II GZ 466/23

II GZ 466/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6063 Opłaty eksploatacyjne
Sygn. powiązane
III SA/Po 177/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2024-05-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt III SA/Po 177/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 19 stycznia 2023 r. nr SKO-RL-4103/5/2022 w przedmiocie ustalenia opłaty dodatkowej za wydobywanie kopalin z naruszeniem koncesji postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 18 września 2023 r., sygn. akt III SA/Po 177/23, po rozpoznaniu wniosku R. J. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 19 stycznia 2023 r., w przedmiocie ustalenia opłaty dodatkowej za wydobywanie kopalin z naruszeniem koncesji, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji wskazał, że w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący podkreślił, iż wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi poważne niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż z uwagi na sytuację majątkową strony, przystąpienie do przymusowego wyegzekwowania kwoty 107.877 zł negatywnie wpłynie na możliwość regulowania przez skarżącego jego stałych zobowiązań, a skutkować będzie stanem niewypłacalności, gdyż nie będzie miał już żadnej możliwości jednoczesnej obsługi dotychczasowego zadłużenia, prowadzenia bieżącej działalności oraz uiszczenia kary.
Skarżący podniósł, że niezależnie od bieżących kosztów utrzymania posiada stałe miesięczne zobowiązania związane m.in. z: 1) alimentami w kwocie 3 000 zł, 2) kredytem hipotecznym na budowę domu w kwocie 2 500 zł; 3) ratalną spłatą należności z tytułu podatku od nieruchomości na podstawie ugód zawartych z Urzędem Gminy w S. w kwocie ok. 15 000 zł. Dodatkowo wskazał na to, że z uwagi na przedłużający się sezon zimowy i związany z nim brak zamówień (czy nawet zapytań ofertowych) oraz ogólne spowolnienie w branży budowlanej, przychody skarżącego w ostatnim okresie nie wystarczają lub ledwie wystarczają na pokrywanie stałych zobowiązań. Dalej strona wywodziła, że ze względu na wysokie zadłużenie i koszty utrzymania przekraczające uzyskiwane dochody skarżący nie ma aktualnie zdolności kredytowej. Skarżący stwierdził, że cały wypracowany dochód przeznacza na obsługę zaciągniętych i wymagalnych zobowiązań oraz utrzymanie niezbędne siebie i swojej rodziny, a także utrzymanie stanu operacyjności swojego przedsiębiorstwa. W ocenie skarżącego oznacza to, że nie dysponuje żadnymi "wolnymi" środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kary nałożonej przez organ. W konsekwencji stwierdził, że "konieczność zapłaty wymierzonej przez organ opłaty dodatkowej będzie się zatem wiązać z koniecznością sprzedaży (będącego w budowie) domu (...) lub zaciągnięcia pożyczki u osób prywatnych. Spowoduje to powstanie kolejnego długu. Konieczność zaangażowania wszelkich dostępnych środków w zapłatę kary będzie oznaczać niemożliwość regulowania zadłużenia, a w konsekwencji przystąpienie banku i urzędu do czynności egzekucyjnych. Oprócz konieczności natychmiastowego uregulowania zobowiązań względem wierzycieli, powstaną również dalsze koszty egzekucyjne, które dodatkowo obciążą skarżącego".
Sąd wskazał również, że strona podniosła, iż opisane wyżej skutki trudno będzie odwrócić po ewentualnym uchyleniu zaskarżonej decyzji, gdyż do tego czasu skarżący "wyprzeda swój majątek oraz będzie zmuszony do zaciągnięcia wysokooprocentowanych pożyczek wśród osób prywatnych. Jego saldo zadłużenia będzie jeszcze wyższe niż przed wykonaniem zaskarżonej decyzji, powiększy się bowiem o kwoty odsetek i prowizji". Skarżący stwierdził, że niemożność odzyskania odsetek od kredytu bankowego, który strona musiałaby zaciągnąć aby spłacić karę, stanowi podstawę uznania, że uiszczenie nałożonej kary administracyjnej, przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy, może spowodować wystąpienie skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.). p.p.s.a. Nie ma przy tym podstaw, aby odmiennie traktować odsetkowe koszty kredytu, a odmiennie analogiczne koszty w przypadku "zwykłej" pożyczki.
WSA przedstawił, że w przekonaniu strony powyższe okoliczności dowodzą, a co najmniej uprawdopodabniają, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego rodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skutki te należy wiązać z lawinowym wzrostem zadłużenia skarżącego, który już na ten moment nie posiada żadnych środków, które mógłby przeznaczyć na zapłatę wymierzonej przez organ opłaty dodatkowej. W takim wypadku nawet późniejsze uchylenie decyzji przez Sąd nie pozbawi wierzycieli ich roszczeń o zapłatę kosztów związanych z dochodzeniem ich wierzytelności od skarżącego. Stan zadłużenia będzie w takim przypadku jeszcze wyższy niż przed wszczęciem postępowania, w toku którego zaskarżona decyzja może zostać wyeliminowana z obrotu, zaś jego sytuacja majątkowa zdecydowanie gorsza.
Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił należycie, iż wykonanie decyzji, czyli konieczność uiszczenia opłaty w kwocie niespełna 108 000 zł, niesie ze sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla jego działalności zarobkowej (gospodarczej) i utrzymania rodziny. W ocenie WSA, w sprawie nie zostały przedstawione takie okoliczności, które uzasadniałyby udzielenie ochrony tymczasowej.
Sąd I instancji miał na uwadze i szczegółowo przeanalizował nie tylko zawarte w skardze argumenty motywujące wniosek o udzielnie ochrony tymczasowej, bowiem uznał, że weryfikację twierdzeń skarżącego należało przeprowadzić wszechstronnie, na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, również z uwzględnieniem okoliczności ustalonych w postępowaniu wpadkowym w sprawie przyznania stronie prawa pomocy.
WSA przypomniał, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt III SPP/Po 35/23 odmówiono stronie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący nie wniósł sprzeciwu od tego postanowienia, a zatem uprawnione jest założenie, że zgodził się z ustaleniami faktycznymi i wnioskami (wynikami analizy tych okoliczności) poczynionymi na gruncie tego postępowania incydentalnego.
Sąd przytoczył okoliczności z postępowania w sprawie przyznania skarżącemu prawa pomocy, w którym szczegółowo przenalizowano jego sytuację finansową, majątkową i osobistą. Odnosząc się do tych okoliczności, konfrontowanych z argumentami podnoszonymi na poparcie żądania udzielenia ochrony tymczasowej, WSA podkreślił, że skarżący pozostaje w błędnym przeświadczeniu, iż o jego sytuacji materialnej i możliwościach płatniczych przesądzać mógł wynik finansowy prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, nie zaś osiągany w ramach tej działalności przychód. O rzeczywistym potencjale w zakresie gromadzenia środków finansowych przez osoby prowadzące działalność gospodarczą decydują bowiem przede wszystkim przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami, która to różnica jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność gospodarczą. W konsekwencji, w przypadku przedsiębiorców miarodajną dla oceny zdolności płatniczych nie jest zatem kategoria dochodu, lecz właśnie przychodu; tym bardziej, że istnieją legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów tak, aby w końcowym rozliczeniu minimalizować bądź w ogóle eliminować obciążenia podatkowe. Sąd I instancji stwierdził, że strata jest wyłącznie wynikiem bilansowym i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych.
WSA zaakcentował, że nie można pominąć podstawowego faktu, iż skarżący z prowadzonej działalności gospodarczej osiąga przychód – i to przy ograniczeniu okresu analizy do najbardziej aktualnych z przedstawionych danych – w 2022 r. w łącznej kwocie 754.388,08 zł, co daje średniomiesięcznie 62.865,67 zł. Z kolei w miesiącach od stycznia do marca 2023 r. osiągnął przychód w łącznej kwocie 155.422,32 zł, tj. średniomiesięcznie 51.807,44 zł. Z kolei koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą wyniosły średniomiesięcznie 55.912,56 zł w 2022 r., a także 50.418,71 zł w okresie od stycznia do marca 2023 r. Z jednej strony zatem prowadzona działalność generuje określone, wysokie koszty, z drugiej jednak skarżący osiąga regularny przychód z tytułu prowadzonej działalności, w przybliżeniu odpowiadający tym kosztom. Należność przypadająca do zapłaty, a wynikająca z zaskarżonej decyzji, stanowi zaś około dwukrotność średniomiesięcznego przychodu z analizowanego okresu. W oceni WSA, nie są zatem przekonujące twierdzenia strony co do tego, że z uwagi na przedłużający się sezon zimowy i związany z nim brak zamówień (czy nawet zapytań ofertowych) oraz ogólne spowolnienie w branży budowlanej, przychody skarżącego w ostatnim okresie nie wystarczają lub ledwie wystarczają na pokrywanie stałych zobowiązań. Podobnie Sąd odniósł się do argumentu, że ze względu wysokie zadłużenie i koszty utrzymania przekraczające uzyskiwane dochody, skarżący nie ma aktualnie zdolności kredytowej.
Sąd podkreślił, że w 2022 r. skarżący wypracował dochód w kwocie 83.437,30 zł, a w okresie od stycznia do marca 2023 r. w kwocie 4.166,20 zł. Również i z tej perspektywy, patrząc na wynik prowadzonej działalności gospodarczej, zdaniem WSA uprawniony jest wniosek, że nie generuje ona straty, lecz dochody, co finalnie świadczy o dobrej kondycji finansowej przedsiębiorstwa – a co też wpływa na ocenę zdolności płatniczych skarżącego. Podniósł również, że w okresie od 1 października 2022 r. do 31 marca 2023 r. skarżący poniósł koszty w łącznej kwocie: 9320 zł (przelewy na rzecz osoby trzeciej), 1604 zł, 1729,50 zł, 2431,87 zł i inne: 4067,60 zł, 2793 zł, 3091,53 zł (613,85 euro), których w świetle twierdzeń i oświadczeń skarżącego nie można uznać za niezbędne koszty utrzymania siebie czy przedsiębiorstwa. Ponadto we wskazanym powyżej okresie skarżący ponosił zarówno koszty związane z prowadzoną działalnością, tj. koszty obsługi prawnej w łącznej kwocie 16.020,75 zł, jak i należności sądowe w kwocie 2270 zł. Wszystko to świadczy o realnym potencjale regulowania zobowiązań przy wykorzystaniu środków uzyskiwanych z działalności gospodarczej.
Sąd I instancji nie uznał, że zaistnieją opisywane przez stronę negatywne skutki wykonania decyzji, które trudno będzie odwrócić po ewentualnym uchyleniu zaskarżonej decyzji, gdyż – zdaniem strony – do tego czasu skarżący "wyprzeda swój majątek oraz będzie zmuszony do zaciągnięcia wysokooprocentowanych pożyczek wśród osób prywatnych. Jego saldo zadłużenia będzie jeszcze wyższe niż przed wykonaniem zaskarżonej decyzji, powiększy się bowiem o kwoty odsetek i prowizji". W ocenie WSA, skarżący nie wykazał tego rodzaju realnego zagrożenia dla siebie i przedsiębiorstwa, które wiązałoby się z nieuchronnością wystąpienia takiego ryzyka.
Z tych wszystkich powodów WSA nie podzielił stanowiska skarżącego i nie uznał za należycie wykazane, by w sprawie zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie uznał również, że brak wstrzymania wykonania decyzji będzie jednoznacznie prowadził do dalszego pogłębienia domniemanego niebezpieczeństwa.
W ocenie Sądu I instancji trzeba mieć również na względzie, że wykonanie zaskarżonej decyzji nie musi wprost oznaczać uregulowania całości nałożonej opłaty dodatkowej w kwocie 107.877 zł. Zgodnie z art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2023 r., poz. 633 ze zm.) do opłat, o których mowa w niniejszym dziale VII (Opłaty), stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 i 2707) dotyczące zobowiązań podatkowych. Określone tymi przepisami uprawnienia organów podatkowych przysługują wierzycielom. Skarżący może zatem ubiegać się o udzielenie mu odpowiednich ulg w spłacie należności.
Podsumowując WSA stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił ani tym bardziej nie dowiódł, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie wiązało się z rzeczywistym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez:
- nieprawidłową ocenę przedstawionego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie przez WSA, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków;
- przez dokonanie dowolnej oceny dowodów i zrównanie możliwości finansowych w odniesieniu do konieczności uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 2000 zł z koniecznością uiszczenia opłaty w wysokości 107.877 zł, jak również błędne przyjęcie, iż brak wniesienia przez skarżącego sprzeciwu na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 23 czerwca 2023 r. (sygn. akt III SPP/Po 35/23), co miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia;
- przez dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny dowodów poprzez ocenę sytuacji finansowej skarżącego na podstawie generowanego przychodu, a nie wysokości faktycznie uzyskiwanego dochodu, co doprowadziło do błędnego przekonania o realnej możliwości regulowania zobowiązań i możliwości uiszczenia opłaty dodatkowej bez wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący stwierdził m.in., że nawet zwrot zajętej kwoty z odsetkami nie zrekompensuje skutków, jakie niesie za sobą egzekucja wymaganej kwoty, bowiem skutki te nie mają wyłącznie charakteru materialnego. O ile bowiem zapłata należności jest odwracalna, a w przypadku uchylenia decyzji, uiszczona należność podlega zwrotowi, to już skutki materialne i niematerialne jakie będą konsekwencją konieczności pozyskania kwoty do jej uiszczenia spowodują istotną lub trwałą zmianę w rzeczywistości skarżącego. Zdaniem wnoszącego zażalenie, zaciągnięcie pożyczki i brak możliwości jej spłaty nie jest bez wpływu na wykonywaną działalność gospodarczą. Egzekucja zaciągniętych zobowiązań może doprowadzić do zajęcia przez organ egzekucyjny maszyn niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej, co w konsekwencji spowoduje brak możliwości jej wykonywania. Brak możliwości wypłaty wynagrodzeń pracownikom i osobom współpracującym ze skarżącym, uniemożliwi wykonywanie działalności i świadczenie usług w dotychczasowym zakresie, co wpłynie na utratę dotychczasowych klientów, którzy nawiążą relacje biznesowe z innymi przedsiębiorcami. Utrata bazy klientów wypracowanej przez lata spowoduje, iż odbudowanie zaufania klientów i ich odzyskanie, stanowić będzie budowanie od nowa bazy klientów i pozyskiwania nowych relacji biznesowych. Tym samym powrót do stanu poprzedniego będzie mógł nastąpić dopiero po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił.
Zdaniem skarżącego, egzekucja należnej kwoty nie będzie stanowiła jedynie uszczuplenia jego środków majątkowych, ale doprowadzi do braku możliwości dalszego prowadzenia działalności zarobkowej mającej charakter długotrwały z uwagi na brak pewności co do możliwości jej ponownego prowadzenia po odzyskaniu wyegzekwowanej kwoty z uwagi na utratę dotychczasowych kontraktów i kontaktów biznesowych.
Ponadto wnioskodawca wskazał, że z uwagi na brak możliwości prowadzenia działalności, nie będzie w stanie w terminie regulować należności alimentacyjnych w stosunku do swoich dzieci, co może mieć wpływ nie tylko na ich dobro i bieżące zaspokajanie potrzeb, ale i na relacje z nimi. Odwracalność skutków w tym zakresie może nawet nigdy nie nastąpić, bowiem dorastające dzieci mogą czuć urazę do ojca za brak wsparcia finansowego, a racjonalne argumenty wskazujące na brak intencjonalnego zachowania i na brak faktycznej możliwości finansowej w partycypacji kosztów ich utrzymania z uwagi na wyegzekwowaną kwotę i brak możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, mogą nie zostać przez dzieci zaakceptowane.
Ponadto skarżący podniósł, iż nie mogąc dalej prowadzić działalności zarobkowej, nie będzie również w stanie regulować rat kredytu hipotecznego, a tym samym doprowadzi to do konieczności sprzedaży domu w budowie w celu spłaty kredytu zaciągniętego na jego budowę, co tym samym spowoduje utratę nakładów poniesionych na jego budowę. To samo dotyczy ratalnej spłaty należności z tytułu podatku od nieruchomości na podstawie ugód zawartych z Urzędem Gminy w S.
Skarżący podkreślił również, że nie zgadza się z wnioskami poczynionymi w postanowieniu wydanym w przedmiocie prawa pomocy, natomiast z uwagi na sytuację osobistą w tamtym czasie nie był w stanie ani samodzielnie przygotować, ani zlecić przygotowania sprzeciwu o tego postanowienia. Ponadto w jego ocenie należy zdecydowanie odróżnić sytuację, w której zobowiązaniem jest uiszczenie 2000 zł tytułem wpisu sądowego, od sytuacji, w której strona nie jest w stanie uiścić kwoty 107.877 zł. Te dwie sytuacje i ich wpływ na finanse skarżącego nie mogą i nie powinny być w ogóle utożsamiane. Zdaniem strony, zrównanie obu tych sytuacji stanowi o dowolnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego przez Sąd I instancji.
Wnoszący zażalenie nie zgodził się również z dokonanymi przez WSA ustaleniami w zakresie jego sytuacji finansowej, a zwłaszcza z tym, iż o potencjale w zakresie gromadzenia środków finansowych przez osoby prowadzące działalność gospodarczą decydują przede wszystkim przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedanych towarów, a nie dochody (bądź strata), będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami, która to różnica jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność, a miarodajną dla oceny zdolności płatniczych jest kategoria przychodu, a nie dochodu. W jego ocenie, takie założenie może mieć zastosowanie do spółek prawa handlowego i środków gromadzonych przez nie kapitałach zapasowych, rezerwowych czy w ramach ustalonego kapitału zakładowego. Tymczasem osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą są w odmiennej sytuacji, a skala prowadzonych przez nie przedsięwzięć również jest nieporównywalna. Koszty uzyskania przychodu mają niebagatelne znaczenie dla oceny wartości przedsiębiorstwa i muszą być uwzględniane w zdolności dochodowej przedsiębiorcy, a jego zobowiązania wpływają na wycenę przedsiębiorstwa i możliwości dochodowej. Odmienne założenie prowadzi do wniosku, że wszelkie zobowiązania wpływające na koszty prowadzonej działalności są dla niej irrelewantne i nie wymagają uregulowania. Zdaniem skarżącego, założenia WSA o stracie, która jest wynikiem finansowym są nieobiektywne i krzywdzące z uwagi na dolegliwości finansowe oraz konsekwencje materialne i niematerialne.
Reasumując, wnoszący zażalenie stwierdził, że Sąd I instancji błędnie ustalił zdolność finansową strony w oparciu o jej przychód, a nie o dochód. Odnośnie zaś ulgi podatkowej wskazał, że istnienie przepisów dotyczących tego instrumentu prawnego nie oznacza, iż przepisy te będą miały zastosowanie w sytuacji skarżącego.
Zdaniem skarżącego, istnieją przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., których WSA w ogóle nie analizował, a jednocześnie dokonane przez Sąd ustalenia w zakresie jego zdolności finansowej powodują, że stan faktyczny nie został ustalony w sposób odpowiadający faktycznej sytuacji majątkowej strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania wystąpienia wymienionych w nim zagrożeń, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Skarżący nie wykazał we wniosku, że wykonanie decyzji mogłoby narazić go na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, złożony w skardze wniosek został oceniony przez WSA w sposób prawidłowy, po dogłębnej analizie całości okoliczności, które wynikały zarówno z jego argumentacji, jak i z danych uzyskanych z postępowania prowadzonego w przedmiocie prawa pomocy. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że przesłanki przyznania prawa pomocy i wstrzymania wykonania aktu nie są tożsame. Oceniając wniosek w przedmiocie ochrony tymczasowej, Sąd I instancji jedynie wsparł swoją argumentację danymi pochodzącymi z procedowanego wcześniej prawa pomocy. Należy jednak mieć na uwadze, że trudne do odwrócenia skutki lub niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a zatem przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujące wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie mogą zostać sprowadzone wyłącznie do zestawienia sytuacji finansowej i zdolności płatniczej skarżącego z nałożonym na niego zobowiązaniem finansowym. Tym bardziej, że w rozpoznawanej sprawie i tak z zestawienia takiego nie wynikało, by przedstawiona sytuacja materialna mogła skutkować wystąpieniem trudnego do odwrócenia skutku lub niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, będących bezpośrednią konsekwencją wykonania ciążącego na stronie zobowiązania.
Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż WSA zjednał możliwość pokrycia wpisu sądowego w wysokości 2000 zł z możliwością uregulowania nałożonej kary pieniężnej w wysokości blisko 108.000 zł. Zauważyć należy że sąd procedując nad zasadnością wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej wprawdzie posiłkował się ustaleniami poczynionymi w tamtym postępowaniu – skupiającym się wyłącznie na finansach strony, jednakże wysnuł z niego wyłącznie wnioski ogólne odnoście całościowej kondycji finansowej strony zestawionej w relacji z wymierzoną karą. Nieuzasadnione jest przy tym twierdzenie – wbrew argumentacji skarżącego, iż Sąd I instancji dokonał wybiórczej analizy zgromadzonego materiału dowodowego.
Z unormowania art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że udzielenie tymczasowej ochrony sądowej w przewidzianej w tym przepisie formie jest możliwe wyłącznie pod warunkiem wystąpienia przynajmniej jednej z dwóch wymienionych przesłanek, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając na względzie tak ukształtowaną instytucję, zwrócić uwagę należy, że choć sytuacja materialna podmiotu wnioskującego może być czynnikiem wpływającym na ocenę zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracji publicznej, to sama kondycja finansowa strony nie przesądza jeszcze o konieczności uwzględnienia zgłoszonego żądania. Wbrew zatem sugestiom zawartym z zażaleniu, przedstawiona przez skarżącego argumentacja, w tym również – ale nie wyłącznie – w zakresie wydolności regulowania finansowych zobowiązań, nie uzasadnia jeszcze wstrzymania wykonania decyzji.
Dla oceny, czy skutkiem wykonania decyzji będzie wyrządzenie skarżącemu szkody, którą można by uznać za znaczną w jego przypadku, niezbędne jest odniesienie należnej z decyzji kwoty do całokształtu sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W sprawie niniejszej Sąd I instancji przeprowadził wnikliwą ocenę i zasadnie uznał, że kondycja finansowa wnioskodawcy nie pozwala na dojście do wniosku, że wysokość obciążania oraz jego egzekucja doprowadzą do ziszczenia się w stosunku do skarżącego przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Prawidłowe jest przy tym stanowisko, że o sytuacji materialnej i możliwościach płatniczych może przesądzać osiągany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przychód, a nie faktycznie uzyskiwany dochód, będący wynikiem finansowym podejmowanych działań przedsiębiorcy. Naczelny Sąd Administracyjny w tym zakresie podziela szczegółową argumentację Sądu I instancji oraz przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia orzeczeń sądów administracyjnych, a zatem nie ma potrzeby powielania w tym miejscu przedstawionych tam argumentów.
Odnosząc się do podniesionych przez skarżącego możliwych konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji, w postaci ryzyka zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, stwierdzić należy, że przedstawione twierdzenia są gołosłowne, wskazane skutki czysto hipotetyczne, nieuprawdopodobnione jakimikolwiek okolicznościami faktycznymi, a z żadnych dokumentów nie wynika ryzyko ich faktycznego wystąpienia. Jak z kolei wskazał Sąd I instancji, zdolność finansowa skarżącego jest stabilna i z materiału dowodowego, który podlegał analizie nie wynika, że w jego przypadku zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Skarżący w zażaleniu polemizował również ze stanowiskiem WSA odnośnie możliwości skorzystania z ulg podatkowych, jednakże nie przedstawił na poparcie swojego twierdzenia żadnych dokumentów, które pozwalałyby obronić stanowisko o niemożliwości zastosowania ich w jego sytuacji. Ponownie stwierdzić należy, że stanowisko takie należało uznać za gołosłowne i będące wyrazem polemiki z argumentacją wyrażoną przez Sąd w zaskarżonym postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że materiał dowodowy został przeanalizowany przez WSA w sposób rzetelny i pełny, a zatem nie można mówić o dokonaniu dowolnej i wybiórczej oceny dowodów. Przedstawione i zbadane okoliczności okazały się zaś niewystarczające do dokonania ustalenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi stronie znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że w przypadku przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie chodzi bowiem o wskazanie na jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (vide: postanowienie NSA z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I FZ 311/13).
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla jednak, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Gdyby zatem taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, strona może wówczas przedstawić stosowną dokumentację wraz z nowym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Obecnie wnioskodawca nie przedstawił takich okoliczności, popartych adekwatnymi dokumentami, które pozwoliłyby uznać, że ryzyko zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej – a w następstwie również konsekwencje materialne i niematerialne, są na tyle realne, że wstrzymanie wykonania decyzji będzie w stosunku do niego zasadne. Na każdym jednak etapie postępowania może zostać złożony nowy wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej, wraz z dokumentami wykazującymi rzeczywiste możliwości finansowe strony w konfrontacji z ciążącym na niej zobowiązaniem.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił zażalenie oddalić.