II GZ 463/18

Naczelny Sąd Administracyjny2019-01-11
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniadecyzja administracyjnadopłatausługa powszechnaprawo telekomunikacyjnesądownictwo administracyjnezażalenieskarżącyorganfinanse

NSA oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Prezesa UKE w sprawie dopłaty do kosztów usługi powszechnej, uznając brak przesłanek do wstrzymania.

Spółka A. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Prezesa UKE dotyczącą dopłaty do kosztów usługi powszechnej. WSA odmówił wstrzymania wykonania tej decyzji, uznając, że spółka nie uprawdopodobniła groźby znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków. Spółka wniosła zażalenie, argumentując m.in. trudną sytuacją finansową i świadczeniem usług użyteczności publicznej. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że zapłata należności pieniężnej jest odwracalna, a spółka nie wykazała szczególnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji.

Spółka A. Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z maja 2018 r. w przedmiocie ustalenia kwoty udziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej za 2009 r. w wysokości 67.066,90 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z października 2018 r. odmówił wstrzymania wykonania tej decyzji, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż wykonanie decyzji skutkowałoby znaczną szkodą lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Sąd I instancji wskazał, że strata netto spółki w okresie styczeń-maj 2018 r. nie świadczy o utracie płynności, zwłaszcza w kontekście zysku z 2017 r. Sąd nie zgodził się również, że spółka świadczy usługi użyteczności publicznej, a ilość toczących się postępowań uznał za nieistotną dla oceny wniosku. Spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. i podkreślając swoją trudną sytuację finansową oraz fakt, że świadczy usługi użyteczności publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd wskazał, że wykonanie decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej ma ze swej natury charakter odwracalny, a strona musi wykazać szczególne okoliczności uzasadniające wstrzymanie. NSA uznał, że przedstawione przez spółkę dokumenty finansowe nie dowodzą groźby paraliżu organizacyjnego, a zysk z poprzedniego roku potwierdza możliwość zapłaty. Sąd nie podzielił poglądu, że świadczenie usług użyteczności publicznej stanowi autonomiczną przesłankę wstrzymania wykonania decyzji, jeśli nie wykazano negatywnego wpływu na bieżącą działalność. Argumenty dotyczące zobowiązań krótkoterminowych zostały uznane za nowe i niepodlegające analizie w postępowaniu zażaleniowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy strona wykaże szczególne okoliczności uzasadniające wstrzymanie. Sama zapłata należności pieniężnej ma charakter odwracalny.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że zapłata należności pieniężnej jest z natury odwracalna, a jej zwrot jest możliwy po uchyleniu decyzji. Strona domagająca się wstrzymania musi uprawdopodobnić istnienie szczególnych okoliczności, które wykraczają poza standardowe skutki finansowe związane z wykonaniem decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki wstrzymania wykonania aktu administracyjnego: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zapłata należności pieniężnej jest odwracalna, a strona nie wykazała szczególnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Sytuacja finansowa spółki, mimo strat w bieżącym okresie, nie wskazuje na niemożność zapłaty kwoty wynikającej z decyzji, zwłaszcza w kontekście zysku z poprzedniego roku. Świadczenie usług użyteczności publicznej nie stanowi autonomicznej przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, jeśli nie wykazano negatywnego wpływu na bieżącą działalność.

Odrzucone argumenty

Wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki dla sytuacji finansowej spółki. Spółka świadczy usługi użyteczności publicznej, a utrudnienie w ich dostarczaniu stanowi przesłankę uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji. Zobowiązania krótkoterminowe spółki dwudziestokrotnie przekraczają jej przychody, co świadczy o zagrożeniu płynności.

Godne uwagi sformułowania

za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. przez trudne do odwrócenie skutki [...] rozumie się zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma ze swej natury charakter odwracalny.

Skład orzekający

Mirosław Trzecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej, w tym znaczenia odwracalności świadczenia i konieczności wykazania szczególnych okoliczności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki telekomunikacyjnej i dopłat do usług powszechnych, ale ogólne zasady dotyczące art. 61 p.p.s.a. mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania administracyjnego – wstrzymania wykonania decyzji. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i kryteriów oceny wniosków o wstrzymanie, co jest istotne dla prawników.

Kiedy zapłata staje się 'znaczną szkodą'? NSA wyjaśnia przesłanki wstrzymania wykonania decyzji.

Dane finansowe

WPS: 67 066,9 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 463/18 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2019-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-12-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Trzecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1587/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-01-30
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Spółki z o.o. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1587/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w P. na decyzję Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty udziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 10 października 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1587/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku A. Spółki z o.o. w P., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z [...] maja 2018 r. w przedmiocie ustalenia kwoty udziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej w 2009 r. w wysokości 67.066,90 zł.
Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie zaistnieniem przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
WSA wskazał, że z rachunku zysków i strat od 1 stycznia 2018 r. do 31 maja 2018 r. wynika, że w tym okresie spółka zanotowała stratę netto w wysokości 206.528,73 zł. Sąd zestawił tę informację z zyskiem netto uzyskanym przez spółkę w 2017 r. (462.518,74 zł) i uznał, że nie grozi jej utrata płynności finansowej i paraliż organizacyjny uniemożliwiający działanie.
Sąd nie zgodził się ze stwierdzeniem skarżącej, że świadczy ona usługi użyteczności publicznej.
Zdaniem WSA, dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji bez znaczenia pozostaje ilość toczących się postępowań, jak również czy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa i stopień prawdopodobieństwa wyeliminowania jej z obrotu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła spółka, wnosząc o jego zmianę przez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez uznanie, że z przedstawionych przez skarżącą okoliczności i dowodów nie wynika, aby w związku z wykonywaniem decyzji spółce groziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki dla sytuacji finansowej skarżącej, co skutkowało odmową wstrzymania wykonania decyzji.
Spółka powtórzyła informacje o swoim stanie majątkowym i wskazała, że na koniec maja 2018 r. ciążyły na niej zobowiązania krótkoterminowe na łączną kwotę 1.288.224,91 zł, co dwudziestokrotnie przekracza wysokość uzyskanych przez nią od 1 stycznia do 31 maja 2018 r. przychodów.
Ponadto, Prezes UKE wydał decyzję zobowiązującą spółkę do zapłaty 70.453,99 zł z tytułu udziału w dopłacie za rok 2010. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Łączna suma zobowiązań skarżącej z tytułu udziału w dopłacie za 2009 i 2010 r. wynosiła 137.520,89 zł, której to okoliczności Sąd nie wziął pod uwagę, stwierdzając, że ilość postępowań toczących się wobec spółki nie ma znaczenia.
Zdaniem spółki, jest ona przedsiębiorcą świadczącym usługi użyteczności publicznej, a utrudnienie w ich dostarczaniu spowodowane wykonaniem decyzji, stanowi autonomiczną przesłankę uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.)
Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., rozumie się zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379).
Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zażalenie spółki pod kątem powyższych przepisów i poglądów, uznał, że postanowienie Sądu I instancji jest prawidłowe.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma ze swej natury charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest uprawdopodobnić, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Wbrew temu, co podnosi skarżąca, takich okoliczności nie przedstawiła.
W celu zobrazowania swojej sytuacji majątkowej spółka złożyła rachunek zysków i strat, bilans finansowy – jednak na podstawie tych dokumentów nie można wywieść, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować "paraliż organizacyjny spółki". Słusznie bowiem Sąd I instancji uznał, że przy ocenie sytuacji finansowej spółki należy porównać bieżący stan z wynikiem finansowym osiągniętym w ostatnim roku obrotowym. Zestawienie tych danych prowadzi do wniosku, że zapłata kwoty określonej w decyzji nie grozi zaprzestaniem prowadzenia przez spółkę bieżącej działalności. Zasadnie przy tym WSA zwrócił uwagę na wysokość osiągniętego przez spółkę zysku w 2017 r., która przekroczyła wysokość kwoty określonej decyzją. Tym samym nie było podstaw do uznania, że zapłata kwoty określonej w decyzji spowoduje ziszczenie się przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Nie ma przy tym racji skarżąca, że Sąd I instancji nie odniósł się do argumentów przedstawionych we wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. WSA zbadał bowiem kompleksowo stan majątkowy spółki i przeanalizował, czy zapłata kwoty określonej w zaskarżonej decyzji spowoduje takie okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania tej decyzji. Z tego powodu – zdaniem NSA – niezasadne są argumenty podniesione w zażaleniu, że Sąd I instancji nie przeanalizował wpływu wykonania decyzji na sytuację majątkową skarżącej.
Pełnomocnik spółki podniósł ponadto, że skarżąca świadczy usługi pożytku publicznego, a utrudnienie w ich dostarczaniu stanowi autonomiczną przesłankę uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji. NSA nie podziela tego poglądu. Należy bowiem uznać, że na gruncie niniejszej sprawy okoliczność, czy spółka świadczy usługi pożytku publicznego, nie ma znaczenia dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. WSA prawidłowo bowiem przyjął, że wykonanie decyzji nie będzie miało wpływu, określonego w art. 61 § 3 p.p.s.a, na bieżącą działalność spółki. Tym samym niezagrożone będzie świadczenie przez spółkę usług. Zbędne jest więc ustalenie, jaki charakter mają świadczone przez spółkę usługi.
NSA stwierdza, że argument spółki o ciążących na niej zobowiązaniach na koniec maja 2018 r. i relacji tych zobowiązań do przychodów spółki nie mógł być poddany analizie w kontekście oceny prawidłowości postanowienia WSA. Skarżąca powołała się bowiem na tę okoliczność dopiero w zażaleniu. Przedmiotem kontroli NSA jest natomiast zasadność odmowy wstrzymania wykonania postanowienia i nowa argumentacja na poparcie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej zaprezentowana w zażaleniu uchyla się spod rozpoznania NSA.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI