II GZ 458/22

II GZ 458/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Go 460/22 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z 2022-09-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art 220 § 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Ł. T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 września 2022 r. sygn. akt II SA/Go 460/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Ł. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 31 maja 2021 r. nr 0801-IOC.48.29.2021.13.JCR w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonywanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 12 września 2022 r., sygn. akt II SA/Go 460/22, w sprawie ze skargi Ł. T. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze (dalej: DIAS) z dnia 31 maja 2021 r., nr 0801-IOC.48.29.2021.13.JCR, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej - odrzucił skargę i zwrócił skarżącemu wpis od skargi.
W uzasadnieniu wskazał, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 sierpnia 2022 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego skarżącego przez zaskarżoną decyzję i podanie numeru PESEL oraz do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 600 zł - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (k. 22-25 akt sprawy). Wezwanie to doręczono w dniu 22 sierpnia 2022 r. (k. 35 akt sprawy) i w wyznaczonym terminie strona skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, sprecyzowała zarzuty skargi i podała numer PESEL. W dniu 30 sierpnia 2022 r. na konto bankowe Sądu wpłynęła kwota 600 zł uiszczona do sprawy II SA/Go 460/22 (k. 36 akt sprawy).
Sąd pierwszej instancji wskazał, że skoro wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 22 sierpnia 2022 r., zatem należało uznać, iż termin do uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie w stosunku do strony z dniem 29 sierpnia 2022 r. Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż strona skarżąca uiściła wprawdzie wpis od skargi (w dniu 30 sierpnia 2022 r.), jednakże nie dokonała tego w wyznaczonym, 7-dniowym terminie. Dlatego, w ocenie WSA, skargę należało odrzucić na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W przypadku braku opłaty przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Zażalenie, skarga, skarga kasacyjna oraz skarga o wznowienie postępowania, od których mimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zawarte w zażaleniu, że przy ustaleniu terminu dokonania opłat w drodze przelewu, istotna jest data złożenia dyspozycji. Stanowisko to wynika z utrwalonego poglądu wyrażonego w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego, zgodnie z którym, w razie uiszczenia opłaty sądowej przelewem, za dzień jej uiszczenia uznaje się dzień przyjęcia polecenia przelewu przez bank, w którym zlecający ma rachunek, jeżeli przelew w dniu jego przyjęcia lub w terminie do uiszczenia opłaty miał pokrycie na rachunku zleceniodawcy. Okoliczność kiedy bank wykonuje polecenie przelewu, ma znaczenie drugorzędne (por. postanowienie z dnia 27 stycznia 1969 r., sygn. akt I PZ 76/68, OSNCP 1969, nr 9, poz. 167; uchwała z dnia 16 grudnia 1983 r., sygn. akt III PZP 47/83, OSNC 1984, Nr 7, poz. 110; postanowienie z dnia 30 listopada 2000 r., sygn. akt I CZ 11/00, nie publ.; postanowienie z dnia 10 grudnia 2003 r., sygn. akt V CZ 127/03, które dotyczy bezpośrednio poleceń przelewów złożonych przy pomocy Internetu). Takie samo stanowisko należy przyjąć, jeżeli polecenie przelewu zostało złożone za pomocą elektronicznego środka komunikacji – sieci internetowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2013 r. sygn. akt II GSK 2145/13; z 2 października 2014 r., sygn. akt I GSK 1624/14; z 25 października 2018r., sygn. akt II OZ 1068/18; te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy podkreślić, że polecenie przelewu jest oświadczeniem woli (w rozumieniu art. 60 Kodeksu cywilnego (k.c.) skierowanym do banku, w którym zlecający prowadzi rachunek. Zgodnie z zasadą swobodnej formy oświadczeń woli wyrażonej w art. 60 k.c., wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny. Aby polecenie przelewu było skuteczne i rodziło skutki prawne, konieczne jest, by zostało ono przez bank przyjęte. Ponadto w momencie złożenia zlecenia na rachunku zlecającego powinny znajdować się środki pieniężne niezbędne do jego realizacji. W wyniku noweli Kodeksu cywilnego z dnia 14 lutego 2003 r. (Dz. U. nr 49, poz. 408), która weszła w życie z dniem 25 listopada 2003 r., uregulowano kwestie związane z obrotem prawnym dokonywanym za pomocą elektronicznych środków komunikacji, w tym m.in. termin złożenia oświadczenia woli w postaci elektronicznej. W myśl art. 61 § 2 k.c. oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią. Mając na uwadze powyższy przepis, należy uznać, że dniem w którym uiszczono wpis sądowy za pomocą elektronicznego środka komunikacji jest dzień, w którym polecenie przelewu wprowadzone zostało do urządzenia nadawczego w taki sposób, żeby bank mógł zapoznać się z jego treścią, a na rachunku bankowym zlecającego powinny znajdować się środki pozwalające na realizację przelewu.
Zdaniem NSA w rozpoznawanej sprawie istnieją podstawy do uznania, że wpis został uiszczony w terminie, tj. w dniu 29 sierpnia 2022 r. Skarżący uiścił wpis sądowy za pomocą elektronicznego środka komunikacji, wprowadzając polecenie przelewu do urządzenia nadawczego. Z załączonego dokumentu – wydruku z banku zatytułowanego "Potwierdzenie przelewu" (k. 36) wynika, że przelew tytułem wpisu sądowego od skargi sygn. akt II SA/Go 460/22, wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego 30 sierpnia 2022r. Należy także przyjąć, że na rachunku bankowym skarżącego istniały środki na realizację zleconego przelewu, gdyż kwota ta ostatecznie wpłynęła na rachunek bankowy sądu (k. 34).
Skarżący wskazując, że polecenie przelewu opłaty złożył w dniu 29 sierpnia 2022 r., ale po godzinie 14-tej. Wskazał, że bankowość internetowa mBank S.A. nie przewiduje możliwości pobrania potwierdzenia przelewu dla operacji zleconych, które jeszcze nie zostały wysłane z banku, a zatem po sesji wychodzącej przelewów (po 13:25). Opisał zasady funkcjonowania banku, w którym dokonywał przelewu opłaty. Przedstawił też w załączeniu Regulamin usług płatniczych dla firm w ramach bankowości detalicznej mBanku, informujący o terminach dokonywania przelewów przez mBank. Załączył wydruk ze strony internetowej mBank S.A., zawierający informację o godzinach sesji przelewów wychodzących. Jak wynika z Regulaminu usług płatniczych dla firm w ramach bankowości detalicznej mBanku S.A. (Pkt 2 ust. 2) – "dniem roboczym dla transakcji płatniczych w rozumieniu ustawy o usługach płatniczych jest dzień od poniedziałku do piątku, od godziny 8.00 do 14.00 czasu urzędowego w Polsce, który w Polsce ustawowo nie jest wolny od pracy. Natomiast punkt 8 Regulaminu stanowi: 1) Momentem, w którym otrzymaliśmy Twoje zlecenie płatnicze jest moment, w którym to zlecenie zostało otrzymane przez nas (...) 3) Jeśli złożyłeś zlecenie płatnicze: a) w dniu, który nie jest dniem roboczym u dostawcy, uznajemy że otrzymaliśmy je w następny nasz dzień roboczy, (...) 5) Rachunek obciążymy w dniu, w którym autoryzowałeś zlecenie płatnicze lub zatwierdziłeś przelew. Wyjątki od tej reguły to: a) zlecenie płatnicze złożone w dniu, który nie jest dniem roboczym u dostawcy. W tym przypadku rachunek obciążymy na początku następnego naszego dnia roboczego." Z powyższego wynika, że skoro Skarżący realizował przelew po godzinie 14, formalnie jego rachunek został obciążony następnego dnia roboczego, tj. w dniu 30 sierpnia 2022 r., pomimo że przelew został zlecony w dniu 29 sierpnia 2022 r.
Skarżący powołał także zasady uzyskiwania historii autoryzacji transakcji obowiązujące w banku, ujawnione również na stronie internetowej banku, z których wynika, że dostępna w banku historia autoryzacji obejmuje jedynie 20 ostatnich operacji zainicjowanych w serwisie transakcyjnym. Wskazał, że na dzień sporządzania zażalenia widoczna była jedynie historia transakcji do dnia 20 września 2022 r. wstecz.
Skarżący załączył również dotyczącą uiszczonej opłaty korespondencję mailową z 29 sierpnia 2022 r. pomiędzy nim a jego pełnomocnikiem, którego ustanowił w tym samym dniu, tj. 29 sierpnia 2022 roku. Wynika z niej, że o godz. 14:15:48 pełnomocnik poleciła skarżącemu wykonanie czynności "celem przygotowania pisma uzupełniającego braki skargi" i w punkcie 4 wskazała: "Proszę o uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 600 PLN (..)", podając numer konta WSA w Gorzowie Wielkopolskim. Skarżący poinformował mailowo pełnomocnika o godz. 16:28, że zrealizował wskazaną opłatę oraz opłatę skarbową. Jednak z uwagi na niemożność wygenerowania potwierdzeń wskazał, że potwierdzenia przelewów przekaże w następnym dniu.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie istnieją podstawy do uznania, że wpis został uiszczony w terminie, tj. w dniu 29 sierpnia 2022 r. Co prawda w przedmiotowej sprawie kwota opłaty wpłynęła na rachunek Sądu w dniu 30 sierpnia 2022 r., a do zażalenia nie dołączono wydruku z konta ani żadnej kopii polecenia przelewu wskazującej datę zlecenia przelewu w dniu 29 sierpnia 2022 r., jednak opisane przez skarżącego powody braku takiego dokumentu bankowego, wsparte przedłożonymi dokumentami, potwierdzają jego twierdzenie, że polecenie przelewu zostało złożone w dniu 29 sierpnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem, że w świetle przedstawionych okoliczności należy przyjąć, że skarżący dokonał czynności w terminie. Postanowienie WSA o odrzuceniu skargi było zatem niezgodne z prawem.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.