II GZ 4/24

II GZ 4/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Sygn. powiązane
II SA/Sz 90/22 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2022-06-30
II GZ 427/23 - Postanowienie NSA z 2023-11-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 175, art. 177 par. 3.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 90/22 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2021 r., nr SKO.WD.470/4474/2021 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, postanowieniem z dnia 14 grudnia 2023 r., odrzucił skargę kasacyjną J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 czerwca 2022 r. w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2021 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Zwrócił również stronie uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 150 zł.
Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 13 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił osobiście sporządzoną skargę kasacyjną J. D. z dnia 1 lutego 2023 r. od powołanego wyroku z dnia 30 czerwca 2022 r. oddającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2021 r.
Sąd I instancji stwierdził, że w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego w tej sprawie skarżący skorzystał już z przysługującego mu prawa i złożył skargę kasacyjną, odrzuconą następnie postanowieniem z dnia 13 lutego 2023 r., które nie zostało zakwestionowane zażaleniem. W tych okolicznościach niedopuszczalne było wniesienie kolejnej skargi kasacyjnej z dnia 16 sierpnia 2023 r., tym razem sporządzonej przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, gdyż prawo to zostało już skutecznie "skonsumowane" w rezultacie złożenia pierwszej skargi kasacyjnej z dnia 1 lutego 2023 r.
Wobec tego Sąd na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną odrzucił, zaś o zwrocie wpisu orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.
J. D. zażaleniem zaskarżył postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie art. 178 p.p.s.a.
Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak stanowi art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Mając na uwadze podniesioną w zażaleniu argumentację, motywy zaskarżonego postanowienia oraz stan faktyczny spawy wskazania wymaga, że na tle powołanego przepisu w powiązaniu z art. 177 § 3 p.p.s.a., ukształtowało się, tak w literaturze przedmiotu jak i orzecznictwie stanowisko, że jeżeli skargę kasacyjną wniesie sama strona i w sporządzonej przez siebie skardze kasacyjnej zamieści wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika, to po uwzględnieniu tego wniosku nie można odrzucić drugiej skargi kasacyjnej sporządzonej przez przyznanego stronie pełnomocnika, dla niego bowiem termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie na podstawie art. 177 § 3 p.p.s.a. Odrzuceniu natomiast podlega pierwsza skarga kasacyjna wniesiona przez samą stronę. Odrzucenie to nie wywołuje skutków w zakresie powagi rzeczy osądzonej.
Wskazane stanowisko, na które powołuje się autor zażalenia nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.
Jak bowiem wynika z analizy akt sprawy odpis wyroku z dnia 30 czerwca 2022 r., oddalającego skargę strony został doręczony skarżącemu 8 września 2022 r., który w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w części obejmującej ustanowienie radcy prawnego. Wniosek ten został prawomocnie oddalony, postanowieniem Sądu I instancji z dnia 29 grudnia 2022 r. To postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 3 stycznia 2023 r., który następnie w ostatnim dniu do wniesienia skargi kasacyjnej - 2 lutego 2023 r., nadał w placówce operatora wyznaczonego sporządzoną osobiście skargę kasacyjną. Ta skarga kasacyjna została odrzucona postanowieniem z dnia 13 lutego 2023 r., które zostało doręczone skarżącemu 20 lutego 2023 r. Skarżący w dniu 27 lutego 2023 r. złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego celem sporządzenia zażalenia na wymienione postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Wniosek ten został oddalony postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 marca 2023 r., a następnie - na skutek sprzeciwu skarżącego - został uwzględniony postanowieniem z dnia 4 lipca 2023 r. W jego wyniku Okręgowa Izba Radców Prawnych w Szczecinie zawiadomiła w dniu 7 sierpnia 2023 r. pełnomocnika z urzędu o jego ustanowieniu. Wyznaczony pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, argumentując że w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, po prawomocnym oddaleniu pierwszego wniosku o przyznanie w części prawa pomocy, skarżący nie miał możliwości złożenia skargi kasacyjnej z zachowaniem przymusu adwokacko-radcowskiego.
Jak zatem wynika z przedstawionego stanu faktycznego sprawy przed sądem administracyjnym, działania podejmowane przez skarżącego i wydawane w ich efekcie orzeczenia Sądu I instancji, nie mieszczą się w ramach zarówno dyspozycji art. 177 § 3 p.p.s.a. oraz stanowiska dotyczącego dopuszczalności odrzucania skargi kasacyjnej w przypadku ustanowienia dla strony profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.
Jak już bowiem wskazano, strona w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie wystąpiła z wnioskiem o udzielenie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, które to żądanie zostało rozpatrzone negatywnie. Strona dochowując terminu wniosła skargę kasacyjną lecz ta nie zawierała kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który ponowiła dopiero w dniu 27 lutego 2023 r. w związku z chęcią wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 13 lutego 2023 r. odrzucające wniesioną przez stronę skargę kasacyjną.
Nie ma tu zatem mowy o chronologii czynności procesowych, które prowadziłyby do obliczenia terminu wniesienia skargi kasacyjnej na podstawie powołanego art. 177 § 3 p.p.s.a., a więc swoistego "przesunięcia" terminu wniesienia skargi kasacyjnej w związku z uzyskanym przez stronę, w terminie otwartym do wniesienia powołanego środka zaskarżenia, prawem pomocy i ustanowionym na jego mocy pełnomocnikiem w osobie adwokata lub radcy prawnego.
Strona samodzielnie, a więc wadliwie bo z naruszeniem wymogu z art. 175 p.p.s.a., wniosła skargę kasacyjną w sytuacji gdy odmówiono jej przyznania wnioskowanego prawa pomocy. Jak już wspomniano, tak wniesiona skarga kasacyjna została odrzucona postanowieniem Sądu I instancji z dnia 13 lutego 2023 r. Złożony zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został ostatecznie odrzucony postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2023 r., sygn. akt II GZ 427/23.
Mając powyższe na uwadze, za słuszne uznać należy stanowisko Sądu I instancji, iż powtórnie złożona skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna z uwagi na fakt, iż prawo to zostało skutecznie "skonsumowane" wskutek złożenia pierwszej skargi kasacyjne z dnia 1 lutego 2023 r. Jak zaś słusznie zauważył NSA w powołanym postanowieniu z dnia 21 listopada 2023 r. późniejsze uzyskanie przez stronę prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika, nie doprowadziło do ponownego otwarcia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.