II GZ 376/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA w Warszawie o umorzeniu postępowania zażaleniowego, stwierdzając nieważność postępowania z powodu pozbawienia Ministra Sprawiedliwości możliwości obrony jego praw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie zażaleniowe w sprawie dotyczącej bezczynności Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając nieważność postępowania. Sąd uznał, że Minister Sprawiedliwości został pozbawiony możliwości obrony swoich praw, ponieważ nie złożył odpowiedzi na skargę ani nie ustanowił pełnomocnika, a pismo procesowe doręczono pełnomocnikowi umocowanemu przez inną instytucję.
Sprawa dotyczyła zażalenia R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które umorzyło postępowanie zażaleniowe. Postępowanie to było związane ze skargą R.P. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w kwestii wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie WSA. Sąd administracyjny drugiej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 183 § 2 pkt 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że nieważność postępowania zachodzi, gdy strona została pozbawiona możności obrony swych praw. NSA stwierdził, że w niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce, ponieważ Minister Sprawiedliwości, jako strona postępowania, nie brał w nim czynnego udziału – nie złożył odpowiedzi na skargę, nie ustanowił pełnomocnika, a doręczane pisma procesowe trafiały do pełnomocnika umocowanego przez Komisję Egzaminacyjną, a nie przez Ministra. W związku z tym, NSA uznał postępowanie za nieważne i uchylił zaskarżone postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, pozbawienie strony możliwości obrony jej praw stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony praw zachodzi, gdy strona wskutek naruszenia przepisów przez sąd pierwszej instancji nie uczestniczy w postępowaniu, nie otrzymuje zawiadomień lub zostaje pozbawiona możliwości przedstawienia swojego stanowiska, a skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na późniejszych etapach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (3)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 5
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 197 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis o nieważności postępowania ma zastosowanie również w postępowaniu zażaleniowym.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Minister Sprawiedliwości został pozbawiony możliwości obrony swoich praw poprzez brak udziału w postępowaniu i doręczanie pism pełnomocnikowi innej instytucji.
Godne uwagi sformułowania
nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw Minister Sprawiedliwości został pozbawiony udziału w sprawie
Skład orzekający
Mirosław Trzecki
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Stwierdzenie nieważności postępowania w przypadku pozbawienia strony możności obrony jej praw, zwłaszcza gdy strona nie brała czynnego udziału w postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w sądach administracyjnych, gdzie strona nie była prawidłowo reprezentowana lub informowana o toku postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady procesowej dotyczącej prawa do obrony, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Nie zawiera jednak nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.
“Prawo do obrony w sądzie administracyjnym: kiedy brak reakcji organu prowadzi do nieważności postępowania?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GZ 376/22 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2022-11-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mirosław Trzecki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6172 Notariusze i aplikanci notarialni 658 Hasła tematyczne Koszty sądowe Inne Sygn. powiązane VI SAB/Wa 68/20 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2020-12-21 II GZ 145/25 - Postanowienie NSA z 2025-04-08 II GZ 653/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-30 Skarżony organ Minister Sprawiedliwości Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 183 par. 2 pkt 5, art. 197 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt VI SAB/Wa 68/20 w zakresie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie ze skargi R.P. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w zakresie wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Postanowieniem z 25 maja 2022 r., sygn. akt VI SAB/Wa 68/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie zażaleniowe w sprawie z zażalenia R.P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z 9 października 2020 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi R.P. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego. Postanowienie to doręczono R.P. oraz r.pr. P.W., działającemu jako pełnomocnik Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego, którego termin został wyznaczony na dni 5-6 listopada 2013 r. (dalej "Komisja"). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył R.P., wnosząc o jego uchylenie. Odpis zażalenia przesłano r.pr. P.W., a następnie – wyniku wykonania zarządzenia sędziego NSA – Ministrowi Sprawiedliwości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie należało uchylić. Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Omawiany przepis ma zastosowanie również w postępowaniu zażaleniowym na mocy art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. Jak wskazuje się w orzecznictwie, nieważność postępowania z ww. przyczyny zachodzi wówczas, gdy strona, wskutek naruszenia przepisów przez sąd pierwszej instancji, nie uczestniczy w postępowaniu, nie otrzymuje zawiadomień, zostaje pozbawiona możliwości przedstawienia swojego stanowiska (por. wyrok NSA z 28 września 2022 r., sygn. akt II OSK 2086/19), jeśli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na następnych rozprawach przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji (por wyrok NSA z 11 maja 2022 r., sygn. akt I GSK 2539/18). Na gruncie niniejszej sprawy NSA stwierdził, że zaszła nieważność postępowania, ponieważ Minister Sprawiedliwości został pozbawiony udziału w sprawie. Minister, którego bezczynność została zaskarżona, nie złożył bowiem odpowiedzi na skargę, nie ustanowił pełnomocnika, któremu doręczane były pisma w toku postępowania – w tym zaskarżone postanowienie, ani nie uczestniczył w inny sposób w postępowaniu. Działający w sprawie pełnomocnik został bowiem umocowany przez Komisję, a nie przez Ministra Sprawiedliwości. W tym stanie rzeczy należało uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 183 § 2 pkt 5 i art. 197 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI