II GZ 480/25

II GZ 480/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Rysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Ke 335/24 - Wyrok WSA w Kielcach z 2024-10-30
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 § 1, art. 87 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 335/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 30 października 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 335/24 oddalającego skargę J. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej zwany: "Sądem pierwszej instancji", "WSA w Kielcach") postanowieniem z 3 marca 2025 r. sygn. akt I SA/Ke 335/24, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 30 października 2024 r. oddalającego skargę J. G. (dalej zwanego: "skarżącym", "stroną") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 27 maja 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał m.in., że uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego podkreślił, że do przekroczenia terminu doszło bez zamiaru i winy skarżącego, albowiem został on wprowadzony w błąd przez portal śledzenia przesyłek poczty polskiej. Skarżący polegał na dowodzie odebrania przesyłki z informacji Poczty Polskiej i błędnie odczytał informację z tego portalu. Z portalu przesyłek Poczty Polskiej wynika jasna informacja o doręczeniu przesyłki 9 grudnia 2024 r. godz. 07:53.39. W związku z powyższym skarżący jako datę odbioru przesyłki potraktował właśnie datę 9 grudnia 2024 r. Na dowód powyższego dołączono do wniosku wydruk z portalu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej.
WSA w Kielcach stwierdził, że powyższa okoliczność nie uzasadnia przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W realiach sprawy należało przyjąć, że uchybienie terminu było wynikiem niedostatecznej staranności w prowadzeniu spraw, przybierającej postać niedbalstwa, przy czym ów brak staranności dotyczy zarówno skarżącego jak i reprezentującego go pełnomocnika, będącego adwokatem. Analiza przedłożonego wydruku dowodzi wprost, że strona odebrała przesyłkę 5 grudnia 2024 r. o godz. 8:19 w FUP w O. Zatem wbrew stanowisku wnioskodawcy dokument ten nie wprowadza w błąd odbiorcy, co do czasu i miejsca odbioru spornej korespondencji. Tym samym, w ocenie Sądu pierwszej instancji nie został spełniony podstawowy warunek przywrócenia terminu, jakim jest brak winy w jego uchybieniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący – osobiście, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zażalenie nie zawierało uzasadnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku strona powinna przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).
Jednym z warunków przywrócenia terminu przez sąd jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w przekroczeniu terminu. Kryterium braku winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi bowiem konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (vide. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757; Tadeusz Woś, Hanna Knysiak - Molczyk, Marta Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2005 r. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis str. 333). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011 s. 409; postanowienie NSA z 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08 – wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć (por. wyrok NSA z 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FSK 374/06). Ponadto w orzecznictwie przyjmuje się, że przeszkoda powodująca uchybienie terminu musi mieć charakter nagły. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zalicza się w szczególności przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyrok NSA z 19 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1087/07 publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuści się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć również miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której nie można usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Przykładając powyższe uwagi do sytuacji, jaka miała miejsce w sprawie, stwierdzić należy, że kwestia decydująca o wyniku sprawy sprowadzała się do oceny istnienia zawinienia lub braku winy skarżącego w niezłożeniu przez jego pełnomocnika skargi kasacyjnej w terminie. Pełnomocnik w złożonym wniosku o przywrócenie terminu wskazywał na wprowadzenie w błąd skarżącego na podstawie portalu śledzenia przesyłek poczty polskiej. We wniesionym zażaleniu skarżący nie przedstawił żadnej argumentacji mogącej podważyć ustalenia Sądu pierwszej instancji.
Odnosząc się zatem do tej okoliczności, należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej odpis wyroku z uzasadnieniem (k. 48 akt sądowych) wynika, że skarżący w dniu 5 grudnia 2024 r. osobiście odebrał korespondencję, co potwierdził własnoręcznym podpisem wraz ze wskazaniem daty jej odbioru. Powinien on zatem mieć wiedzę o dacie dokonania czynności mającej znaczenie procesowe. Zdaniem NSA, w tym przypadku nie można uznać, że zarówno skarżący, jak i jego pełnomocnik wykazali się starannością, jakiej należy wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy.
Przypomnieć należy, że w przypadku występowania w procesie za pośrednictwem pełnomocnika, ryzyko negatywnych skutków jego zachowań, czy zaniedbań ponosi mocodawca (np. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia: 20 grudnia 2012 r., II FZ 993/12; 16 października 2012 r., II OZ 895/12; 17 maja 2012 r.). Wina pełnomocnika jest zatem zrównana w skutkach z zawinieniem przez samą stronę. Pogląd ten podzielany jest szeroko w orzecznictwie zarówno sądów administracyjnych, jak i sądów powszechnych, w tym Sądu Najwyższego (por. wyrok SN z dnia 21 lutego 2002 r., I PKN 903/00, Prok. i Pr. 2003, Nr 15, poz. 39).
W ocenie NSA, pełnomocnik procesowy skarżącego, jako profesjonalnie świadczący usługi prawne winien podjąć czynności zmierzającego do tego, aby prawidłowo ustalić wszystkie okoliczności formalne wniesienia skargi kasacyjnej, a przede wszystkim, tą jaką jest data doręczenia wyroku z uzasadnieniem stronie, bowiem to od terminowego wniesienia skargi kasacyjnej uzależnione jest merytoryczne rozpoznanie wywiedzionego środka zaskarżenia. To od profesjonalnego pełnomocnika, należy wymagać znajomości procedury dla dokonywania określonych czynności procesowych. Dochowując należytej staranności, profesjonalny pełnomocnik, który podejmuje się sporządzenia skargi kasacyjnej, winien uprzednio ustalić termin do jej skutecznego wywiedzenia. Nie powinien przy tym bezkrytycznie przyjmować daty odbioru jaką wskazała mu strona, lecz winien tę datę zweryfikować.
Tym samym w ocenie NSA, w sprawie nie zaistniały żadne okoliczności świadczące o braku winy w uchybieniu terminu, ani wskazujące na istnienie przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego wysiłku.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.