II GZ 411/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając, że skarżąca nie uchybiła terminowi do jej wniesienia z powodu braku stosownego pouczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego o zawieszeniu działalności banku, uznając ją za wniesioną po terminie. Skarżąca wniosła zażalenie, argumentując, że termin biegnie od daty doręczenia lub publikacji decyzji wraz z pouczeniem, a nie od daty publikacji informacji prasowej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, stwierdzając, że mimo ogólnej zasady skrócenia terminu, brak odpowiedniego pouczenia o możliwości zaskarżenia decyzji, zgodnie z art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. i art. 112 k.p.a., uniemożliwia skuteczne zaskarżenie i narusza prawo strony do sądu.
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę skarżącej na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (BFG) o zawieszeniu działalności banku. Sąd I instancji uznał, że skarga została wniesiona z uchybieniem 7-dniowego terminu, który rozpoczął bieg od daty publikacji informacji o decyzji na stronie internetowej BFG. Skarżąca podniosła szereg zarzutów, kwestionując datę rozpoczęcia biegu terminu, sposób jego liczenia oraz brak stosownego pouczenia o możliwości zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy ustawy o BFG i Kodeksu postępowania administracyjnego, uznał, że choć ustawa o BFG wprowadza szczególny, skrócony termin do wniesienia skargi, to jednak przepisy te powinny być stosowane z uwzględnieniem wymogów proceduralnych, w tym obowiązku pouczenia o środkach zaskarżenia. Sąd podkreślił, że art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. nakłada obowiązek zawarcia w decyzji pouczenia o dopuszczalności wniesienia skargi, a art. 112 k.p.a. chroni stronę w przypadku błędnego lub braku pouczenia. NSA stwierdził, że w sytuacji braku stosownego pouczenia, nawet jeśli skarga została wniesiona po terminie licząc od daty publikacji informacji prasowej, powinna ona zostać rozpoznana merytorycznie, aby zapewnić stronie realizację prawa do sądu. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Termin do wniesienia skargi rozpoczyna bieg od dnia ogłoszenia decyzji lub informacji o przyczynach i skutkach jej wydania na stronie internetowej BFG, jednakże brak stosownego pouczenia o możliwości zaskarżenia, zgodnie z art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. i art. 112 k.p.a., powoduje, że skarga wniesiona z uchybieniem terminu powinna zostać rozpoznana merytorycznie, aby zapewnić stronie prawo do sądu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że choć ustawa o BFG wprowadza skrócony termin do wniesienia skargi, to przepisy k.p.a. dotyczące pouczenia o środkach zaskarżenia (art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a.) i skutków jego braku (art. 112 k.p.a.) mają odpowiednie zastosowanie. Brak pouczenia uniemożliwia stronie skuteczne skorzystanie z prawa do sądu, dlatego skarga powinna zostać rozpoznana.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
ustawa o BFG art. 103 § ust. 5
Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji
7-dniowy termin do wniesienia skargi przez radę nadzorczą od dnia doręczenia uzasadnienia decyzji.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi.
Pomocnicze
ustawa o BFG art. 103 § ust. 1
Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji
Decyzja o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji podlega doręczeniu podmiotowi.
ustawa o BFG art. 103 § ust. 3
Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji
Termin na sporządzenie uzasadnienia decyzji.
ustawa o BFG art. 107 § ust. 3
Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji
Odpowiednie stosowanie przepisów art. 103-106 do decyzji w sprawach dotyczących zawieszenia działalności banku.
ustawa o BFG art. 11 § ust. 4 pkt 8
Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji
Decyzje dotyczące zawieszenia działalności banku w restrukturyzacji.
ustawa o BFG art. 11 § ust. 5
Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji
W zakresie nieuregulowanym stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a.
ustawa o BFG art. 109 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji
Ogłoszenie decyzji lub informacji o przyczynach i skutkach jej wydania na stronie internetowej BFG.
p.p.s.a. art. 53 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Termin do wniesienia skargi (30 dni).
p.p.s.a. art. 194 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zarzuty w zażaleniu.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia postanowienia.
p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie zażalenia.
k.p.a. art. 107 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy decyzji, w tym pouczenie o prawie wniesienia skargi.
k.p.a. art. 112
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Skutki błędnego pouczenia o prawie do skargi.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak stosownego pouczenia o możliwości zaskarżenia decyzji, zgodnie z art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. i art. 112 k.p.a., uniemożliwia skuteczne zaskarżenie i narusza prawo strony do sądu, nawet jeśli skarga została wniesiona po terminie licząc od daty publikacji informacji prasowej.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej dotyczące błędnego określenia daty rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi, oparte na odmiennej interpretacji przepisów ustawy o BFG i k.p.a., nie zostały w pełni podzielone przez NSA, który uznał, że termin faktycznie rozpoczął bieg od publikacji informacji prasowej.
Godne uwagi sformułowania
brak stosownego pouczenia o możliwości zaskarżenia decyzji prawo strony do sądu odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. skrócenie terminu wniesienia skargi
Skład orzekający
Krystyna Anna Stec
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność obowiązku pouczenia o środkach zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, nawet w specyficznych procedurach (jak BFG), oraz konsekwencje braku takiego pouczenia dla prawa strony do sądu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą o BFG, ale zasady dotyczące pouczenia i prawa do sądu mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne wymogi proceduralne, takie jak pouczenie, nawet w sytuacjach kryzysowych (restrukturyzacja banku), i jak ich brak może prowadzić do uchylenia decyzji sądu niższej instancji, chroniąc prawo do sądu.
“Nawet w restrukturyzacji banku, brak pouczenia o prawie do sądu może unieważnić decyzję!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GZ 411/21 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2021-11-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-11-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Krystyna Anna Stec /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6379 Inne o symbolu podstawowym 637 Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane VI SA/Wa 533/20 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2020-11-06 Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 795 art. 103 ust. 5, art. 11 ust. 5 Ustawa z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 107 § 1, art. 112 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia (...) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 533/20 o odrzuceniu skargi i zwrocie wpisu sądowego w sprawie ze skargi (...) na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zawieszenia działalności banku postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Postanowieniem z 6 listopada 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 533/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odrzucił skargę (...) na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 15 stycznia 2020 r. w przedmiocie zawieszenia działalności banku oraz zwrócił skarżącej uiszczony wpis od skargi. Sąd I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie, wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wyjaśnił, że zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy z 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 795 ze zm.; dalej: ustawa o BFG), decyzja o wszczęciu wobec podmiotu krajowego przymusowej restrukturyzacji podlega doręczeniu podmiotowi, wobec którego wszczęto przymusową restrukturyzację (art. 101 ust. 7 ustawy o BFG). Dla tego podmiotu, a ściślej – jego rady nadzorczej, termin na wniesienie skargi, zgodnie z art. 103 ust. 5 zd. pierwsze ustawy o BFG wynosi 7 dni i liczony jest od dnia doręczenia uzasadnienia decyzji, sporządzanego odrębnie, w terminie 14 dni od doręczenia decyzji (art. 103 ust. 3 ustawy o BFG). Dalej, WSA miał na uwadze, że na mocy art. 107 ust. 3 ustawy o BFG przepisy art. 103-106 tej ustawy stosuje się odpowiednio do decyzji w sprawach, o których mowa m.in. w art. 11 ust. 4 pkt 8, tj. dotyczących zawieszenia działalności banku w restrukturyzacji (art. 155 ust. 1 ustawy o BFG), a zatem decyzji skarżonej w rozpoznawanej sprawie. Sąd miał na uwadze, że decyzja wydana na podstawie art. 155 ust. 1 ustawy o BFG jako decyzja, o której mowa w art. 11 ust. 4 pkt 8 ustawy o BFG podlega bądź publikacji na stronie internetowej BFG lub BFG podaje na tej stronie informację, o przyczynach i skutkach wydania tej decyzji, szczególnie dla klientów indywidualnych. Jednocześnie WSA stanął na stanowisku, że 7-dniowy termin do wniesienia skargi dotyczy wszystkich skarżących niebędących Bankiem, do którego wprost stosuje się art. 103 ust. 1 i 5 ustawy o BFG, i należy go liczyć od ogłoszenia na stronie internetowej BFG w trybie art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o BFG. W rozpoznawanej sprawie nastąpiło to 17 stycznia 2020 r., tego dnia bowiem informacja o zaskarżonej decyzji z 15 stycznia 2020 r. ukazała się na stronie internetowej BFG. Ostatnim zatem dniem terminu przewidzianego w art. 53 § 1 p.p.s.a. do wniesienia skargi był 24 stycznia 2020 r. Skarga w rozpoznawanej sprawie została złożona przez skarżącą w placówce pocztowej 6 lutego 2020 r., czyli z uchybieniem terminu. Zażalenie na to postanowienie wniosła skarżąca Spółka, zaskarżając to orzeczenie w całości. Na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a. postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i odrzucenie skargi, podczas gdy skarżąca nie uchybiła terminowi do wniesienia skargi. 2. art. 58 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. w z art. 103 ust. 5 w zw. z art. 155 ust. 1 w zw. w z art. 107 w zw. z art. 11 ust. 4 pkt. 8 ustawy o BFG w zw. z art. 11 ust. 5 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że termin na wniesienie skargi jest liczony od 17 stycznia 2020 r., tj. od daty publikacji informacji prasowej na stronie internetowej Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, podczas gdy treść decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 15 stycznia 2020 r. w przedmiocie zawieszenia działalności Banku została udostępniana na stronie internetowej BFG wraz z pouczeniem o możliwości zaskarżenia decyzji dopiero 5 lutego 2020 r. zatem skarga została złożona przez skarżącą w ustawowym terminie. 3. art. 58 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. w z art. 107 zw. z art. 103 ust. 5 zd. 2 w zw. z art. 155 ust. 1 w zw. art. 11 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 11 ust 5 ustawy o BFG poprzez przyjęcie, że 7-dniowy termin na złożenie skargi jest liczony od dnia opublikowania informacji na stronie internetowej BFG, podczas gdy literalne brzmienie art. 103 ust. 5 ustawy o BFG reguluje, że termin na wniesienie skargi powinien być liczony od daty doręczenia uzasadnienia Radzie Nadzorczej tj. od 31 stycznia 2020 r. zatem skarga została złożona przez skarżącą w ustawowym terminie. 4. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w z art. 103 ust. 5 w zw. z art. 155 ust. 1 w zw. art. 11 ust. 4 pkt 8 ustawy o BFG w zw. z art. 11 ust. 5 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o BFG poprzez błędne przyjęcie, że BFG opublikował decyzję o zawieszeniu działalności Banku 17 stycznia 2020 r., podczas gdy 17 stycznia 2020 r. opublikowano jedynie informację prasową o zawieszeniu działalności Banku, merytoryczna decyzja wraz z pouczeniem o możliwości zaskarżenia decyzji została opublikowana 5 lutego 2020 r. i od tej daty rozpoczął bieg termin na wniesienie skargi. 5. art. 58 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 4 pkt 8 ustawy o BFG poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że termin na wniesienie skargi jest liczony od dnia publikacji informacji prasowej na stronie internetowej o zawieszeniu działalności banku, podczas gdy przepis ten stanowi jedynie o możliwości ogłoszenia na stronie internetowej Funduszu informacji o przyczynach i skutkach wydania tych decyzji, w szczególności dla klientów indywidualnych - przepis ten w żaden sposób nie odnosi się do kwestii rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi, co więcej skarżąca nie jest klientem indywidualnym Banku, a skarżąca była udziałowcem (...) Banku Spółdzielczego oraz właścicielem instrumentów finansowych wyemitowanych przez (...) Bank Spółdzielczy posiadającym interes prawny w zaskarżeniu decyzji. Tym bardziej termin do wniesienia skargi powinien rozpocząć bieg od opublikowania treści decyzji wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia środków zaskarżenia. 6. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 103 ust. 2 w zw. z art. 109 ust. 6 w zw. z art. z art. 109 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 4 pkt 8 ustawy o BFG poprzez przyjęcie, że organ nie jest zobowiązany do doręczenia decyzji innym osobom oprócz podmiotu w restrukturyzacji, podczas gdy zgodnie z art. 109 ust. 6 ustawy o BFG Fundusz przekazuję odpisy decyzji, o których mowa w ust. 1 akcjonariuszom, udziałowcom, członkom i wierzycielom podmiotu w restrukturyzacji ujętym w rejestrach podmiotu w restrukturyzacji, do których Fundusz ma dostęp. 7. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 103 ust. 2 w zw. z art. 11 ust. 5 ustawy o BFG w zw. art. 112 k.p.a. poprzez uznanie, że termin do wniesienia skargi biegnie od 17 stycznia 2020 r. mimo braku zawarcia pouczenia o możliwości i terminie wniesienia skargi dla osoby która ma interes w zaskarżeniu decyzji, podczas gdy strona nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji co do uchybienia terminu w przypadku braku pouczenia o terminie wniesienia skargi, co więcej nawet błędne pouczenie co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do błędnego pouczenia. - z ostrożności, w przypadku niepodzielenia powyższych zarzutów, skarżąca zarzuciła: 8. naruszenie art. 53 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 11 ust. 6 ustawy o BFG poprzez jego niezastosowanie podczas gdy, zgodnie z regulacją art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. 9. naruszenie art. 103 ust. 5 w zw. z art. 155 w zw. z art. 107 w zw. z art. 11 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 11 ust. 6 ustawy o BFG w zw. art. 53 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że art. 103 ust. 5 ustawy o BFG jest przepisem szczególnym w stosunku do regulacji art. 53 § 1 p.p.s.a, a w konsekwencji termin do wniesienia skargi wynosi 7 dni, podczas gdy zgodnie z art. 103 ust. 5 ustawy o BFG 7 dniowy termin na wniesienie skargi dotyczy rady nadzorczej, natomiast regulacja ta nie określa terminu do wniesienia skargi dla osób, których interes prawny został naruszony decyzją, tym samym zastosowanie powinny znaleźć przepisy ogólne. Wobec powyższego autor zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zasądzenie kosztów i przeprowadzenie dowodu z dokumentów. W odpowiedzi na zażalenie BFG wniósł o oddalenie zażalenia. W piśmie z 26 kwietnia 2021 r. skarżąca ponownie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na to pismo BFG podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kwestia terminu do wniesienia skargi - uregulowana przepisami ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym - wielokrotnie była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA w sprawach II GZ 221/20, II GZ 290/20, II GZ 291/20, II GZ 292/20, II GZ 293/20, II GZ 294/20, II GZ 295/20, akt II GZ 296/20, II GZ 297/20, II GZ 321/20, II GZ 345/20, II GZ 104/21, II GZ 207/21). Za ugruntowane i jednolite uznać należy stanowisko, że powyższa sporna kwestia w przepisach ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjny została uregulowana w sposób inny niż w art. 53 § 1 p.p.s.a. Według bowiem art. 103 ust. 5 tej ustawy, rada nadzorcza podmiotu w restrukturyzacji może bowiem wnieść skargę do sądu administracyjnego, w terminie 7 dni od dnia doręczenia uzasadnienia decyzji temu podmiotowi. Uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest również każdy, kogo interes prawny został naruszony decyzją. Trafny jest wywód, że wskazana regulacja - szczególna w zakresie terminu do wniesienia skargi - musi mieć zastosowanie w równym stopniu do każdego spośród wymienionych w niej podmiotów legitymowanych do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego. Zwłaszcza, że celem ustawodawcy, motywowanym potrzebą zapewnienia przyspieszenia weryfikacji prawidłowości decyzji przez sąd administracyjny, było skrócenie terminu wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. druk nr 215 Sejmu VIII Kadencji s. 88). Ponadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bieg siedmiodniowego terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję w omawianym przedmiocie rozpoczyna się wraz z ogłoszeniem tej decyzji lub wraz z ogłoszeniem informacji o przyczynach i skutkach jej wydania na stronie internetowej Funduszu. Innymi słowy, to ogłoszenie we wskazany powyżej sposób (tylko) wymienionej decyzji lub (tylko) informacji o przyczynach i skutkach jej wydania, należy uznać za czynność rozpoczynającą bieg terminu do złożenia skargi na decyzję przez podmiot, którego interes prawny miałby doznać uszczerbku w związku z jej wydaniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwie odczytał trafne poglądy orzecznictwa na powyższe kwestie i zastosował wykładnię przedstawioną we wskazanych postanowieniach. Prawidłowo więc określił zarówno termin na wniesienia skargi na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 15 stycznia 2020 r., jak również moment, od którego termin ten rozpoczął bieg, tj. w dniu ogłoszenia informacji o przyczynach i skutkach wydania decyzji. Skoro zaś informacja ta została opublikowana 17 stycznia 2020 r., to termin na wniesienie skargi upływał 24 stycznia 2020 r. Natomiast skarga złożona w niniejszej sprawie 6 lutego 2020 r. została wniesiona z uchybieniem powyższego terminu, co trafnie zauważył Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela przy tym stanowiska zawartego w zażaleniu, że termin do wniesienia skargi na omawianą decyzję dla podmiotu, o którym mowa w art. 103 ust. 5 zdanie drugie ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, był tożsamy z terminem do zaskarżenia tej decyzji przez radę nadzorczą banku objętego decyzją. Zdanie pierwsze tego przepisu jest bowiem adresowane do strony postępowania, a takiego statusu w tym postępowaniu - ponad wszelką wątpliwość - nie posiada podmiot, którego interes prawny miałby doznać uszczerbku w związku z wydaniem decyzji, o której mowa na gruncie wymienionej regulacji prawnej. Ponadto, przyjęcie takiego stanowiska powodowałoby brak wiedzy osoby określonej w art. 103 ust. 5, zdanie drugie, ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym o tym, od kiedy biegnie termin na wniesienia skargi. Wobec tego podmiot ten nie mógłby skutecznie zaskarżyć decyzji, ponieważ termin do wniesienia skargi byłby zależny od okoliczności tego podmiotu niedotyczących, o których nie miałby on informacji. Istotnie, przepis art. 109 ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym - regulujący kwestie ogłaszania decyzji na stronie internetowej i przekazywania decyzji innym podmiotom - stanowi w ust. 6, że jeżeli prawa udziałowe lub instrumenty dłużne nie zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, Fundusz przekazuje odpisy decyzji, o których mowa w ust. 1, akcjonariuszom, udziałowcom, członkom i wierzycielom podmiotu w restrukturyzacji ujętym w rejestrach podmiotu w restrukturyzacji, do których Fundusz ma dostęp. Składający zażalenie nie wykazuje jednak, aby w rozpoznawanej sprawie były spełnione określone tym przepisem wymogi "przekazania" jej decyzji na podstawie przytoczonej regulacji. Brak też jakichkolwiek argumentów, które podważałyby zasadność liczenia 7 dniowego terminu na wniesienie skargi do sądu administracyjnego od dnia ogłoszenia (na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy) na stronie internetowej decyzji lub informacji o przyczynach i skutkach wydania tych decyzji - w przypadku skarg wnoszonych przez podmioty uprawnione do wniesienia skargi w rozumieniu art. 103 ust. 5 zdanie drugie, inne niż rada nadzorcza podmiotu w restrukturyzacji, będącego stroną postępowania (art. 103 ust. 2). Podkreślenia wymaga, że NSA prezentując w powołanych orzeczeniach przedstawione wyżej stanowisko i oceniając zachowanie terminu do wniesienia skargi nie rozważał - szczególnie z uwagi na treść zarzutów stawianych Sądowi I instancji - kwestii odpowiedniego stosowania do określonych art. 11 ust. 4 ustawy o BFG decyzji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Także w sprawach o sygn. II GZ 71/21 i II GZ 116/21 nie analizowano odpowiedniego stosowania przepisu art. 107 1 pkt 9 k.p.a. - stanowiącego, że decyzja powinna zawierać m.in. pouczenie o prawie wniesienia skargi i art. 112 k.p.a - regulującego skutki błędnego pouczenia o prawie do skargi. Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 11 ust. 5 ustawy o BFG, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do decyzji, o których mowa w ust. 4 pkt 1-15 oraz pkt 17-29, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 i 1491), zwanej dalej "Kodeksem postępowania administracyjnego", z wyłączeniem art. 9, art. 10, art. 13, art. 31, art. 35 § 2-5, art. 36-38, art. 391, art. 48, art. 49, art. 61 § 4, art. 66a, art. 73, art. 78, art. 79, art. 81, art. 89-96, art. 105 § 2, art. 106, art. 109 i art. 127-140 tej ustawy. Analiza przepisów ustawy o BFG wykazuje, że zakres regulacji art. 112 k.p.a., ani nie został objęty tą ustawą, ani również nie został wprost wyłączony na mocy art. 11 ust. 5 ustawy o BFG. Wskazany przepis art. 11 ust. 5 ustawy o BFG nie wyłącza również stosowania art. 107 § 1 k.p.a., w którym prawodawca wymienił elementy decyzji, w tym – w punkcie 9 - w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesiona (...) skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi (...). Jeżeli zatem w ustawie o BFG, która w zakresie w niej nieuregulowanym co do zasady w sprawach jak niniejsza przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a., a jednocześnie stosowania art. 112 i art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. ani wprost nie wyklucza, ani sama ich zakresu nie reguluje, logiczne jest wnioskowanie, że stosowanie tych przepisów k.p.a. może mieć w sprawie zastosowanie w sposób odpowiedni. W doktrynie i w judykaturze nie budzi sporów pogląd, że odpowiednie stosowanie przepisów nie ma jednolitego charakteru i oznacza trzy różne sytuacje, tj. stosowanie przepisów odniesienia do danego zakresu odniesienia bez żadnych zmian w ich treści (tzw. stosowanie wprost), stosowanie owych przepisów z modyfikacjami i niestosowanie określonych przepisów odniesienia do danego zakresu odniesienia w ogóle (zob. J. Nowacki: "Odpowiednie" stosowanie przepisów prawa, PiP 1964, z. 3 oraz uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 14 września 2017 r., sygn. akt I KZP 9/17). Dokonując analizy wskazanych wyżej sposobów odpowiedniego stosowania przepisów art. 112 i art. 107 § 1 k.p.a. w realiach niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności należy wykluczyć opcję wyłączenia możliwości ich stosowania. Ustawodawca zdecydował bowiem na jednoznaczne wymienienie - w treści cytowanego wyżej art. 11 ust. 5 ustawy o BFG - tych przepisów k.p.a., których w sprawach m.in. w przedmiocie zawieszenia działalności banku stosować nie należy. Nie ma wśród nich wymienionych przepisów omawianych regulacji k.p.a. Przyjmując racjonalność ustawodawcy, nie można zakładać, że mimo, iż wymienił szereg przepisów ustawy procesowej, które z jego woli zastosowania mieć nie powinny, katalog tych przepisów w istocie nie jest kompletny i dopuszczalne jest jego poszerzanie w ramach stosowania prawa. Po drugie, odnośnie do możliwości odpowiedniego stosowania przepisu poprzez jego stosowanie z niezbędnymi modyfikacjami, to nie budzi wątpliwości, że w relacji do decyzji w przedmiocie zawieszenia działalności banku, odpowiednie stosowanie powinno uwzględniać specyfikę postępowania przed BFG. Dotyczy to zarówno uzasadnienia decyzji, sposobu jego sporządzenia i doręczenia (art. 103 ust. 1,3, 4, 5 ustawy o BFG). Ratio tej odmienności postępowania wyznacza zaś konieczność szybkiego procesowania w tego rodzaju sprawach. W nawiązaniu do opisanych wyżej modyfikacji, nie można w końcu, co oczywiste, mówić o możliwości stosowania wprost całego art. 107 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny stanął jednak na stanowisku, że tak jak nie ma powodów do wyłączenia stosowania art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. - regulującego obowiązek pouczenia o dopuszczalności wniesienia skargi - tak nie ma również podstaw do modyfikacji tej konkretnej regulacji, gdyż pouczenie w tym przedmiocie zamieszczone w ogłoszeniu na stronie internetowej Funduszu wraz z informacją o przyczynach i skutkach wydania decyzji jak w sprawie (art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy) nie mogłoby w żaden sposób uchybić specyfice postępowania. Nie kolidowałoby ani z jej tempem, ani z innymi regulacjami szczególnymi i krokami podejmowanymi w ramach procedury stosowanej przez BFG. Podkreślenia raz jeszcze wymaga, że stosownie do powołanego wyżej art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o BFG, fundusz ogłasza na swojej stronie internetowej określone przepisem decyzje lub też (tylko) informację o przyczynach i skutkach wydania tych decyzji. W świetle tego co zostało wyżej powiedziane - w odniesieniu do odpowiedniego stosowania do określonych decyzji wydawanych na podstawie ustawy o BFG przepisu art. 107 k.p.a. - zasadne jest przyjęcie, że decyzje te winny zawierać stosowne pouczenia, o których mowa w art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje natomiast żadnych podstaw ku temu, by odmiennie odczytywać obowiązek pouczania o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sytuacji gdy organ korzysta z uprawnienia poprzestania na ogłoszeniu informacji, o której mowa w art.. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o BFG. Przy założeniu, że przepis art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. znajduje zastosowanie "wprost", zasadne jest uznanie, że z racji ochrony udzielonej na mocy art. 112 k.p.a. - WSA powinien przyjąć do rozpoznania skargę złożoną z uchybieniem terminu liczonego od dnia ogłoszenia, o którym mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, w sytuacji braku stosownego pouczenia o środkach zaskarżenia. Przyjęcie powyższego stanowiska pozwala na zrealizowanie w pełni prawa strony do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W odmiennej sytuacji realnie strona nie miałaby możliwości zaskarżenia decyzji. Trafne są uwagi, co do słuszności przyjętego w orzecznictwie i doktrynie zrównania błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia z jego brakiem (por. wyrok NSA w Warszawie z 14 lutego 2002 r., II SA 2289/01, wyrok NSA z 19 lipca 2012 r., I OSK 755/12, A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2020, art. 112) jak i co do braku podstaw do odsyłania jednostki na inną drogę ochrony prawnej (prośbę o przywrócenie terminu), jeżeli ta ochrona jest przyznana z mocy prawa (E. Iserzon, Komentarz, 1970 r., za A. Wróbel, Op.cit. i przywołane tam orzecznictwo). Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie - mimo w znacznej mierze nietrafnych zarzutów - należało uwzględnić. Wobec powyższego na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI