II GZ 390/25

II GZ 390/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marcin Kamiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6045 Ochrona osób i mienia
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
V SA/Wa 3111/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-12-18
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3 p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia U. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 3111/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 czerwca 2024 r., znak DZiK-IV-6610.8.15.2024/L-0311/15/JP w sprawie ze skargi U. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 sierpnia 2024 r., znak DZiK-IV-6610.8.15.2024/L-0311/15/JP/AB w przedmiocie cofnięcia koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 3111/24, odmówił U. Sp. z o.o. w W. (strona skarżąca, skarżąca, spółka) wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (organ) z dnia 8 sierpnia 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu z dnia 18 czerwca 2024 r. w przedmiocie cofnięcia koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia.
Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu podniósł, że zawartym w skardze wnioskiem o wstrzymanie wykonania wymienionych powyżej decyzji, skarżąca wskazała że działalność spółki opiera się głównie na świadczeniu usług z zakresu ochrony osób i mienia. W jej ocenie uniemożliwienie jej działalności w tym zakresie skutkowałoby koniecznością całkowitego zamknięcia działalności i likwidacji. Sąd I instancji odmawiając wstrzymania wykonania objętych wnioskiem decyzji, powołał przesłanki określone art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) oraz wyjaśnił, że skarżąca nie przedstawiła okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji, natomiast w aktach sprawy brak również dokumentów, które takie twierdzenie uprawdopodobniają. We wniosku strona nie przedstawiła informacji dotyczących swojej sytuacji finansowej i majątkowej. WSA wyjaśnił, że skoro w takiej sytuacji nie ma możliwości zweryfikowania, czy wykonanie decyzji może skutkować wyrządzeniem skutków, które byłyby dla skarżącej trudne do odwrócenia w przypadku ewentualnego późniejszego uwzględnienia jej skargi, a sam nie jest zobligowany do dokonywania z urzędu jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie, to zasadna jest odmowa zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zażalenie na powołane na wstępie postanowienie wniosła spółka, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Wniosła także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu strona zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez odmowę wstrzymania w całości skarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie, pomimo istnienia w analizowanej sprawie obawy wyrządzenia ww. decyzjami znacznej szkody w majątku skarżącej oraz trudnych do odwrócenia skutków w majątku skarżącej, która nie może wykonywać podstawowej działalności, jaka obecnie jest przez nią wykonywana, a co za tym idzie może doprowadzić do postawienia skarżącej w stan upadłości, a w końcowym efekcie w stan likwidacji;
2. naruszenie art. 31 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady proporcjonalności, polegające na zastosowaniu najdalej idącej sankcji w postaci cofnięcia skarżącemu koncesji, "kiedy to zastosowana sankcja jest niewspółmierna do przewinienia, do jakiego doszło w niniejszej sprawie oraz brakiem zabezpieczenia skarżącego na czas trwania postępowania od negatywnych konsekwencji ww. decyzji".
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w jego petitum.
Pismem z dnia 3 marca 2025 r. skarżąca uzupełniła zażalenie o dodatkowe uzasadnienie, jednocześnie wnosząc o przeprowadzenie dowodów z załączonych do pisma dokumentów, tj. umowy ratalnej z ZUS, sprawozdania finansowego skarżącej za 2023 r. oraz karty kontowej dotyczącej kosztów pracowniczych za styczeń 2025 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zażalenie podlegało oddaleniu jako pozbawione uzasadnionych podstaw.
Weryfikując pozytywnie poddane kontroli zażaleniowej postanowienie oraz odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że przesłanki materialne uwzględnienia wniosku, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., odwołują się do związanych z wykonaniem treści zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzwyczajnych okoliczności, które świadczą o realnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody majątkowej albo niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, albo które realnie mogą spowodować powstanie nieodwracalnych lub trudnych do odwrócenia skutków rozumianych jako takie zmiany w rzeczywistości, które uniemożliwiają przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy albo których zniesienie w celu restytucji stanu poprzedniego byłoby możliwe tylko po podjęciu nadzwyczajnych działań lub dokonaniu niewspółmiernych nakładów sił i środków (zob. np. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2023 r., II GSK 232/23; postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2023 r., II GZ 194/23; postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2023 r., II GSK 979/23; postanowienie NSA z dnia 5 marca 2024 r., II GZ 41/24; postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2024 r., II GZ 143/24; postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2024 r., II GZ 170/24; postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2024 r., II GZ 506/24). Nie są zatem wystarczające ogólne twierdzenia strony skarżącej, nawet jeśli odwołują się one do realnych zdarzeń, procesów lub stanów. Obowiązek skonkretyzowania okoliczności, które mają świadczyć o realizacji ustawowych przesłanek z art. 61 § 3 p.ps.a., spoczywa bowiem na wnioskodawcy, natomiast do sądu administracyjnego należy ocena, czy i w jakim zakresie powyższe okoliczności – jako związane z wykonaniem zaskarżonego aktu – mogą zostać zakwalifikowane jako realizujące przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest zobowiązany do poszukiwania z urzędu w aktach sprawy informacji o okolicznościach uzasadniających uwzględnienie wniosku, jeżeli skarżący nie wskazał tych okoliczności i nie powołał się na określone (znajdujące się w aktach lub przedłożone sądowi do oceny) dokumenty potwierdzające zasadność wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2023 r., II GZ 429/23; postanowienie NSA z dnia 12 września 2023 r., II GZ 329/23; postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2024 r., II GZ 170/24; postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2024 r., II GZ 504/24).
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca powołała się w uzasadnieniach wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej oraz zażalenia przede wszystkim na okoliczności związane z wynikającym z wykonania zaskarżonej decyzji o cofnięciu koncesji niebezpieczeństwem postawienia jej w "stan upadłości" lub "stan likwidacji". W uzasadnieniu zażalenia dodatkowo podniesiono, że powyższe okoliczności będą konsekwencją "zapłaty kar umownych" oraz "braku nowych przychodów" (w ocenie skarżącej przychody ze spornej działalności koncesyjnej stanowią ponad 2/3 lub ponad 91 % całości osiąganych przychodów), a ponadto doprowadzą one do "zwolnień wielu pracowników" (zatrudnienie na podstawie umów o pracę oraz umów cywilnoprawnych wynosi 133 os.) oraz "likwidacji miejsc pracy chronionej". Na poparcie powyższych twierdzeń strona skarżąca przedłożyła dokumenty w postaci: aneksu do umowy z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w sprawie rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wraz z harmonogramem spłaty należności w łącznej wysokości 1.081.464,95 zł; rachunku zysków i strat (wariant porównawczy) wykazującego "na koniec" grudnia 2023 r. stratę w wysokości stratę w wysokości 125.501,82 zł; bilansu uproszczonego według stanu "na koniec" grudnia 2023 r. oraz wyciągu z kont rachunkowych dotyczących wysokości wynagrodzeń brutto z umów o pracę i umów zlecenia za miesiąc styczeń 2025 r. (336.888 zł)
Naczelny Sąd Administracyjny po dokonaniu analizy treści przedłożonych przez stronę dokumentów stwierdził, że informacje w nich zawarte nie stanowią wystarczająco precyzyjnej, weryfikowalnej oraz materialnie adekwatnej konkretyzacji przesłanek uwzględnienia wniosku, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Odnosząc się do zasadniczych twierdzeń strony dotyczących niebezpieczeństwa postawienia jej w "stan upadłości" lub "stan likwidacji", należy przypomnieć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że stan uprawdopodabniający istnienie niebezpieczeństwa powstania nieodwracalnych skutków w sferze prawnej lub faktycznej strony skarżącej (np. w postaci likwidacji podmiotu lub ogłoszenia jego upadłości) musi zostać wykazany za pomocą odpowiednich i wiarygodnych dokumentów, z których wynika realność i aktualność tego niebezpieczeństwa (por. np. postanowienie NSA z dnia 12 września 2023 r., II GZ 329/23; postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2023 r., II GZ 429/23; postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2024 r., II GZ 170/24; postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2024 r., II GZ 255/24).
Tymczasem w przedmiotowej sprawie dane wynikające z przedłożonych dopiero na etapie postępowania zażaleniowego dokumentów nie wskazują, czy i w jakim zakresie strona skarżąca w związku z procesem wykonania zaskarżonej decyzji jest realnie i aktualnie zagrożona niewypłacalnością w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (por. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2024 r., II GZ 143/24) lub koniecznością złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (por. art. 21 ust. 1 w zw. z art. 10-11a ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe).
Nie może także odnieść zamierzonego skutku podniesiony w zażaleniu – poza granicami postępowania zażaleniowego w sprawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu – zarzut kwestionujący podlegającą badaniu w sprawie skargi legalność decyzji skarżonego organu, która – według strony skarżącej – ma naruszać konstytucyjną "zasadę proporcjonalności" przez zastosowanie "najdalej idącej sankcji w postaci cofnięcia" koncesji.
W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., jak w sentencji.