II GZ 471/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-12-21
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminubraki formalneskarżącypostanowieniezażaleniesądy administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymichorobauprawdopodobnienie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi z powodu braku uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu.

Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wskazując na chorobę żołądka. Sąd I instancji odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, gdyż nie przedstawił żadnych dowodów na chorobę ani na niemożność podjęcia czynności. NSA oddalił zażalenie, podzielając stanowisko sądu niższej instancji.

Sprawa dotyczyła zażalenia A. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, które odmówiło przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący został wezwany do podania numeru PESEL i uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Po upływie terminu wniósł o jego przywrócenie, powołując się na chorobę żołądka. Sąd I instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy, ponieważ nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających chorobę ani nie wykazał, że nie mógł skorzystać z pomocy domowników. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko sądu niższej instancji. NSA podkreślił, że instytucja przywrócenia terminu wymaga uprawdopodobnienia braku winy, a samo gołosłowne twierdzenie o chorobie nie jest wystarczające. Sąd wskazał również, że skarżący nie wykazał, iż choroba uniemożliwiła mu podjęcie czynności procesowej w terminie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, samo twierdzenie o chorobie nie jest wystarczające. Strona musi uprawdopodobnić, że choroba rzeczywiście uniemożliwiła jej podjęcie czynności procesowej w terminie, np. poprzez przedstawienie dokumentów.

Uzasadnienie

Sąd I instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy, ponieważ nie przedstawił żadnych dowodów na chorobę ani na niemożność podjęcia czynności. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że instytucja przywrócenia terminu wymaga uprawdopodobnienia braku winy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu.

p.p.s.a. art. 87 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Odrzucone argumenty

Choroba żołądka jako przyczyna uchybienia terminu, która nie została odpowiednio uprawdopodobniona. Możliwość skorzystania z pomocy domowników w celu uzupełnienia braków formalnych.

Godne uwagi sformułowania

wniosek nie zasługuje na uwzględnienie warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że taka okoliczność rzeczywiście zaistniała Samo podanie przyczyny uchybienia terminu, bez jakiegokolwiek uzasadnienia lub powołania się na jakiekolwiek dokumenty (...) nie jest wystarczające skarżący nie sprostał obowiązkowi uprawdopodobnienia przesłanki braku winy gołosłownym stwierdzeniem, że do uchybienia terminu doszło w wyniku choroby żołądka Twierdzenie to nie zostało jakkolwiek uprawdopodobnione – nawet w zażaleniu.

Skład orzekający

Wojciech Kręcisz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi uprawdopodobnienia braku winy przy wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strona powołuje się na chorobę jako przyczynę uchybienia terminu, ale nie przedstawia dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady proceduralne dotyczące przywracania terminów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa.

Choroba jako wymówka? Sąd wyjaśnia, jak udowodnić brak winy w sądzie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 471/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 86 § 1, art. 87 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1382/23 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 28 czerwca 2023 r. nr SKO.4120/203/2023 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1382/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił A. U. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu.
Skarżący pismami z dnia 28 sierpnia 2023 r. został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, tj. podania numeru PESEL oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi – w terminie 7 dni od dnia odebrania ww. pism pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący, po upływie powyższego terminu, pismem z dnia 13 września 2023 r. wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia powyższych braków. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że do uchybienia terminu doszło na skutek choroby żołądka, a przyczyna ta ustała dnia 12 września 2023 r.
Sąd I instancji uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie kwestionował, że choroba żołądka mogła udaremnić uzupełnienie braków skargi. Stwierdził natomiast, że warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że taka okoliczność rzeczywiście zaistniała. Samo podanie przyczyny uchybienia terminu, bez jakiegokolwiek uzasadnienia lub powołania się na jakiekolwiek dokumenty (np. zaświadczenia od lekarza) nie jest wystarczające dla uznania, że wnioskodawca uchybił terminowi bez swojej winy. Sąd I instancji podkreślił, że wniosek o przywrócenie terminu nie wymaga udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia. Skarżący w ocenie Sądu I instancji nie wykazał, że był chory w okresie biegu terminu, ani nie wykazał, że nie mógł posłużyć się innymi osobami (np. domownikami), aby wykonać wezwanie w sytuacji, gdy z akt administracyjnych wynika, że nie zamieszkuje sam. Sąd I instancji w tym stanie rzeczy nie przychylił się do wniosku skarżącego, gdyż nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, a enigmatyczna treść wniosku nie przekonała Sądu i nie uzasadniła prawdziwości tezy o zachowaniu należytej staranności w podejmowanych przez skarżącego czynności procesowych.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że termin został uchybiony z powodu choroby żołądka spowodowanej stosowaniem silnych leków przeciwbólowych, a fakt ten skarżący może uprawdopodobnić historią choroby oraz stosowanych leków. Skarżący wskazał, że Sąd I instancji zarzucił mu, że nawet jeśli fakt ten był prawdziwy, to mógł posłużyć się domownikami wskazując na brata skarżącego. Relacje z domownikami nie pozwalały jednak skarżącemu na wyręczenie się nimi w jego prywatnych sprawach, czego skarżący nie rozwinął wskazując, że są to jego osobiste sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Jakkolwiek przedmiotowe zażalenie nie zawiera wniosku o zmianę, bądź uchylenie postanowienia, to jednak nie stanowi to przeszkody do jego merytorycznego rozpoznania. Podzielić należy w tej mierze stanowisko prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że tego rodzaju brak nie czyni niemożliwym merytorycznego rozpoznania środka odwoławczego (por. postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. I OZ 111/15, postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2023 r., sygn. II GZ 293/23, postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2023 r., sygn. II GZ 425/23).
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej – "p.p.s.a"), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas, nie kwestionując faktu upływu terminu, strona uprawdopodobnia brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności (zob. np. postanowienie NSA z 28 grudnia 2018 r., sygn. akt II GZ 452/18). Z powołanego przepisu wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, co jest podstawowym warunkiem umożliwiającym rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione zażalenie należy uznać za nieuzasadnione.
Za trafną bowiem należy uznać ocenę dokonaną przez Sąd I instancji, że skarżący nie sprostał obowiązkowi uprawdopodobnienia przesłanki braku winy, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Skarżący uzasadnienie wniosku oparł na gołosłownym stwierdzeniu, że do uchybienia terminu doszło w wyniku choroby żołądka. Twierdzenie to nie zostało jakkolwiek uprawdopodobnione – nawet w zażaleniu. Przyczyna uchybienia terminowi wskazana przez stronę, oprócz tego, że jej wystąpienie nie zostało w jakikolwiek sposób uprawdopodobnione, to nie została także wykazana jako przyczyna niemożności podjęcia czynności procesowej w przewidzianym do tego terminie.
Mając na uwadze powyższe, za prawidłowe należy uznać stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu.
W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI