II GZ 48/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie Rzecznika MŚP na zarządzenie WSA o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, uznając, że ustawa nie przewiduje zwolnienia Rzecznika z kosztów sądowych.
Rzecznik MŚP wniósł zażalenie na zarządzenie WSA o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o uzasadnienie wyroku. Rzecznik argumentował, że jako podmiot chroniący praworządność, podobnie jak prokurator, powinien być zwolniony z kosztów. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że przepis art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ma charakter szczególny i nie obejmuje Rzecznika MŚP, a ustawa o Rzeczniku MŚP nie przyznaje mu zwolnienia z kosztów sądowych.
Sprawa dotyczyła zażalenia Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które wezwało Rzecznika do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2023 r. (sygn. akt VI SA/Wa 5262/23) oddalił skargę spółki "E." Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Rzecznik MŚP, uczestnicząc w postępowaniu, złożył wniosek o uzasadnienie, ale nie uiścił należnej opłaty. WSA wezwał go do jej zapłaty, powołując się na art. 234 § 2 p.p.s.a. Rzecznik zaskarżył to zarządzenie, podnosząc naruszenie art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie opłat kancelaryjnych. Argumentował, że ze względu na pełnioną funkcję w demokratycznym państwie prawnym, powinien być zwolniony z kosztów, podobnie jak prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich czy Rzecznik Praw Dziecka. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ma charakter szczególny i jego wykładnia powinna być zawężająca. Stwierdził, że ustawa o Rzeczniku MŚP (art. 9 ust. 1 pkt 8) upoważnia Rzecznika do uczestniczenia w postępowaniach na prawach prokuratora, ale nie przyznaje mu zwolnienia z ponoszenia kosztów sądowych. W związku z tym, wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej było zasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, Rzecznik MŚP nie jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Przepis art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymieniający podmioty zwolnione z kosztów ma charakter szczególny i podlega wykładni zawężającej. Ustawa o Rzeczniku MŚP przyznaje mu prawo do uczestniczenia w postępowaniach na prawach prokuratora, ale nie zawiera przepisu o zwolnieniu z kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 239 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten ma charakter szczególny i podlega wykładni zawężającej; nie obejmuje Rzecznika MŚP.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 199
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strony ponoszą koszty postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
p.p.s.a. art. 234 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wydania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia opłaty.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.
p.p.s.a. art. 198
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.
u.R.M.Ś.P. art. 9 § ust. 1 pkt 8
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców
Upoważnia Rzecznika do uczestniczenia w postępowaniach na prawach prokuratora, ale nie przyznaje zwolnienia z kosztów.
Dz.U. 2019 poz. 1077 art. 2 § § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych
Reguluje wysokość opłat kancelaryjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ma charakter szczególny i podlega wykładni zawężającej. Ustawa o Rzeczniku MŚP nie zawiera przepisu o zwolnieniu Rzecznika z kosztów sądowych, mimo przyznania mu praw prokuratora w postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Rzecznik MŚP, jako organ ochrony praworządności, powinien być zwolniony z opłat kancelaryjnych na mocy analogii do prokuratora, RPO, RPD. Niewłaściwa wykładnia i zastosowanie art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz § 2 rozporządzenia o opłatach kancelaryjnych.
Godne uwagi sformułowania
dla uznania danego podmiotu za ustawowo zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania dany przepis szczególny musi wprost wyrażać zwolnienie podmiotowe. Z przepisu tego nie wynika jednak zwolnienie Rzecznika od ponoszenia kosztów sądowych.
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności zakresu zastosowania art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i statusu Rzecznika MŚP w kontekście kosztów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji Rzecznika MŚP i opłaty kancelaryjnej od wniosku o uzasadnienie. Nie dotyczy bezpośrednio zwolnienia z innych kosztów postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii kosztów sądowych i interpretacji przepisów, co jest istotne dla prawników procesowych. Choć nie ma tu nietypowych faktów, to precyzyjna analiza przepisów stanowi wartość.
“Czy Rzecznik MŚP musi płacić za uzasadnienie wyroku? NSA rozstrzyga spór o koszty sądowe.”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GZ 48/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-03-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Koszty sądowe Sygn. powiązane VI SA/Wa 5262/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-11-27 II GZ 48/23 - Postanowienie NSA z 2023-03-16 II SA/Bd 152/19 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2024-11-28 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 239 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 5262/23 w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi "E." Sp. z o.o. w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 lipca 2023 r. nr BP.702.525.2023.E.2060.BKOE.3828 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 27 listopada 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 5262/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "E." Sp. z o.o. w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 lipca 2023 r. nr BP.702.525.2023.E.2060.BKOE.3828 w przedmiocie kary pieniężnej. Wniosek o uzasadnienie wyroku złożył uczestniczący w postępowaniu Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, przy czym nie uiścił opłaty kancelaryjnej od tego wniosku. W reakcji na powyższe, działając na podstawie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 – dalej "p.p.s.a.") Przewodnicząca Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 6 grudnia 2023 r. zarządziła wezwanie pełnomocnika Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku w wysokości 100 zł. Odpis powyższego zarządzenia doręczono pełnomocnikowi Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono naruszenie: 1. art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że Rzecznik nie mieści się w katalogu podmiotów, które nie mają obowiązku uiszczenia kosztów, skutkiem czego Przewodniczący VI Wydziału WSA w Warszawie błędnie wezwał Rzecznika do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym i doręczanym na wniosek, pomimo że Rzecznik jest zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych; 2. § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wezwanie Rzecznika do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, podczas gdy Rzecznik, podobnie jak prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka, ze względu na pełnioną funkcję w demokratycznym państwie prawnym związanym z ochroną praworządności zwolniony jest z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, a tym samym wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej należy uznać za nietrafne. W uzasadnieniu zażalenia Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców rozwinął podstawy zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd prawny wyrażony w postanowieniach tego Sądu z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. II GZ 161/23 oraz 22 lutego 2024 r., sygn. II GZ 26/24, II GZ 27/24, II GZ 28/24 oraz II GZ 29/24. Wskazany wyżej przepis art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ma charakter szczególny, zatem jego wykładnia winna być zawężająca i nie rozszerzająca, a dla uznania danego podmiotu za ustawowo zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania dany przepis szczególny musi wprost wyrażać zwolnienie podmiotowe. Przepis art. 9 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r., poz. 1668) upoważnia Rzecznika do zwrócenia się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wniesienia skargi i skargi kasacyjnej do sądu administracyjnego, a także uczestniczenia w tych postępowaniach - na prawach przysługujących prokuratorowi. Z przepisu tego nie wynika jednak zwolnienie Rzecznika od ponoszenia kosztów sądowych. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI