II GZ 457/17

Naczelny Sąd Administracyjny2017-06-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminupostępowanie sądowesądy administracyjnezażaleniebrak formalnywina stronypomoc osób trzecichNSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do podpisania zażalenia, uznając winę skarżących w wyborze osoby, która popełniła błąd.

Skarżący A. C. i H. C. wnieśli zażalenie na postanowienie WSA, które odmówiło przywrócenia terminu do podpisania ich zażalenia. WSA odrzucił pierwotne zażalenie z powodu braku podpisu, a następnie odmówił przywrócenia terminu, uznając winę skarżących w wyborze syna do wysyłki dokumentów. NSA utrzymał w mocy postanowienie WSA, podkreślając, że strona odpowiada za błędy osób trzecich, którym powierzyła czynności procesowe.

Sprawa dotyczy zażalenia A. C. i H. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które odmówiło przywrócenia terminu do podpisania zażalenia. Pierwotnie, WSA odrzucił zażalenie skarżących na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, tj. braku podpisu. Skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu, argumentując, że ich syn, który wysyłał dokumenty, umieścił w kopercie zażalenie bez podpisu, a oni, jako osoby starsze i schorowane, nie ponoszą winy za jego błąd. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżący ponoszą winę w wyborze osoby, której zaniedbanie doprowadziło do uchybienia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, wskazując, że zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. przywrócenie terminu następuje tylko w przypadku braku winy strony. Podkreślono, że strona odpowiada za działania osób trzecich, którym powierzyła dokonanie czynności procesowej, jak za własne. NSA stwierdził, że wiek i stan zdrowia skarżących nie usprawiedliwiają braku winy, a skutki zaniedbania syna obciążają skarżących. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, strona ponosi odpowiedzialność za działania osób trzecich, którym powierzyła dokonanie czynności procesowej, jak za własne.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu następuje tylko w przypadku braku winy strony. Zakres pojęcia winy obejmuje również winę osób trzecich upoważnionych przez uczestnika postępowania do dokonania czynności. Skutki niestarannego działania osoby, którą strona się posłużyła, obciążają samą stronę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunek przywrócenia terminu przez sąd - uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w przekroczeniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 87 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skutki zaniedbania osoby trzeciej, której strona powierzyła czynność procesową, obciążają stronę. Brak winy w uchybieniu terminu wymaga szczególnej staranności, a lekkomyślność lub niedbalstwo wykluczają przywrócenie terminu.

Odrzucone argumenty

Błąd syna skarżących w wysyłce dokumentów bez podpisu nie powinien obciążać skarżących, którzy są osobami starszymi i schorowanymi. Skarżący nie wybrali syna do pomocy, a był on jedyną zaufaną osobą w rodzinie.

Godne uwagi sformułowania

Skutki niestarannego działania osoby, którą skarżący posłużyli się do dokonania czynności procesowej, obciążają samych skarżących. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

Skład orzekający

Zofia Borowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, odpowiedzialność strony za błędy osób trzecich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podpisu i wniosku o przywrócenie terminu; ogólne zasady dotyczące winy i staranności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę odpowiedzialności strony za błędy osób trzecich w postępowaniu sądowym, co jest kluczowe dla praktyków prawa.

Czy błąd syna może kosztować Cię sprawę? Sąd wyjaśnia, kto odpowiada za niedociągnięcia rodziny w postępowaniu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 457/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-05-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zofia Borowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6069 Inne o symbolu podstawowym 606
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Kr 882/14 - Wyrok WSA w Krakowie z 2014-11-06
II GZ 84/18 - Postanowienie NSA z 2018-03-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 86 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. C. i H. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 882/14 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do podpisania zażalenia w sprawie ze skargi A. C. i H. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania zmiany koncesji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 882/14 odmówił A. C. i H. C. przywrócenia terminu do podpisania zażalenia na postanowienie z dnia 30 września 2015 r. odrzucające zażalenie skarżących na postanowienie Dyrektora Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania zmiany koncesji.
W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 5 maja 2016 r. odrzucił zażalenie A. C. i H. C. na postanowienie z dnia 30 września 2015 r., ponieważ skarżący w zakreślonym terminie nie uzupełnili braków formalnych zażalenia przez jego podpisanie. Odpis postanowienia WSA w Krakowie z dnia 5 maja 2016 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżących w dniu 19 maja 2016 r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy.
W dniu 27 maja 2016 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do podpisania ww. zażalenia, podnosząc, że nie ponoszą winy w uchybieniu terminu, ponieważ to syn skarżących dokonywał wysyłki zażalenia i umieścił w kopercie zażalenie bez podpisu. Dlatego, zdaniem skarżących, błąd syna nie powinien ich obciążać, a więc skarżący nie ponoszą winy w uchybieniu terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.: dalej: p.p.s.a.) odmówił przywrócenia terminu do podpisania zażalenia.
W ocenie WSA skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu. Sąd uznał, że skarżącym można przypisać winę w uchybieniu terminu, ponieważ to skarżący dokonali wyboru osoby, której zaniedbanie doprowadziło do uchybienia terminu do uzupełnienia braków zażalenia. Podkreślić trzeba, że skutki niestarannego działania osoby, którą skarżący posłużyli się do dokonania czynności procesowej, obciążają samych skarżących. Dlatego w rozpatrywanym przypadku skarżący ponoszą winę polegającą na wyborze osoby, która nie dochowała odpowiedniej staranności, a to z kolei doprowadziło do uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie A. C. i H. C. wnieśli o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] września 2015 r.
Skarżący wskazali, że są osobami starszymi i bardzo schorowanymi, dlatego przy sprawach dnia codziennego muszą korzystać z pomocy członków rodziny i dlatego na wezwanie Sądu skarżący sporządzili podpisane odpisy zażalenia przy czym jak obecnie ustalono ich syn R. zapakował do koperty listy z odwołaniem bez podpisu. Wskazali, iż nie wybrali osoby swojego syna - albowiem był on jedynym członkiem ich rodziny i osobą stale z nimi przebywającą do której mieli zaufanie. Dodali, że jest on osobą wykształconą i jak do tej pory nie popełniał błędów, które uzasadniałyby utratę zaufania do niego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Jednym z przewidzianych w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. warunków przywrócenia terminu przez sąd jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w przekroczeniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie.
Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2013 r.
W rozpoznawanej sprawie skarżący jako okoliczność usprawiedliwiającą brak winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia wskazali, iż w związku z tym, że są osobami starszymi i bardzo schorowanymi muszą korzystać z pomocy osób trzecich. Nie wybrali oni swojego syna, był on jedynym członkiem rodziny do której mieli zaufanie.
W orzecznictwie i doktrynie powszechnie przyjęte jest, że zakres pojęcia winy w uchybieniu terminu obejmuje również winę osób trzecich upoważnionych przez uczestnika postępowania (stronę) do dokonania czynności (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda – op. cit., s. 445; por. wyr. NSA z 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99). Wobec tego należy podkreślić, że strona odpowiada za działania osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu czynności jak za własne.
Należy zaznaczyć, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku
Jak słusznie zauważył Sąd I instancji skarżącym można przypisać winę w uchybieniu terminu, ponieważ to skarżący dokonali wyboru osoby, której zaniedbanie doprowadziło do uchybienia terminu do uzupełnienia braków zażalenia. Podkreślić trzeba, że skutki niestarannego działania osoby, którą skarżący posłużyli się do dokonania czynności procesowej, obciążają samych skarżących. Dlatego w rozpatrywanym przypadku skarżący ponoszą winę polegającą na wyborze osoby, która nie dochowała odpowiedniej staranności, a to z kolei doprowadziło do uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia.
Skarżący w zażaleniu wskazali, że są osobami starszymi i bardzo schorowanymi. Jak wynika z dokumentów dołączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy, wiek skarżących (H. C. ur. w 1955 r., A. C. ur. 1951 r., k. 343 akt) nie wskazuje na to, iż są oni osobami, które z racji swojego wieku nie były w stanie zadbać o swoje interesy. Brak też w aktach sprawy dowodów świadczących o ich złym stanie zdrowia, który jak wynika z treści zażalenia miał przyczynić się do uchybienia czynności procesowej. Zatem powyższe okoliczności nie mogą świadczyć o braku winy skarżących w uchybieniu czynności.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI