II GZ 404/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminuwpis sądowydoręczenie zastępczegry hazardowekary pieniężnepostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnezażalenie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.

Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego po tym, jak jej skarga została odrzucona z powodu jego nieuiszczenia. Twierdziła, że nie otrzymała awiza pocztowego, ponieważ przebywała za granicą, a jej rodzina nie odebrała przesyłki. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając, że dowody z dokumentów pocztowych wskazują na prawidłowe doręczenie zastępcze, a oświadczenia strony nie są wystarczające. NSA oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie B. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, które odmówiło przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych bez koncesji. WSA odrzucił skargę, ponieważ wpis sądowy nie został uiszczony. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu, argumentując, że nie otrzymała wezwania do uiszczenia wpisu, ponieważ przebywała za granicą i nie było awiza pod wskazanym adresem do korespondencji. WSA uznał jednak, że dowody z dokumentów pocztowych (koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, adnotacje o awizowaniu i zwrocie) wskazują na prawidłowe doręczenie zastępcze, a oświadczenia strony nie są wystarczające do podważenia tych dokumentów. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu. NSA, rozpoznając zażalenie, uznał je za niezasadne. Sąd podkreślił, że argumentacja dotycząca wadliwości doręczenia powinna była być podniesiona w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi, a nie we wniosku o przywrócenie terminu. NSA potwierdził, że dowody z dokumentów pocztowych mają moc dokumentu urzędowego, a oświadczenia strony nie mogą ich skutecznie zastąpić. Sąd uznał, że skarżąca nie sprostała obowiązkowi uprawdopodobnienia braku winy, a przedstawione okoliczności nie usprawiedliwiają uchybienia terminu. W konsekwencji NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu, jeśli strona nie uprawdopodobni braku winy w uchybieniu terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dowody z dokumentów pocztowych (potwierdzenie nadania, awiza, zwrot przesyłki) mają moc dokumentu urzędowego i wskazują na prawidłowe doręczenie zastępcze. Oświadczenia strony i jej rodziny o braku awiza nie są wystarczające do podważenia tych dowodów. Strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

p.p.s.a. art. 87 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy uchybienie terminu spowodowała strona z winy swojej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dowody z dokumentów pocztowych (potwierdzenie nadania, awiza, zwrot przesyłki) mają moc dokumentu urzędowego i wskazują na prawidłowe doręczenie zastępcze. Oświadczenia strony i jej rodziny o braku awiza nie są wystarczające do podważenia dowodów z dokumentów urzędowych. Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Argumentacja dotycząca wadliwości doręczenia powinna była być podniesiona w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi.

Odrzucone argumenty

Skarżąca nie otrzymała awiza pocztowego z powodu przebywania za granicą i podania adresu do korespondencji rodziny. Rodzina skarżącej nie odebrała przesyłki, ponieważ nie otrzymała informacji o awizowaniu. Pracownicy poczty mogli nieprawidłowo dokonać awizowania przesyłki.

Godne uwagi sformułowania

potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego nieodejmowanie przez skarżącą korespondencji wskazuje jednoznacznie na brak należytej dbałości o swoje interesy przywrócenie terminu jest instytucją służącą ochronie zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu skarżąca nie sprostała obowiązkowi uprawdopodobnienia przesłanki braku winy

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą dowodu z dokumentów pocztowych i ciężaru dowodu w zakresie braku winy przy uchybieniu terminu. Przydatne w sprawach dotyczących doręczeń i przywracania terminów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z doręczeniem wezwania do uiszczenia wpisu sądowego i przywróceniem terminu. Interpretacja dowodów z dokumentów pocztowych może być różna w zależności od szczegółów sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego proceduralnie zagadnienia doręczeń i przywracania terminów, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego. Choć fakty nie są niezwykłe, interpretacja dowodów i ciężar dowodu są istotne.

Czy pobyt za granicą zwalnia z obowiązku śledzenia korespondencji sądowej? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 404/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Rysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SA/Rz 2004/23 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2024-02-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
ART. 86 § 1, ART. 87 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 26 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 2004/23 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi B. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez koncesji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: "sąd pierwszej instancji, "WSA") postanowieniem z 30 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 2004/23, odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi B. R. (dalej: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez koncesji.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z 27 lutego 2024 r. odrzucił skargę z powodu brak uiszczenia wpisu sądowego. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej 1 marca 2024 r.
Pismem z 8 marca 2024 r. skarżąca złożyła "wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego poprzez złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych". Wyjaśniła, że nie została jej skutecznie doręczona przesyłka zawierająca zarządzenie z [...] grudnia 2023 r. wzywające ją do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W związku z faktem, że od dłuższego czasu pracuje za granicą i mieszka sama, nie może odbierać korespondencji. Dlatego podała adres do korespondencji gdzie zamieszkuje jej rodzina. Z informacji uzyskanej od rodziny wynika, że w grudniu nie stwierdzili informacji o awizowaniu przesyłki kierowanej do niej. Podkreśliła, że zwróciła się z reklamacją do Poczty Polskiej o wyjaśnienie przyczyn, dla których przesyłka pod tym adresem nie była awizowana.
W ocenie WSA, analiza wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi prowadzi do konkluzji, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Nie stanowi takiej przesłanki, sugerowane przez wnioskującą niepozostawienie przez pracownika poczty awiza informującego o przesyłce. Z akt niniejszej sprawy, w tym
z przesyłki (zawierającej wezwanie do usunięcia braków fiskalnych skargi), zwróconej do nadawcy jako niepodjętej w terminie wyraźnie wynika, że z powodu niemożności doręczenia adresatowi w dniu 29 grudnia 2023 r. ww. korespondencję pozostawiono na okres 14 dni w placówce pocztowej, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma
w urzędzie umieszczono w drzwiach adresata. Na przedmiotowej przesyłce widnieje również adnotacja o powtórnym awizowaniu 8 stycznia 2024 r. a także informacja
o zwrocie ww. przesyłki 16 stycznia 2024 r. jako niepodjętej w terminie. Obok powyższych informacji znajdują się stosowne pieczątki oraz podpisy osoby doręczającej. Argumentacja strony zawarta we wniosku a dotycząca nieprawidłowości przy doręczaniu przesyłki nie została poparta żadnymi dowodami. Powyższe uniemożliwiło Sądowi zajęcie stanowiska w tym zakresie. Za dowód w sprawie nie można uznać oświadczeń samej strony wnioskującej o braku awiza, oświadczeń osób zamieszkujących pod adresem ul. [...], w kontekście dowodu z dokumentu jakim jest koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W świetle powyższego nieodbieranie przez skarżącą korespondencji wskazuje jednoznacznie na brak należytej dbałości o swoje interesy. Przywrócenie terminu jest instytucją służącą ochronie zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Taka ochrona przysługuje jednak wyłącznie w przypadku, kiedy skarżący nie może dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Z przytoczonych przez stronę okoliczności nie wynika, aby taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o zmianę postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. przez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego i przyjęcie, że nie zaistniały przyczyny
i podstawy do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego.
W uzasadnieniu zażalenia zaznaczyła, że w okresie kiedy zostało jej wysłane zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi przebywała za granicą i nie mogła sama odebrać zarządzenia, stąd też podała adres do korespondencji rodziny. Informacja o rzekomym dwukrotnym awizowaniu nie dotarła do członków rodziny skarżącej, stąd też nie została skutecznie doręczona w sposób zastępczy. Twierdzenia Sądu opierające się jedynie na pieczątkach i zapisach pracowników poczty nie mogą zostać uznane jako wyłączny dowód w sprawie, gdyż taka przesyłka nie została skutecznie awizowana pod wskazanym adresem do doręczeń i nie można przyjąć, że dokonano skutecznego doręczenia zastępczego.
Skarżąca podkreśliła, że zarzut Sądu, że nienależycie dbała o swoje interesy jest całkowicie bezpodstawny, przecież po to wskazała adres dla korespondencji przebywając za granicą aby uniknąć tego typu sytuacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Zdaniem NSA, kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione zażalenie należy uznać za nieuzasadnione.
Za trafną bowiem należy przyjąć ocenę dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, że skarżąca nie sprostała obowiązkowi uprawdopodobnienia przesłanki braku winy,
o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że argumentacja skarżącej wskazana we wniosku o przywrócenie terminu i powtórzona w zażaleniu w istocie zmierza do kwestionowania prawidłowości doręczenia zastępczego wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Ta argumentacja powinna być zatem podniesiona
w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi, którego jednak skarżąca nie wniosła. Podniesione w sprawie okoliczności nie mogły zostać uwzględnione również
w zakresie złożonego wniosku o przywrócenie terminu.
Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego, a zatem stanowi dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Za wystarczający dowód w sprawie nie można natomiast uznać oświadczeń skarżącej ani jej rodziny o braku pozostawienia awiza,
w odniesieniu do znajdującego się w aktach sprawy dowodu z dokumentu jakim jest koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, która zawiera potwierdzenie dat awizacji przesyłki, podpisy doręczającego oraz powody jej niedoręczenia. Choć skarżąca wskazywała we wniosku o przywrócenie terminu, że zwróciła się z reklamacją do Poczty Polskiej i wyjaśnienie przyczyn niedoręczenia przesyłki, jednakże nie przedstawiła wyniku postępowania reklamacyjnego ani nie poparła tych twierdzeń żadnymi dowodami. W związku z powyższym należało uznać, że operator pocztowy
w sposób prawidłowy dokonał doręczenia "zastępczego" przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego.
Mając na uwadze powyższe, za prawidłową uznać należy ocenę wniosku skarżącej o przywrócenie uchybionego terminu, jakiej dokonał Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że przedstawione przez stronę okoliczności nie mogą usprawiedliwić braku jej winy w uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu.
Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za trafną ocenę Sądu pierwszej instancji, że przywołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie dostarczały dostatecznych podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez skarżącą.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184
w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI