II GZ 1223/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-12-06
NSAtransportoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowetransport drogowypostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieNSAWSAskarżącyorgan administracji

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie spółki na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, wskazując na brak podstaw prawnych do rozpoznania takiego zażalenia po nowelizacji przepisów.

Spółka B. P. Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na decyzję o karze pieniężnej. WSA odmówił przyznania prawa pomocy, uznając wniosek za nieuzasadniony z powodu nieuzupełnienia przez spółkę wymaganych dokumentów. Spółka złożyła zażalenie na postanowienie WSA, jednak NSA odrzucił to zażalenie, stwierdzając, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w przedmiocie prawa pomocy wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od zarządzenia referendarza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 czerwca 2016 r. odmówił spółce B. P. Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Odmowa ta nastąpiła po tym, jak referendarz sądowy pierwotnie odmówił przyznania prawa pomocy, a spółka wniosła sprzeciw. Sąd I instancji uznał wniosek za nieuzasadniony, ponieważ spółka nie dostarczyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej oświadczenia majątkowe, mimo wezwania. Spółka złożyła zażalenie na postanowienie WSA, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących doręczenia wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie i postanowił je odrzucić. Sąd wskazał, że postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy zostało zainicjowane pod rządami przepisów znowelizowanych ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. Zgodnie z obowiązującym art. 260 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozpoznaje sprzeciw od zarządzenia lub postanowienia referendarza w przedmiocie prawa pomocy, wydając postanowienie zmieniające lub utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza. Jednocześnie, zgodnie z art. 194 § 1 P.p.s.a., zażalenie do NSA przysługuje tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. Przepisy dotyczące prawa pomocy nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie WSA, które rozpoznawało sprzeciw od postanowienia referendarza, do NSA. Taka możliwość istniała przed nowelizacją z 2015 r. W związku z brakiem podstaw prawnych do rozpoznania zażalenia, NSA odrzucił je, mimo że WSA błędnie pouczył stronę o możliwości jego wniesienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, po nowelizacji przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 2015 r. nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia do NSA na postanowienie WSA w przedmiocie prawa pomocy wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od zarządzenia referendarza.

Uzasadnienie

Przepisy art. 260 P.p.s.a. w brzmieniu po nowelizacji z 2015 r. nie zawierają już postanowienia o dopuszczalności zażalenia do NSA na postanowienie WSA orzekające w przedmiocie prawa pomocy po rozpoznaniu sprzeciwu od zarządzenia referendarza, podczas gdy art. 194 § 1 P.p.s.a. dopuszcza zażalenie tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 260 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Po nowelizacji z 2015 r. nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia do NSA na postanowienie WSA rozpoznającego sprzeciw od zarządzenia referendarza w przedmiocie prawa pomocy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 194 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw prawnych do rozpoznania zażalenia na postanowienie WSA w przedmiocie prawa pomocy po nowelizacji przepisów.

Odrzucone argumenty

Zarzuty spółki dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych WSA (doręczenie wezwania).

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny do rozpoznawania zażaleń od postanowień wydanych przez wojewódzkie sądy administracyjne w przedmiocie prawa pomocy z uwagi na brak regulacji prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., w świetle przedstawionych regulacji, niezasadnie pouczył stronę o możliwości wniesienia zażalenia do NSA na jego postanowienie

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących dopuszczalności zażaleń na postanowienia w przedmiocie prawa pomocy po nowelizacji z 2015 r."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji z 2015 r. i specyficznej sytuacji rozpoznawania sprzeciwu od zarządzenia referendarza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i dopuszczalnością zażaleń, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.

Brak zażalenia na odmowę prawa pomocy? NSA wyjaśnia zmiany w przepisach.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 1223/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-11-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1969/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-05-23
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 194 par. 1, art. 260.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. P. Spółki z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1969/13 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. P. Spółki z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: odrzucić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił skarżącej B. P. Spółce z o.o. w W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi tej spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Sąd I instancji wskazała, że pismem z dnia 14 stycznia 2016 r. skarżąca spółka wniosła zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia jej skargi kasacyjnej, w którym to piśmie zawarła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2016 r. Referendarz Sądowy odmówił spółce przyznania jej prawa pomocy.
Po rozpoznaniu wywiedzionego sprzeciwu skarżącej, Sąd I instancji, powołanym postanowieniem również odmówił przyznania prawa pomocy, argumentując, że skarżąca pomimo wezwanie jej do nadesłania dokumentów mających potwierdzić oświadczenia zawarte we wniosku, obowiązku tego nie wypełniła. Sąd uznał w takim stanie sprawy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy był nieuzasadniony.
Zażaleniem B. P. Spółka z o.o. w W. zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, a przejawiającym się w uznaniu, że w realiach niniejszej sprawy skarżącemu zostało prawidłowo doręczone wezwanie o uzupełnienie braków formalnych. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA w W. do ponownego rozpoznania oraz przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wywiedzione od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 czerwca 2016 r. zażalenie podlega odrzuceniu.
Postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy, o które ubiegała się strona, zainicjowane zostało przez nią wnioskiem sformułowanym w piśmie (zażaleniu) z dnia 14 stycznia 2016 r.
W tym czasie obowiązywał, znowelizowany ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym rozpoznając sprzeciw od zarządzenia lub postanowienia referendarza w przedmiocie prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W przepisie tym określono również, że sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2 zdanie drugie).
Z przepisu art. 194 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, ponadto na postanowienia wymienione w punktach od 1 do 10.
Regulacje dotyczące prawa pomocy zawarte w ustawie procesowej sądów administracyjnych, nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, który rozpoznawał sprzeciw od postanowienia referendarza, do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Możliwość taka przewidziana była wprost, a więc w ustawie w rozumieniu powołanego art. 194 § 1 p.p.s.a., w art. 260 przed jego nowelizacją dokonaną powołaną już ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. W ostatnim zdaniu tego przepisu, wskazano bowiem, że na postanowienie sądu przysługiwało zażalenie. W aktualnym na dzień złożenia wniosku oraz wydania postanowień tak przez Referendarza sądowego jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., stanie prawnym taka możliwość została wyłączona – nie zostało przewidziane prawo wniesienia zażalenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego orzekającego jako sąd drugiej instancji.
Mając powyższe na uwadze, w szczególności zaś okoliczność złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie jej prawa pomocy pod rządami znowelizowanych przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny do rozpoznawania zażaleń od postanowień wydanych przez wojewódzkie sądy administracyjne w przedmiocie prawa pomocy z uwagi na brak regulacji prawnych, przepisów procesowych, pozwalających na kontrolę orzeczeń sądów niższej instancji rozstrzygających tego rodzaju sprawy – postępowania wpadkowe.
Zauważyć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., w świetle przedstawionych regulacji, niezasadnie pouczył stronę o możliwości wniesienia zażalenia do NSA na jego postanowienie z dnia 29 czerwca 2016 r.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 193 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI