II GZ 379/22

II GZ 379/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-09-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
VI SAB/Wa 121/21 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2022-05-04
Skarżony organ
Rada Izby Inżynierów Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 74a par. 1 pkt 1, art. 299 par. 2 i par. 3.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 27 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 maja 2022 r., sygn. akt VI SAB/Wa 121/21 w zakresie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 62/17 w sprawie ze skargi M. P. dotyczącej bezczynności Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w przedmiocie rozpoznania odwołania w sprawie odmowy tymczasowego wpisu na listę członków Okręgowej Izby Inżynierów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 4 maja 2022 r., odrzuciła skargę M. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 8 czerwca 2018 r., sygn. akt VI SAB/Wa 62/17, w sprawie ze skargi M. P. dotyczącej bezczynności Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w przedmiocie rozpoznania odwołania w sprawie odmowy tymczasowego wpisu na listę członków Okręgowej Izby Inżynierów.
Sąd I instancji wskazał, że skarżący zarządzeniem z dnia 2 grudnia 2021 r., został wezwany do ustanowienia w terminie 2 miesięcy od otrzymania wezwania, pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 25 grudnia 2021 r.
W odpowiedzi skarżący stwierdził, że żądanie ustanowienia pełnomocnika do doręczeń jest niedopuszczalne oraz oświadczył, że rezygnuje z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Sąd I instancji wskazując na treść przepisu art. 299 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz.239 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że dwumiesięczny termin na ustanowienie pełnomocnika do doręczeń minął 25 lutego 2022 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie ustanowił pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, co uniemożliwiało nadanie sprawie dalszego biegu.
M. P., zażaleniem zaskarżył postanowienie Sądu I instancji domagając się jego uchylenia i zarzucając mu:
- naruszenie art. 74a (2) p.p.s.a poprzez zignorowanie przez Sąd I instancji wniosku skarżącego z dnia 11.10.2021 r. wniesionego za pomocą środka komunikacji elektronicznej, zawierającego oświadczenie o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej (k.20);
- naruszenie art. 299 (1) w zw. z art. 299 (2) p.p.s.a poprzez niezastosowanie przepisów przez Sąd I Instancji;
- naruszenie art. 299 (6) (1) p.p.s.a poprzez wzywanie skarżącego do ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w sytuacji gdzie Polska związana jest umowa dwustronna z Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii z 1931 roku;
- naruszenie art. 299 (6) (1) p.p.s.a poprzez bezpodstawne wzywanie skarżącego do ustanowienia pełnomocnika w sytuacji gdzie Sąd I instancji wszelkich doręczeń dokonywał za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, a przepis ten wyraźnie wskazuje, iż przepisów § 1-5 (299) nie stosuje się w tym przypadku;
- naruszenie art. 300 p.p.s.a poprzez niezastosowanie przepisu, w sytuacji, gdzie zachodziły ku temu podstawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie w zakresie, w jakim strona podnosi wadliwość przyjętego przez Sąd I instancji środka doręczania stronie korespondencji, czego skutkiem było wadliwe zastosowanie w sprawie art. 299 p.p.s.a. i odrzucenie skargi wobec nieustanowienia przez skarżącego pełnomocnika do doręczeń w terminie wynikającym z doręczenia mu wezwania.
Wskazania na wstępie wymaga, że zgodnie z § 2 art. 299 p.p.s.a. jeżeli strona nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym i nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wraz z wniesieniem skargi ustanowić pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej.
Stosownie zaś do art. 299 § 3 p.p.s.a., w razie niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w § 2, sąd wzywa stronę, aby uzupełniła ten brak w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Do wezwania stosuje się odpowiednio sposób doręczenia, o którym mowa w § 1.
Nie jest wątpliwym w sprawie, że miejscem zamieszkania skarżącego jest terytorium państwa nie należącego do Unii Europejskiej, państwa członkowskiego EFTA lub strony umowy EOG. Skarżący zamieszkuje bowiem na terytorium Wielkiej Brytanii. Nie jest też wątpliwym, że strona nie ustanowiła, w związku z wywiedzioną skargą o wznowienie postępowania sądowego, pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej, która to okoliczność wynikało z faktu dotychczasowego doręczana korespondencji pomiędzy Sądem, a skarżącym drogą komunikacji elektronicznej.
Mając na uwadze analizę prowadzonej w sprawie korespondencji i składanych przez stronę oświadczeń stwierdzić należy, że wadliwym było przyjęcie przez Sąd I instancji, w kwestii wezwania skarżącego do ustanowienia pełnomocnika do doręczeń na terytorium Polski, doręczenia wezwania w tym przedmiocie w oparciu o art. 74a § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Powołany przepis w § 1 stanowi, że doręczenie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełniła jeden z następujących warunków:
1) wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo;
2) wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny;
3) wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny.
Zatem możliwość zastosowania drogi elektronicznej w doręczaniu pism uwarunkowane jest od zaistnienia jednego z alternatywnych warunków wymienionych w przywołanej regulacji.
Jak już zauważono, dotychczasowa korespondencja skarżącego z Sądem prowadzona była z wykorzystaniem powołanego w art. 74a p.p.s.a. środka komunikacji i niejako na marginesie zauważyć należy, że stan ten nie uległ zmianie – skarżący w dalszym ciągu posługuje się przy kierowaniu pism procesowych drogą elektroniczną.
Nie zmienia to jednak faktu, że w piśmie z dnia 11 października 2021 r., skarżący oświadczył, że " (...) rezygnuje z doręczania za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej w niniejszej sprawie.".
Oświadczenie to skutkować powinno, co też Sąd I instancji zasadnie uczynił, ustaleniem adresu zamieszkania skarżącego, na który powinna być kierowana dalsza korespondencja w sprawie, w tym przede wszystkim wezwanie do uzupełniła brak ustanowienia pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.
Podkreślić bowiem należy, że przywołany art. 299 § 3 w zdaniu drugim jednoznacznie określa, że do wezwania stosuje się odpowiednio sposób doręczenia, o którym mowa w § 1.
Przepis art. 299 § 1 stanowi natomiast, że stronie, która ma miejsce zamieszkania, miejsce zwykłego pobytu albo siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym i nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej, sąd doręcza pisma pocztą przesyłką poleconą za potwierdzeniem odbioru lub równoważną przesyłką.
Rzeczą Sądu I instancji było zatem, przy skutecznym ustaleniu adresu zamieszkania skarżącego, wezwanie do uzupełnienia braku, o którym mowa w art. 299 § 3 p.p.s.a. w sposób określony w § 1 tegoż przepisu, czego nie uczynił wadliwie kierując wezwanie za pomocą środka komunikacji elektronicznej.
Powyższe uchybienie skutkowało niezasadnym przyjęciem nieuzupełnienia przez stronę braku w zakresie ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w terminie i w konsekwencji odrzuceniem wniesionej skargi o wznowienie postępowania.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.