I GZ 339/25

I GZ 339/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Koszty postępowania
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1955/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-04-03
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 183 § 1, art. 194 § 1 pkt 9, art. 200, art. 205 § 2, art. 227 § 1, art. 231
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1935
§ 2 pkt 5,  § 14 ust. 1 pkt 1 lit.a,c
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Dz.U. 2021 poz 535
§ 1 ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu  przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. B. na postanowienie zawarte w pkt 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 1955/24 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 8 maja 2024 r. nr ONW/16/24 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: uchylić postanowienie zawarte w pkt 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 1955/24 i tym zakresie zasądzić od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie na rzecz A. B. kwotę 4017 (słownie: cztery tysiące siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1955/24, po rozpoznaniu na rozprawie skargi A. B. (skarżący) na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (organ) z dnia 8 maja 2024 r. nr ONW/16/2023 (prawidłowo: nr ONW/16/24) w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; w pkt 1) uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Warszawa Zachód z siedzibą w Wojcieszynie z dnia 18 grudnia 2023 r.; w pkt 2) umorzył postępowanie administracyjne; w pkt 3) zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 897 zł (słownie: osiemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Jako podstawę prawną zwrotu kosztów postępowania Sąd I instancji wskazał art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Wyjaśnił, że na zasądzone koszty składają się:
- wpis od skargi,
- wynagrodzenie radcy prawnego,
- koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
A. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego) złożył w formie dokumentu elektronicznego zażalenie na postanowienie o kosztach, zawarte w pkt 3) powyższego wyroku, wnosząc o zmianę wyroku, poprzez zasądzenie kosztów postępowania sądowego w wysokości 4017 zł (słownie: cztery tysiące siedemnaście złotych).
W ocenie pełnomocnika skarżącego, Sąd I instancji nie wskazał, w jaki sposób wyliczył wynagrodzenie radcy prawnego, ale z wysokości zasądzonej kwoty (480 zł) można wnioskować, że Sąd przyznał wynagrodzenie, o którym mowa w "§ 14 ust. 1 pkt c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935; dalej: rozporządzenie). Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że przedmiotowa sprawa miała za przedmiot należność pieniężną w wysokości 13 558,35 zł, co Sąd relacjonuje w uzasadnieniu orzeczenia. Dlatego w ocenie strony skarżącej do ustalenia wynagrodzenia radcy prawnego powinien mieć zastosowanie "§ 2 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a" rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Wynagrodzenie radcy prawnego stosowne do występującej w niniejszej sprawie wysokości należności pieniężnej, powinno wynosić 3600 zł, zamiast 480 zł. W konsekwencji wniósł o zmianę wyroku w punkcie 3 poprzez powiększenie kwoty zasądzonego dla skarżącego zwrotu kosztów postępowania o 3120 zł, do kwoty 4017 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się, że zgodnie z art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Stosownie do art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej.
Z treści powołanych przepisów wynika, że zaskarżenie zażaleniem rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania (art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a.) lub kosztów sądowych (art. 227 § 1 p.p.s.a.) jest możliwe, jednakże warunkiem jest niewniesienie skargi kasacyjnej. W razie zaskarżenia wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów może być kwestionowane w skardze kasacyjnej. W sytuacji wniesienia środka odwoławczego co do istoty sprawy, Sąd II instancji kontrolując zaskarżone orzeczenie w granicach zakreślonych przez art. 183 § 1 p.p.s.a., kontroluje także prawidłowość rozstrzygnięcia o kosztach. Wniesienie skargi kasacyjnej czyni zbędnym i niedopuszczalnym składanie oprócz niej zażalenia (por. Bogusław Gruszczyński, Andrzej Kabat, Komentarz do art. 194 p.p.s.a., LEX oraz postanowienia NSA z 4 listopada 2015 r. sygn. akt II OZ 1053/15; i z dnia z 27 marca 2019 r. sygn. akt I OZ 279/19; dostępne: CBOSA).
Zwrot "jeżeli strona nie wniosła skargi kasacyjnej" w (art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a.) należy rozumieć w ten sposób, że ustawodawca ma na uwadze tę samą stronę. Zatem jeżeli ta sama strona wywiodła skargę kasacyjną od danego wyroku, to nie może wywieść jednocześnie zażalenia na postanowienie rozstrzygające o zwrocie kosztów postępowania, zawarte w tym samym wyroku. W niniejszej sprawie to inna strona (Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie) wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1955/24 w całości. A. B. nie wniósł skargi kasacyjnej, zatem mógł złożyć zażalenie na podstawie art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt I GZ 290/21, dostępne: CBOSA).
Wobec powyższego należy uznać, że wypełniona została hipoteza art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a., więc zażalenie może zostać obecnie rozpoznane.
Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Przepis ten ustanawia zasadę ogólną dotyczącą zwrotu kosztów postępowania przed sądem I instancji.
Z kolei, stosownie do art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie jest zasadne.
Wykładnia pojęcia "należność pieniężna" zawartym w art. 231 p.p.s.a., wprowadza zasadę pobierania wpisu stosunkowego w każdym przypadku, gdy zaskarżony akt (niezależnie od tego czy jest to decyzja czy postanowienie) ustala należność pieniężną. W pozostałych przypadkach, gdy przedmiotem zaskarżenia nie jest akt, który w sposób bezpośredni nakłada obowiązek uiszczenia należności pieniężnej lub ustala wysokość należności, pobiera się wpis stały.
Zgodnie § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 2, [...], c) w innej sprawie - 480 zł.
Z uzasadnienia wspomnianego wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1955/24 wynika, że sprawa dotyczyła należności pieniężnych w przedmiocie nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości 13 558,35 zł., wobec czego kwota ta stanowiła wartość przedmiotu zaskarżenia, stanowiącą punkt odniesienia przy wyliczaniu wpisu sądowego i stawki wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika skarżącego.
Wpisem od skargi do WSA należnym w takiej sprawie był wpis stosunkowy określony w art. 231 p.p.s.a. w zw. z § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 535).
W przedmiotowej sprawie wysokość wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącego ustalić należało w oparciu o § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Rację ma przy tym skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, że Sąd I instancji błędnie zakwalifikował niniejszą sprawę jako tzw. "inną sprawę", o której stanowi § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, w konsekwencji przyznając stawkę należną pełnomocnikowi z tytułu reprezentowania go w niniejszym postępowaniu przez pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 480 zł, w sytuacji w której winien był ustalić wysokość stawki należnej pełnomocnikowi skarżącego na podstawie § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Mając na względzie, że przedmiotowa sprawa miała za przedmiot należność pieniężną w wysokości 13 558,35 zł, która to wartość zawiera się w przedziale powyżej 10.000 zł do 50.000 zł, o którym mowa w § 2 pkt 5 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, należało ustalić stawkę minimalną należną skarżącemu z tytułu reprezentowania go w niniejszym postępowaniu przez pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości 3.600 zł. Dodatkowo na zasądzone koszty składały się wpis od skargi w kwocie 400 zł (vide. k. 40 akt sądowych) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł (vide k. 33 akt sądowych). Łącznie zatem na rzecz skarżącego należało zasądzić kwotę 4017 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., uwzględnił zażalenie i orzekł jak w sentencji.