II GZ 38/26

II GZ 38/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 218/23 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-02-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 85, art. 86 § 1, art. 87 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 218/23 w zakresie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia 19 października 2022 r. nr SKO/I/I/1562/2022 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 października 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 218/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), po rozpoznaniu wniosku A. M. (dalej: skarżący) o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia 19 października 2022 r. nr SKO/I/I/1562/2022 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, odmówił przywrócenia terminu.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 28 lutego 2024 r. o sygn. akt VI SA/Wa 218/23 WSA w Warszawie odrzucił skargę A. M., gdyż w zakreślonym terminie nie uzupełnił on braków formalnych skargi poprzez nadesłanie numeru PESEL, a także nie uiścił wymaganego wpisu. Skarżący, nie zgadzając się z powyższym orzeczeniem, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu ww. postanowienia, wywiódł zażalenie, jak i wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi oraz uiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2025 r. o sygn. akt II GZ 211/25 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu skargi. W związku z powyższym skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi oraz do uiszczenia wpisu od skargi przez: wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminu; uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu; dokonanie czynności, której nie wykonał w terminie, tj. uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 200 złotych, zgodnie z wezwaniem z dnia 8 stycznia 2024 r. – w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (numer PESEL został uzupełniony w zażaleniu oraz wskazany we wniosku o przywrócenie terminu). Skarżący w terminie wykonał powyższe wezwanie, przy czym w piśmie z dnia 27 września 2025 r. wyjaśnił, że udzielając pełnomocnictwa do odbioru poczty przez osobą trzecią, zaufaną, nie miał na celu uchylać się od ciążących na nim obowiązków, a osoba wskazana do odbioru poczty jest nie tylko z nim zaprzyjaźniona, ale również rzetelna, powierzone i odebrane listy przesyła albo dostarcza skarżącemu, jednak z uwagi na jej sytuację na przełomie lutego i marca 2024 r. z przyczyn obiektywnych, pod ich wpływem, nie udzieliła skarżącemu informacji o odebraniu przesyłki poleconej zawierającej wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi.
Wyjaśniając przyczyny odmowy przywrócenia terminu Sąd I instancji wskazał, że okoliczności przedstawione we wniosku nie uprawdopodobniają dostatecznie, że do uchybienia terminu do dokonania powyższych czynności doszło bez winy skarżącego, podczas gdy przewidziany w art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a." wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu stanowi niezbędną przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu.
W ocenie WSA w Warszawie wskazywane przez skarżącego okoliczności nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. To skarżący udzielił pełnomocnictwa, wybierając osobę upoważnioną do odbioru adresowanej do niego korespondencji. Przyjąć należy zaś, że nie tylko wina samego skarżącego, lecz również innych osób, w tym wyznaczonego przez nią pełnomocnika pocztowego, wyłącza możliwość przywrócenia terminu. Decydując się na skorzystanie z pomocy innych osób, strona ponosi bowiem ryzyko i skutki niewłaściwego wykonania przez nie nałożonych obowiązków, tak jakby sama je realizowała. Ich działania bezpośrednio oddziałują więc na sytuację procesową strony. Fakt, że pełnomocnik nie przekazał skarżącemu przesyłki sądowej w terminie umożliwiającym mu odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków skargi oraz uiszczenia wpisu obciąża zatem samego skarżącego. W złożonym wniosku o przywrócenie terminu skarżący jedynie wskazał na "przyczyny obiektywne" leżące po stronie osoby, którą upoważnił do odbioru korespondencji, w żaden sposób jednak ich nie sprecyzował, a tym bardziej ich nie uprawdopodobnił. Strona powinna natomiast uprawdopodobnić, że mimo zachowania należnej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, która istniała przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności.
Z tych przyczyn WSA w Warszawie uznał wniosek skarżącego za niezasadny i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił jego uwzględnienia.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. M., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę w całości i na skutek tego przywrócenie skarżącemu terminu do złożenia skargi.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono, że stanowisko Sądu zostało podjęte bez analizy przyczyn usprawiedliwionych opóźnienia pełnomocnika, co jest nierzetelnym podejściem. Skarżący wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka Damiana Wawrzyńca Wawrzyńskiego celem wykazania, iż brak terminowego przekazania korespondencji był spowodowany czynnikami obiektywnymi, za które pełnomocnik pocztowy nie ponosi winy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 2 p.p.s.a. strona zobowiązana jest do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
W świetle art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek:
1) złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu,
2) dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano,
3) powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych,
4) uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony.
W niniejszej sprawie niekwestionowane jest spełnienie trzech pierwszych przesłanek. Przedmiotem sporu jest to, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony.
Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy jedynie zaistnienie wyjątkowych, nieprzewidywalnych i niezależnych od strony okoliczności, których nie mogła usunąć w terminie do dokonania danej czynności, może uzasadniać jego przywrócenie.
Obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu ciąży na podmiocie składającym wniosek o przywrócenie terminu. W orzecznictwie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym wobec dowodu i jako taki nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski, R. Stankiewicz (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 9, 2025, art. 86.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo Sąd I instancji ocenił w niniejszej sprawie, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które wskazywałyby na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi. Oceny tej nie zmieniają zarzuty zażalenia i podniesiona na ich uzasadnienie argumentacja, stanowiąca w istocie powtórzenie stanowiska zaprezentowanego we wniosku o przywrócenie terminu, poszerzona o krytyczną ocenę działania Sądu I instancji, z której jednak nie wynika by Sąd rozpoznając wniosek skarżącego dopuścił się jakichkolwiek uchybień czy też wadliwie ocenił podniesione w nim okoliczności.
Jak trafnie wskazał WSA w Warszawie strona musi uprawdopodobnić, iż zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. Podkreślić należy, że obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu, nie oznacza, że strona może poprzestać wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach. Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie powołującej się na tę okoliczność (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt III OZ 618/22; publ. w CBOSA).
Tymczasem skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił okoliczności podniesionych we wniosku oraz w zażaleniu, co więcej – nie uczynił tego pomimo jasnego wezwania Sądu I instancji do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu poprzez wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminu oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Przywołane przez skarżącego w piśmie z dnia 27 września 2025 r. twierdzenie, że: "udzielając pełnomocnictwa do odbioru poczty przez osobą trzecią, zaufaną, nie miał na celu uchylania się od ciążących na nim obowiązków, a osoba wskazana do odbioru poczty jest nie tylko z nim zaprzyjaźniona, ale również rzetelna, powierzone i odebrane listy przesyła albo dostarcza skarżącemu, jednak z uwagi na jej sytuację na przełomie lutego i marca 2024 r. z przyczyn obiektywnych, pod ich wpływem, nie udzieliła skarżącemu informacji o odebraniu przesyłki poleconej zawierającej wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi" nie mogło być uznane za uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu. W ten sposób, nie konkretyzując na czym polegały te "obiektywne okoliczności" skarżący uniemożliwił Sądowi I instancji dokonanie oceny, czy w sprawie doszło do sytuacji wyjątkowej, nieprzewidywalnej i niezależnej od strony, a strona i jej pełnomocnik pocztowy dołożyli szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych.
W rezultacie należało przyjąć, że skarżący ani we wniosku, ani też w zażaleniu nie przedstawił takich szczególnych okoliczności, które pozwoliłyby uznać uchybienie terminu jako niezawinione przez stronę.
Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.