III SA/Gl 281/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-06-13
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenie zdrowotneprzywrócenie terminudoręczenie decyzjibrak winyNSAWSANFZskargapostanowienie

WSA w Gliwicach odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi i odrzucił skargę, uznając wniosek za spóźniony i brak winy w uchybieniu terminu za nieuprawdopodobniony.

Skarżący złożył skargę na decyzję Prezesa NFZ dotyczącą objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Pełnomocnik argumentował, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego z powodu nieprawidłowego doręczenia decyzji i urlopu. Sąd uznał jednak, że wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony, ponieważ termin 7-dniowy na jego złożenie rozpoczął bieg od momentu, gdy skarżący dowiedział się o decyzji (co najmniej od rozprawy przed Sądem Okręgowym), a nie od daty ustania przyczyny uchybienia. Ponadto, sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, wskazując na jego bierność i brak staranności w prowadzeniu spraw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę J.H. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 12 sierpnia 2021 r. w przedmiocie ustalenia obowiązku objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Skarżący wniósł skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, argumentując, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy z powodu nieprawidłowego doręczenia decyzji i jego zagranicznego urlopu. Pełnomocnik wskazywał na naruszenie przepisów dotyczących doręczeń i brak pouczenia. Prezes NFZ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że decyzja została prawidłowo doręczona, a skarżący wykazał się skrajnym niedbalstwem. Sąd uznał wniosek o przywrócenie terminu za spóźniony, ponieważ termin 7-dniowy na jego złożenie rozpoczął bieg od momentu, gdy skarżący dowiedział się o decyzji (co najmniej od rozprawy przed Sądem Okręgowym), a nie od daty ustania przyczyny uchybienia. Sąd podkreślił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, wskazując na jego bierność i brak staranności w prowadzeniu spraw, w tym brak podjęcia działań w celu uzyskania decyzji przez 35 dni. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące przepisów COVID-19, uznając je za bezprzedmiotowe. W konsekwencji, sąd odmówił przywrócenia terminu i odrzucił skargę jako wniesioną po terminie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony, jeśli został złożony po upływie 7 dni od momentu ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty dowiedzenia się o uchybieniu.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że termin 7-dniowy na złożenie wniosku o przywrócenie terminu liczy się od dnia ustania przyczyny uchybienia, a nie od daty, w której strona dowiedziała się o uchybieniu. W tej sprawie termin rozpoczął bieg co najmniej od rozprawy przed Sądem Okręgowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 53 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 85

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 86

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 87 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 44 § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 58 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa COVID art. 15 § zzzzzn2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych art. 109

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony. Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Decyzja Prezesa NFZ została prawidłowo doręczona poprzez awizowanie. Przepisy ustawy COVID-19 nie mają zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Odrzucone argumenty

Uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego z powodu nieprawidłowego doręczenia decyzji. Skarżący nie wiedział o decyzji Prezesa NFZ do momentu przeglądania akt sprawy w Sądzie Okręgowym. Naruszenie przepisów art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19.

Godne uwagi sformułowania

uchybienie terminowi nastąpiło bez winy Skarżącego nie doręczył prawidłowo decyzji nie zawiadomił Skarżącego o uchybieniu terminu nie wyznaczył Skarżącemu terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu nie pouczył go o treści ust. 3 tego przepisu Skarżący nie miał w ogóle możliwości odebrania przesyłki, ponieważ od dnia 14 sierpnia 2021 r. do dnia 02 września 2021 r. spędzał wraz z żoną J. H. i córką M. H. urlop wypoczynkowy takie postępowanie wskazuje na skrajne niedbalstwo Skarżącego oraz lekceważący stosunek do instytucji wykluczone jest jakoby do końca stycznia 2023 r. Skarżący nie wiedział o wydaniu zaskarżonej decyzji termin ten liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminowi Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczyna bieg od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej bez wątpienia miała miejsce wcześniej, bo już w dniu 20 grudnia 2022 r. termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej upłynął z dniem 27 grudnia 2022 r. Nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do zawiadomienia organu o swojej czasowej nieobecności w miejscu pobytu w związku z wyjazdem na urlop, a po powrocie z wyjazdu nie przejawiał inicjatywy w uzyskaniu informacji o sposobie zakończenia postępowania

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Dorota Fleszer

sprawozdawca

Małgorzata Herman

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności rozróżnienie między datą dowiedzenia się o uchybieniu a datą ustania przyczyny uchybienia, a także ocena staranności strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i interpretacji przepisów proceduralnych. Nie stanowi przełomu w prawie ubezpieczeń zdrowotnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne związane z terminami i doręczeniami w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków.

Utracony termin: Jak wakacje i brak staranności doprowadziły do odrzucenia skargi?

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 281/23 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Małgorzata Herman
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II GZ 387/23 - Postanowienie NSA z 2023-10-17
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 53 par.1, art. 85 i art. 86
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi J.H. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 12 sierpnia 2021 r., nr 357/12/2021/Ub w przedmiocie ustalenia obowiązku objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym postanawia: 1) odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi; 2) odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 12 sierpnia 2021 r. nr 357/12/2021/Ub Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Prezes NFZ) objął J. H. (dalej: Skarżący) obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością O. sp. z o.o. z siedzibą w P.
Pismem z 31 stycznia 2023 r. pełnomocnik Skarżącego złożył do Sądu skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Zostało ono doręczone Prezesowi NFZ 31 stycznia 2023r.
Uzasadniając ten wniosek pełnomocnik Skarżącego podniósł, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy Skarżącego. Prezes NFZ nie doręczył prawidłowo decyzji Prezesa NFZ z dnia 12 sierpnia 2021 r., nie zawiadomił Skarżącego o uchybieniu terminu zgodnie z dyspozycją przepisu art. 15 zzzzzn2 ust. 1, nie wyznaczył Skarżącemu terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2) oraz nie pouczył go o treści ust. 3 tego przepisu wydłużającego termin tygodniowy z art. 58 § 2 k.p.a. do terminu 30 dni.
Wskazał także, że przesyłka zawierająca decyzję Prezesa NFZ została nadana do Skarżącego 16 sierpnia 2021 r. Próba jej doręczenia miała miejsce 18 sierpnia 2021 r. Powtórna awizacja nastąpiła 26 sierpnia 2021 r. Z dniem 02 września 2021 r. upłynął termin awizacyjny. Powyższą sekwencję terminów potwierdza wydruk z portalu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej. W tym okresie Skarżący nie miał w ogóle możliwości odebrania przesyłki, ponieważ od dnia 14 sierpnia 2021 r. do dnia 02 września 2021 r. spędzał wraz z żoną J. H. i córką M. H. urlop wypoczynkowy kolejno na terenie R., B. i ponownie R. Na potwierdzenie tego Skarżący złożył stosowne dokumenty. Skarżący nie wiedział, że organ podjął próbę doręczenia mu ww. decyzji.
W dniu 19 sierpnia 2022 r. ZUS O/Z., Inspektorat w T. (dalej: ZUS) wydał decyzję stwierdzającą że Skarżący jest dłużnikiem organu rentowego z tytułu nieopłacanych składek na ubezpieczenie zdrowotne w okresie od września 2017 r. do grudnia 2021 r. Skarżący od tej decyzji złożył odwołanie do Sądu Okręgowego w G., [...] Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Sąd Okręgowy), a jego sprawa pod sygnaturą [...] jest w toku.
Na rozprawie 20 grudnia 2022 r. Sąd Okręgowy postanowił zwrócić się do Prezesa NFZ o przekazanie dowodu nadania (dowodu doręczenia) Skarżącemu decyzji z 12 sierpnia 2021 roku oraz daty, w której stała się ona prawomocna. Skarżący wskazał wówczas, że nie pamięta decyzji o objęciu go obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.
Z przedmiotową decyzją pełnomocnik Skarżącego zapoznał się 24 stycznia 2023 r. w trakcie przeglądania akt sprawy prowadzonej przez Sąd Okręgowy.
Skarżący stwierdził także, że niezłożenie wniosku o przywrócenie terminu do zaskarżenia decyzji organu było spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o nieuwzględnienie wniosku Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, odrzucenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Z ostrożności procesowej, na wypadek gdyby Sąd nie podzielił powyższego stanowiska, Prezes NFZ domagał się oddalenia skargi.
W jego ocenie wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu na wniesienie skargi nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast skarga została złożona po upływie terminu określonego w art. 53 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Decyzja Prezesa NFZ z 12 sierpnia 2021 r. została doręczona na adres podany przez Skarżącego w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych (CWU), a jego prawidłowość nie była kwestionowana. Prezes NFZ dwukrotnie na ten adres przesłał zawiadomienie o wszczęciu postępowania (18 marca 2021r. oraz 6 maja 2021r.) oraz decyzję z 12 sierpnia 2021r. Pomimo dwukrotnego awizowania Skarżący tych przesyłek nie odebrał.
Skarżący odebrał natomiast pismo z 4 czerwca 2021r. zawiadamiające o zakończeniu prowadzonego postępowania wraz z informacją o prawie wypowiedzenia się do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, zajęcia stanowiska w sprawie a także o prawie wglądu w akta sprawy. W piśmie tym Prezes NFZ poinformował także przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy nie później niż do dnia 15 września 2021r. Skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa. Nie wykazał żadnego zainteresowania toczącym się postępowaniem administracyjnym. Znając ostateczny termin wydania decyzji wyjechał na zagraniczne wakacje nie informując o tym Prezesa NFZ i nie upoważniając nikogo do odbioru korespondencji. Także po powrocie z zagranicznego wyjazdu wypoczynkowego przez prawie 1,5 roku w ogóle nie interesował się sprawą. Takie postępowanie wskazuje na skrajne niedbalstwo Skarżącego oraz lekceważący stosunek do instytucji.
Prezes NFZ zauważył także, że skoro sam Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi przyznaje, że 19 sierpnia 2022 r. ZUS wydał decyzję stwierdzającą, że Skarżący jest dłużnikiem organu rentowego z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne w okresie od września 2017 do grudnia 2021r. i że złożył od niej odwołanie, to miał już wtedy wiedzę o decyzji Prezesa NFZ z 12 sierpnia 2021 r. Związane jest to z tym, że organy ubezpieczenia społecznego (ZUS i KRUS) chcąc wydać decyzje rozstrzygającą w kwestii składek na ubezpieczenie zdrowotne muszą najpierw zwrócić się do Prezesa NFZ o wydanie decyzji dotyczącej podlegania lub niepodlegania danej osoby ubezpieczeniu zdrowotnemu. Dopiero po rozstrzygnięciu przez Prezesa NFZ tego zagadnienia wstępnego tj. po wydaniu decyzji o podleganiu lub niepodleganiu danej osoby ubezpieczeniu zdrowotnemu organ ubezpieczenia społecznego (ZUS i KRUS) może wydać decyzję rozstrzygającą kwestie składek na ubezpieczenie zdrowotne należnych od osoby wskazanej w uprzedniej decyzji Prezesa NFZ. Z tego powodu wykluczone jest jakoby do końca stycznia 2023 r. Skarżący nie wiedział o wydaniu zaskarżonej decyzji, skoro decyzja ZUS stwierdzającą, że Skarżący jest dłużnikiem organu rentowego z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne w okresie od września 2017 do grudnia 2021r. została wydana na podstawie i zgodnie z wcześniejszą zaskarżoną decyzją Prezesa NFZ. Istotnym jest także i to, że decyzja wydana była w trybie k.p.a. i musiała zawierać informacje o wydaniu zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ z 12 sierpnia 2021r. i jej prawomocności. Poza tym decyzja ta z całą pewnością znajdowała się i znajduje w aktach sprawy Skarżącego prowadzonej przez ZUS, bo z jej rozdzielnika i wynika że została przekazana również ZUS-owi. Tym samym Skarżący mógł się zapoznać z jej treścią, skoro sporządził i złożył do Sądu odwołanie od decyzji ZUS O/Z. Inspektorat w T. do Sądu Okręgowego.
Prezes NFZ zwrócił także uwagę na okoliczność przyznaną przez Skarżącego, a mianowicie 20 grudnia 2022r. Sąd Okręgowy na rozprawie poinformował o zaskarżonej decyzji, co ewidentnie oznacza że wniosek z 31 stycznia 2023r. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Prezesa NFZ z 12 sierpnia 2021r. został złożony po upływie 7-dniowego terminu określonego w art. 58 § 2 k.p.a. Bezspornym jest, że od 20 grudnia 2022r. Skarżący wiedział o wydanej zaskarżonej decyzji. Nie może tym samym zostać zaakceptowane stanowisko pełnomocnika Skarżącego, że dniem od którego należy liczyć 7-dniowy termin do złożenia przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzje Prezesa NFZ jest 24 stycznia 2023 r. jest dzień, kiedy to on przeglądając akta sprawy sądowej prowadzonej w Sądzie Okręgowym pod sygn. [...] zapoznał się z treścią decyzji z 12 sierpnia 2021 r.
Według Prezesa NFZ w żaden sposób nie można uznać, iż Skarżący złożył przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję z 12 sierpnia 2021r. w ustawowym terminie 7-dni licząc od daty ustania przyczyny uchybienia terminu a zwłaszcza, że uchybił terminowi złożenia skargi na przedmiotową decyzje bez własnej winy.
Z powyższych powodów, zdaniem Prezesa NFZ, wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinien być nieuwzględniony a sama skarga odrzucona.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Prezesa NFZ art. 15 zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0ViD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych jest on całkowicie bezprzedmiotowy. Przytoczony przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie choćby dlatego, że od dnia 16 maja 2022 roku zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 1027) odwołano na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Nadto Prezes NFZ poddaje w wątpliwość jego zastosowanie w sprawie mając na uwadze iż Prezes NFZ nie jest organem administracji publicznej lecz organem państwowej osoby prawnej, który tylko w ściśle określonych w ustawie z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wypadkach stosuje przepisy k.p.a. ale tylko w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie ( np. art. 109 tej ustawy).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
Z kolei art. 85 p.p.s.a. stanowi, iż czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.
Natomiast według art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Dla przywrócenia terminu do dokonania danej czynności procesowej niezbędne jest stwierdzenie, że strona nie dokonała tej czynności w wymaganym terminie bez swojej winy. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Trzydziestodniowy termin do złożenia skargi do sądu administracyjnego – co wynika z art. 53 § 1 p.p.s.a. liczony jest od dnia doręczenia decyzji. Oznacza to zatem, że merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest możliwe tylko wówczas, gdy decyzja została prawidłowo doręczona lub ogłoszona stronie. Wówczas otwiera się termin do wniesienia odwołania, któremu strona może uchybić. A contrario nieskuteczne doręczenie decyzji nie może stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Doręczenie niezgodne z obowiązującymi przepisami jest bezskuteczne, co oznacza, że termin do dokonania czynności nie rozpoczął biegu, a zatem strona nie musi składać wniosku o jego przywrócenie, a jeżeli to uczyni, to wniosek taki jest bezprzedmiotowy (por. wyrok NSA z 24 września 2020 r., sygn. akt I OSK 504/20; wyrok NSA z 19 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 134/20).
Zdaniem Sądu, pierwszorzędną zatem kwestią w sprawie jest przesądzenie, czy doszło do skutecznego doręczenia decyzji z 12 sierpnia 2021 r.
Nie jest spornym w sprawie, że decyzja została wysłana na prawidłowy adres zamieszkania Skarżącego. Jak wynika z oznaczeń na kopercie przesyłki oraz dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłka była dwukrotnie awizowana (18 sierpnia 2021 r. i 26 sierpnia 2021. Wobec jej nieodebrania została 2 września 2021 r. zwrócona nadawcy. Stosownie bowiem do art. 44 § 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 poz. 775) doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Tymczasem Skarżący wniósł skargę 31 stycznia 2023 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi.
Zanim Sąd przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść art. 88 p.p.s.a. i zbadać czy wniosek o przywrócenie terminu nie jest spóźniony. Wniosek należy uznać za spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie 7-dniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Należy zwrócić uwagę, że termin ten liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminu. Użytego w art. 87 § 1 p.p.s.a. określenia "od czasu ustania przyczyny" nie można utożsamiać z chwilą, w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminowi. Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczyna bieg od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jest to więc okoliczność obiektywnie istniejąca, niezależnie od poglądów i stanowiska strony (postanowienia NSA z 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II FZ 2065/14; postanowienie NSA z 16 października 2013 r., sygn. akt I OZ 805/13).
We wniosku o przywrócenie terminu Pełnomocnik Skarżącego wskazał, że Skarżący uzyskał wiedzę o decyzji Prezesa NFZ z 12 sierpnia 2021 r. dopiero 24 stycznia 2023 r. w trakcie przeglądania akt sprawy prowadzonej przed Sądem Okręgowym. W ocenie Sądu przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej bez wątpienia miała miejsce wcześniej, bo już w dniu 20 grudnia 2022 r., kiedy to na rozprawie przed Sądem Okręgowym Skarżącemu została przekazana informacja o wydanej przez Prezesa NFZ decyzji z 12 sierpnia 2021 r. Zatem – kierując się regulacją art. 87 § 1 p.p.s.a.- termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej upłynął z dniem 27 grudnia 2022 r. i jest to bezsporne. Niezależnie, Sąd dopuszcza, że Skarżący o decyzji Prezesa NFZ dowiedział się co najmniej z dniem doręczenia decyzji ZUS z 19 sierpnia 2022 r. w której to stwierdzone zostało że Skarżący jest dłużnikiem organu rentowego z tytułu nieopłacanych składek na ubezpieczenie zdrowotne w okresie od września 2017 r. do grudnia 2021 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu na wniesienie skargi został złożony 31 stycznia 2023 r., a więc należy uznać go za spóźniony.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej (np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt II SA/Po 648/12). Wskazuje się także, że przywrócenie terminu usprawiedliwia zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma (np. wyrok NSA z 18 października 2012 r. sygn. akt I FSK 2179/11, wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2210/13). Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (np. postanowienie NSA z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt I OZ 354/08). Zatem o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy strona nie mogła dopełnić tego obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Z przywołanych orzeczeń wynika, że miernik staranności do wykonywania czynności procesowych został określony wysoko, nawet lekkie niedbalstwo oceniane jest jako zawinione.
Podkreślenia wymaga, że wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Wprawdzie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym słabszym niż dowód, nie dającym pewności, lecz jedynie prawdopodobieństwo twierdzenia o danym fakcie, to jednak uprawdopodobnienie winno prowadzić do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie będące przyczyną uchybienia terminu rzeczywiście miało miejsce. Podzielić należy pogląd prawny wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2006 r. (sygn. akt III CZ 28/06, LEX nr 188379), według którego chociaż uprawdopodobnienie jest wyjątkiem od reguły formalnego przeprowadzenia dowodu, działającym na korzyść strony powołującej się na określony fakt, to jednak nie oznacza to, że może ono w każdej sytuacji opierać się tylko na samych twierdzeniach strony. Odwołanie się do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie.
Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Jako przyczynę uchybienia terminu podaje brak wiedzy o wydaniu przez Prezesa NFZ decyzji z 12 sierpnia 2021 r. W ocenie Sądu nie jest to przekonywujący powód. Skoro Skarżący odebrał w dniu 18 czerwca 2021 r. pismo z 4 czerwca 2021 r. zawierające zawiadomienie o zakończeniu postępowania, to wiedział że Prezes NFZ do 15 września 2021 r. wyda stosowną decyzję. Przesyłkę tę Skarżący odebrał osobiście, o czym świadczy jego własnoręczny podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Nie ma zatem wątpliwości co do tego, że o prowadzonym postępowaniu w sprawie stwierdzenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością O. Spółka z o.o. NIP [...] KRS [...] w okresie od 28.03.2017r. do nadal Skarżący wiedział. Nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do zawiadomienia organu o swojej czasowej nieobecności w miejscu pobytu w związku z wyjazdem na urlop, a po powrocie z wyjazdu nie przejawiał inicjatywy w uzyskaniu informacji o sposobie zakończenia postępowania prowadzonego przez Prezesa NFZ. Sąd zauważa, że Skarżący nie wskazał także powodów, z jakich w trakcie postępowania prowadzonego przez ZUS w sprawie stwierdzenia, że jest dłużnikiem organu rentowego z tytułu nieopłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz po rozprawie z 20 grudnia 2022 r. przed Sądem Okręgowym nie podjął działań mających na celu podjęcie czynności zmierzających do złożenia skargi na decyzję z 12 sierpnia 2021 r. To Sąd Okręgowy zwrócił się Prezesa NFZ o udostępnienie przedmiotowej decyzji, z którą 24 stycznia 2023 r. zapoznał się Pełnomocnik Skarżącego. Zatem przez 35 dni Skarżący nie podjął żadnych czynności mających na celu uzyskanie decyzji z 12 sierpnia 2021 r., choć wiedział, że ma ona kluczowe znaczenie w sprawie prowadzonej przed Sądem Okręgowym pod sygnaturą [...].
Skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób, że istniały okoliczności nie do przezwyciężenia przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, które uniemożliwiły skuteczne złożenia skargi na decyzję z 12 sierpnia 2021 r.
Za takie nie mogą być uznane niewykonanie przez Prezesa NFZ – co zarzuca Skarżący – dyspozycji art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0ViD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255; dalej: ustawa COVID). Trzeba w tym miejscu zaakcentować, przepis ten wprowadza szczególny obowiązek informacyjny organu, który aktualizuje się jeśli strona "uchybi terminowi" w znaczeniu przyjętym w art. 15zzzzzn2 ust. 1 w/w ustawy. W takim przypadku organ ma obowiązek zawiadomić stronę o stwierdzonym uchybieniu. W zawiadomieniu tym organ ma obowiązek wyznaczyć stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, przy czym bieg tego terminu rozpoczyna się od jego "wyznaczenia stronie" (por. art. 15zzzzzn2 ust. 2 w/w ustawy). Zauważyć również należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje podgląd, że przepis art. art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID, nie przewiduje innych przesłanek przywrócenia terminu, niż przewidziane w przepisach k.p.a., wprowadza jedynie dodatkowy tryb poinformowania strony o fakcie uchybienia i wydłuża - z siedmiu do trzydziestu dni - termin do złożenia prośby o przywrócenie. Akcentuje się również że pomimo, iż z przepisu art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID nie wynika, według jakich zasad organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminów prawa administracyjnego, to jednak skoro ustawodawca nawiązał w ust. 3 tego przepisu wprost do 58 k.p.a., to należy przyjąć, że jego intencją było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie w oparciu o przepisy k.p.a. Podkreśla się też, że przepis art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID nie funkcjonuje samodzielnie i nie może stanowić wyłącznej podstawy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Przepis art. 15 zzzzzn2 ww. ustawy formułuje obowiązek organu w zakresie poinformowania o uchybieniu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ale samo rozpoznanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki określające podstawę do przywrócenia terminu określone w art. 58 k.p.a. (por. wyroki: WSA w Gliwicach z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1588/21; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Go 749/21, WSA w Gliwicach z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 776/21; WSA w Łodzi z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 862/21).
Przenosząc powyższe na okoliczności faktyczne sprawy wymaga podkreślenia, w badanej sprawie uprawnionym do przywrócenia terminu do wniesienia skargi jest Sąd, procedujący na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie jest on natomiast wskazany w art. 15zzzzzn2 ustawy COVID jako podmiot zobowiązany do jego stosowania. Nie bez znaczenia w sprawie ma to, że zaskarżona decyzja została wydana w trakcie stanu epidemii, który przestał obowiązywać z dniem 16 maja 2022 r. zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027).
Skoro zatem w niniejszej sprawie Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa NFZ z 12 sierpnia 2021 r. i złożył przedmiotowy wniosek z uchybieniem 7 dniowego terminu na jego wniesienie, to stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt. 1 wyroku.
W związku z powyższym skarga na decyzje Prezesa NFZ z 12 sierpnia 2021 r. została złożona uchybieniem 30 dniowego terminu na jej wniesienie. Według art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., wniesienie skargi po terminie stanowi podstawę do jej odrzucenia. Z tego też powodu Sąd orzekł, jak w pkt. 2 wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI