II GZ 5/26

II GZ 5/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Bk 864/25 - Postanowienie WSA w Białymstoku z 2025-09-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 § 1 pkt 1, art. 194 § 4, art. 175 § 2, art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T.P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 864/25 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi T. P. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 17 kwietnia 2025 r. nr 42.24/XI/25 w przedmiocie wszczęcia procedury zwrotu prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 26 listopada 2025 r. (sygn. akt II SA/Bk 864/25) odrzucił zażalenie T.P.(dalej przywoływany jako: "Skarżący" "Strona") na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 września 2025 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi T. P. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 17 kwietnia 2025 r. nr 42.24/XI/25 w przedmiocie wszczęcia procedury zwrotu prawa jazdy.
2. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 11 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 r., poz. 143; dalej: "p.p.s.a."), skargę T. P. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 17 kwietnia 2025 r. nr 42.24/XI/25 wydane w przedmiocie wszczęcia procedury zwrotu prawa jazdy, ze względu na fakt, że sprawa zainicjowana skargą nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
3. W dniu 22 września 2025 r. do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna od ww. postanowienia, sporządzona i podpisana osobiście przez Skarżącego.
4. Postanowieniem z 25 września 2025 r. sąd odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na niezachowanie przez Skarżącego przymusu adwokacko-radcowskiego.
5. Skarżący 13 listopada 2025 r. wniósł własnoręcznie sporządzone i podpisane pismo zatytułowane "żądanie sprostowań", które – z uwagi na jego treść – zostało potraktowane jako zażalenie na postanowienie z 25 września 2025 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
6. Sąd I instancji uznał, że zażalenie Skarżącego nie czyni zadość wymogowi określonemu w art. 194 § 4 p.p.s.a. Jednocześnie Strona nie wykazała, że należy do kręgu podmiotów wskazanych w art. 175 § 2 p.p.s.a, których wymóg ten nie dotyczy.
7. Skarżący złożył pismo z 16 grudnia 2025 r. podpisanym osobiście, zatytułowanym "Wnoszę ponownie pozew". Pismo zostało, z uwagi na jego treść, potraktowane jako zażalenie na postanowienie WSA z dnia 26 listopada 2025 r. Skarżący wniósł o "wydanie decyzji o zwrocie prawa jazdy i uznaniu przez WSA bezprawnej decyzji administracyjnej UM w Białymstoku".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
8. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu.
9. Na wstępie NSA wskazuje, że możliwość wniesienia środka odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Środkiem takim jest skarga kasacyjna oraz zażalenie. Wniesienie każdego ze wskazanych środków łączy się z obowiązkiem zachowania określonych wymogów formalnych. W przypadku zażalenia są to wymogi ogólne przewidziane dla każdego pisma procesowego (art. 46 p.p.s.a.) oraz szczególne, związane z zażaleniem jako takim, wskazane w art. 194 § 3 p.p.s.a. Potwierdza to treść tego ostatniego przepisu, który przewiduje, że zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. W art. 194 § 4 p.p.s.a. wskazuje się dodatkowy wymóg dla konkretnego rodzaju zażalenia, jakim jest zażalenie dotyczące postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Przepis ten stanowi wprost, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno również być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2-3 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio.
Zatem w przypadku skorzystania z możliwości zaskarżenia zażaleniem postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, należy przedsięwziąć konieczne działania, aby zażalenie zostało sporządzone stosownie do powyższego wymogu tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego, tj. przez adwokata lub radcę prawnego albo przez osoby wskazane w art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a.
Zawarte w art. 194 § 4 p.p.s.a. pojęcie "sporządzenie" należy rozumieć jako "napisanie i podpisanie" zażalenia w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, ponieważ to podpis wprost wskazuje osobę, która sporządziła zażalenie (zob. postanowienie NSA z 29 września 2014 r., sygn. akt II FZ 1376/14, to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega zatem wątpliwości, że formalnym warunkiem skutecznego wniesienia tego środka zaskarżenia, wymaganym konkretnym przepisem prawa, od którego Skarżący nie mógł zostać zwolniony i który pozostaje wiążący także dla sądu, było sporządzenie i wniesienie go przez podmiot wskazany w przywołanych przepisach. Jak bowiem jednolicie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną (zob. postanowienie NSA z 7 września 2012 r., sygn. akt II OZ 550/12). Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie skarżącego.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. (por. np. postanowienia NSA z: 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II GZ 201/21; 2 października 2012r., sygn. akt II OZ 832/12; 20 marca 2012 r., I OZ 169/12; 30 czerwca 2011 r., II FZ 318/11). Skoro zatem powołany wyżej przepis art. 194 § 4 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, to niesporządzenie zażalenia we wskazany sposób jest nieusuwalnym brakiem, niepodlegającym konwalidowaniu i uzasadniającym odrzucenie zażalenia (por. postanowienia NSA z: 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OZ 208/21; 11 marca 2021 r., sygn. akt II GZ 41/21).
Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, Skarżący nie wykazał, że należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego sporządzenia zażalenia w przedmiotowej materii, zgodnie z art. 175 § 2-3 p.p.s.a. Z treści art. 175 § 2-3 wynika bowiem, że obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej lub zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego jest wyłączony, jeśli sporządza go sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli wnosi je prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, a także wówczas, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej oraz gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, jak również w przypadkach, gdy sporządza je doradca podatkowy (w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami) lub rzecznik patentowy (w sprawach własności przemysłowej). Posiadanie uprawnień do samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej lub zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej musi być udokumentowane wraz ze złożeniem zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Z akt sprawy wynika, że przy doręczeniu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, Skarżącego pouczono o warunkach skutecznego jego zaskarżenia.
10. Pomimo jasnej treści przepisu art. 175 § 1-3 p.p.s.a i wbrew prawidłowemu pouczeniu udzielonemu przez WSA, Skarżący sporządził osobiście zażalenie na postanowienie WSA z 25 września 2025 r., którym została odrzucona skarga kasacyjna (również sporządzona osobiście przez Skarżącego). Działanie takie, w świetle przedstawionych przepisów prawa, musi skutkować odrzuceniem wniesionego przez Skarżącego zażalenia z 13 listopada 2025 r., jako niespełniającego przymusu adwokacko-radcowskiego wynikającego z art. 194 § 4 p.p.s.a.
11. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.