II GZ 478/25

II GZ 478/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Rysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1950/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-11-20
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 53 § 1, art. 86 § 1, art. 87 § 2, art. 88
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 40 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. I. M. Z. Sp. k. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 1950/24 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. I. M. Z. Sp. k. w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany: "Sądem pierwszej instancji", "WSA w Warszawie") postanowieniem z 17 stycznia 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 1950/24, odrzucił wniosek B. Sp. z o.o. Sp. k. w G. (dalej zwanej: "skarżącą") o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej zwanego: "GITD", "organem") z 27 września 2023 r. w przedmiocie kary pieniężnej z przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał m.in., że skarżąca wraz ze skargą na ww. decyzję, wniosła również o przywrócenie terminu do jej złożenia. WSA wyjaśnił, że przed przystąpieniem do badania okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść art. 88 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym, spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Za niedopuszczalne uznał merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu, jeżeli sąd pozostaje w przekonaniu o złożeniu tego wniosku po terminie zakreślonym w art. 87 § 1 p.p.s.a.
Jak wskazał dalej Sąd pierwszej instancji, skarżąca dowiedziała się o wydaniu ww. decyzji z pisma organu z 12 lutego 2024 r. (k. 10 akt sądowych). Jednocześnie, w odpowiedzi na powyższe, nadała do organu pismo 7 marca 2024 r., w którym kwestionowała zasadność wezwania do uiszczenia zaległości (k. 6 i 9 akt sądowych). Natomiast skarga do sądu została nadana przez skarżącą w dniu 6 maja 2024 r. (vide: data stempla pocztowego, k. 12 akt sądowych). W ocenie WSA wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został wniesiony z uchybieniem 7-dniowego terminu, jaki ustawodawca przewidział na podjęcie uchybionej czynności (od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu – art. 87 § 1 in fine p.p.s.a.), a tym samym zachodziła podstawa do jego odrzucenia.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła B. Sp. k. w G. (jak wynika z informacji KRS – k. 47 akt sądowych – nastąpiła zmiana komplementariusza skarżącej), domagając się uchylenia go w całości. We wniesionym zażaleniu postawiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, polegający na braku doręczenia skarżącej zaskarżonego rozstrzygnięcia, co skutecznie uniemożliwiło wniesienie jej zażalenia bądź wniosku o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu wskazano, że argumentacja Sądu pierwszej instancji jest sprzeczna ze stanem faktycznym oraz bezpodstawna. Jedynym dokumentem dostarczonym skarżącej było upomnienie z 14 grudnia 2023 r. wzywające do zapłaty należności wynikającej z zaskarżonej decyzji, którego nadawcą był organ. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przesłała pismo informujące o bezpodstawności upomnienia jako, że decyzja nie została jej przesłana. Podniesiono też, że w dniu 1 marca 2024 r. skarżąca otrzymała odpowiedź, datowaną na 12 lutego 2024 r., informującą o rzekomym doręczeniu jej decyzji w dniu 20 października 2023 r. jednak bez jakichkolwiek dokumentów potwierdzających ten fakt. Skarżąca ponownie poinformowała organ o niedoręczeniu jej decyzji, co na co organ odpowiedział pismem z 8 kwietnia 2024 r. (odebranym przez skarżącą w dniu 29 kwietnia 2024 r.), iż ww. decyzja jest ostateczna i podlega wykonaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie pomimo błędnego uzasadnienia, w zakresie treści rozstrzygnięcia odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem za zasadne dokonanie jego korekty poprzez zmianę podstawy odrzucenia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku strona powinna przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Prawidłowo przy tym wskazał WSA w Warszawie, że przystąpienie do badania okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu, poprzedza formalne badanie dopuszczalności i terminowości wniosku, zaś zgodnie z treścią art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
W realiach niniejszej sprawy uwadze Sądu pierwszej instancji uszła jednak okoliczność, iż zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja GITD z 27 września 2023 r. w ogóle nie weszła do obrotu prawnego. Jak wskazano bowiem słusznie w zażaleniu skarżącej nie doręczono prawidłowo zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy, gdzie na karcie 67 verte (na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru, spiętego z decyzją), jako adresata przesyłki określono B. Sp. z o.o. + w G., nie zaś skarżącą w niniejszej sprawie B. Sp. z o.o. Sp. k. w G.
W sprawie nie budzi wątpliwości kto był stroną postępowania. Z treści decyzji oraz przebiegu postępowania administracyjnego wynika, że to spółka komandytowa, a nie spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, była jego stroną, to na nią w pierwszej instancji nałożono administracyjną karę pieniężną i to ona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Przechodząc natomiast do kwestii doręczenia, przypomnieć należy, ze zgodnie z treścią art. 40 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Prawidłowe doręczenie decyzji, to zdarzenie mające istotne znaczenie prawne, rodzące określone skutki procesowe i materialne tak w stosunku do strony, jak i organu, który decyzję tę wydał. Dlatego doręczenie to musi być pewne, niebudzące wątpliwości, zgodne z przepisami prawa i wykluczające dowolność w jego stwierdzeniu czy jakąkolwiek uznaniowość. Z akt sprawy nie wynika aby komplementariusz składał wniosek do organu o kierowanie do niego korespondencji zamiast do spółki komandytowej.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 29 grudnia 2020 r., sygn. akt I CZ 80/20 (publ. LEX nr 3100960), zgodnie z którym "spółka komandytowa i jej komplementariusz - spółka z o.o. to dwa odrębne podmioty prawa. Nie jest zatem możliwe przyjęcie, że czynności podejmowane w stosunku do komplementariusza odnoszą skutek względem spółki komandytowej."
Pozostając przy tym w zgodności z poglądem, uznanym za ugruntowany, że jedynie doręczenie odpowiadające przepisom prawa wywołuje skutki prawne i dopóki decyzja nie zostanie doręczona w sposób z nimi zgodny, dopóty nie wchodzi ona do obrotu prawnego, stwierdzić należy że wobec wadliwości doręczenia decyzji GITD z 27 września 2023 r., nie mógł rozpocząć się bieg terminu do jej zaskarżenia, wynikający z treści art. 53 § 1 p.p.s.a.
W efekcie czego, pomimo, że zaskarżone postanowienie, w zakresie podjętego przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięcia było prawidłowe – wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie podlegał odrzuceniu, ale nie z powodu uchybienia 7 dniowego terminu do jego wniesienia, a jako niedopuszczalny, gdyż skarżąca nie mogła wnieść o przywrócenie terminu, którego nie uchybiła (ten nie rozpoczął swojego biegu) – to wadliwe było uzasadnienie zaskarżonego postanowienia i w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny dokonał korekty wiążącego w sprawie stanowiska wynikającego z wydanego postanowienia. Jednocześnie okoliczności sprawy, jak i wniesione zażalenie, nie dawały podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.