wskazał, że decyzja GITD wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, po dwukrotnej awizacji z uwagi na brak jej podjęcia, została zwrócona do nadawcy i uznana za doręczoną Skarżącej w dniu 14 września 2015 r. Skarga została wniesiona do WSA w B za pośrednictwem organu, przy czym nadano ją poprzez operatora InPost Sp. z o.o. w dniu 12 października 2015 r. Powyższa skarga wpłynęła do organu w dniu 20 października 2015 r.
Sąd uznał, że skoro skarga została wniesiona za pośrednictwem Impost, a nie z a pośrednictwem Poczty Polskiej, to dniem wniesienia skargi jest dzień jej wpływu do organu, co nastąpiło w dniu 20 października 2015 r., a więc już po upływie trzydziestodniowego terminu, przewidzianego na wniesienie skargi.
Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu skarżąca przytoczyła argumentację podważającą zasadność rozstrzygnięcia Sądu I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W punkcie wyjścia zauważyć trzeba, że kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy są ustalenia faktyczne. Kwestia doręczenia pism, z którymi ustawa łączy skutki procesowe, jest bowiem zagadnieniem szczególnie newralgicznym, gdyż wszelkie błędy popełnione w tym zakresie wywołać mogą dla stron daleko idące konsekwencje prawne, prowadzące w istocie rzeczy do pozbawienia prawa do sądu. Dlatego też w tym zakresie nie mogą istnieć jakiekolwiek niewyjaśnione wątpliwości.
Odrzucenie skargi może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane (bez wątpliwości) naruszenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Jakiekolwiek braki w ustaleniach faktycznych w tym zakresie nie mogą obciążać strony skarżącej, taka bowiem okoliczność oznaczałaby nieuprawnione ograniczenie wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (tak też NSA w postanowieniu z dnia 4 września 2015 r., II GSK 1772/15).
Najistotniejszą kwestią w rozpoznawanej sprawie stanowi odpowiedź na pytanie, kiedy skarżącej skutecznie doręczono decyzję GITD, a zatem kiedy rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do złożenia skargi na tę decyzję, gdyż w ocenie Sądu I instancji złożenie skargi po upływie tego terminu doprowadziło do odrzucenia skargi.
Sąd I instancji przyjął, że decyzja GITD po dwukrotnej awizacji z uwagi na brak jej podjęcia, została zwrócona do nadawcy i uznana za doręczoną Skarżącej w dniu 14 września 2015 r.
Analiza zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji GITD nasuwa istotne wątpliwości w tej kwestii. Na dokumencie tym doręczyciel zaznaczył zarówno pkt 1- "Oznaczoną przesyłkę doręczono adresatowi", a obok widnieje podpis M P oraz informacja, że odbiór nastąpił na podstawie pełnomocnictwa pocztowego nr PP16/2014, jednak brak jest daty podjęcia przesyłki przez tę osobę. Poza tym, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaznaczono także pkt 4 "Przesyłkę zwrócono nadawcy, gdyż adresat nie podjął awizowanej przesyłki". Obok podana jest data zwrotu przesyłki -15 września 2015 r. Następnie w rubryce data i czytelny podpis doręczającego wskazano 14 września 2015 r., co również nasuwa wątpliwość odnośnie wiedzy doręczającego już w dniu 14 września 2015 r. o tym, że adresat nie podjął/podejmie przesyłki do dnia 15 września 2015 r.
Zwrotne potwierdzenie odbioru zostało sporządzone w taki sposób, że nie sposób jednoznacznie ustalić, czy przesyłka została doręczona osobie posiadającej pełnomocnictwo pocztowe do odbioru korespondencji, czy była dwukrotnie awizowana i następnie zwrócona nadawcy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że decyzja GITD została uznana za doręczoną w dniu 14 września 2015 r. Sąd I instancji poprzestał na tej informacji i nie dokonał samodzielnej analizy zwrotnego potwierdzenia odbioru. Skupił się natomiast na skuteczności nadawania przesyłek za pośrednictwem operatora InPost, co jest kwestią wtórną. W pierwszej kolejności należy bowiem ustalić, w jakim dniu rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi, a w dalszej kolejności, czy faktycznie skończył bieg przed wniesieniem skargi.
W ocenie NSA przyjęcie przez Sąd I instancji, że skarga została wniesiona po upływie terminu było przedwczesne. Z uwagi na poważne wątpliwości wynikające ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, w pierwszej kolejności należało jednoznacznie ustalić, wszczynając w tym celu postępowanie reklamacyjne, w jakiej dacie w rzeczywistości rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI