II GZ 375/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-11-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
egzamin notarialnybezczynność organuzażalenienieważność postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiMinister Sprawiedliwościsąd administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA odrzucające zażalenie, stwierdzając nieważność postępowania z powodu pozbawienia Ministra Sprawiedliwości możliwości obrony praw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie R.P. na postanowienie o odrzuceniu skargi na bezczynność Ministra Sprawiedliwości. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając nieważność postępowania. Powodem była sytuacja, w której Minister Sprawiedliwości, jako strona postępowania, został pozbawiony możliwości obrony swoich praw, gdyż nie złożył odpowiedzi na skargę ani nie ustanowił pełnomocnika.

Sprawa dotyczyła zażalenia R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło wcześniejsze zażalenie R.P. na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi na bezczynność Ministra Sprawiedliwości. Przedmiotem skargi była bezczynność Ministra w sprawie wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego ustalenia wyniku egzaminu notarialnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie WSA. Sąd uznał, że doszło do nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., ponieważ Minister Sprawiedliwości, jako strona postępowania, został pozbawiony możności obrony swoich praw. Minister nie złożył odpowiedzi na skargę, nie ustanowił pełnomocnika, któremu doręczano pisma, a pełnomocnik działający w sprawie był umocowany przez Komisję Egzaminacyjną, a nie przez Ministra. W związku z tym, zaskarżone postanowienie zostało uchylone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pozbawienie strony możliwości obrony jej praw skutkuje nieważnością postępowania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że nieważność postępowania zachodzi, gdy strona została pozbawiona możności obrony swych praw, co ma zastosowanie również w postępowaniu zażaleniowym. W niniejszej sprawie Minister Sprawiedliwości, jako strona, nie złożył odpowiedzi na skargę ani nie ustanowił pełnomocnika, co uniemożliwiło mu udział w postępowaniu i obronę jego praw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla postanowienie w przypadku stwierdzenia nieważności postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Minister Sprawiedliwości został pozbawiony możności obrony swoich praw poprzez brak doręczenia mu pism procesowych i brak możliwości złożenia odpowiedzi na skargę.

Godne uwagi sformułowania

nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw Minister Sprawiedliwości został pozbawiony udziału w sprawie

Skład orzekający

Mirosław Trzecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa strony do obrony w postępowaniu administracyjnosądowym, skutkujące nieważnością postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ administracji publicznej jest stroną postępowania i zostaje pozbawiony możliwości obrony swoich praw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego, jakim jest prawo strony do obrony, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Nieważność postępowania: gdy organ traci prawo do obrony.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 375/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Trzecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6172 Notariusze i aplikanci notarialni
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
VI SAB/Wa 68/20 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2020-12-21
II GZ 145/25 - Postanowienie NSA z 2025-04-08
II GZ 653/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-30
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 183 par. 2 pkt 5, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt VI SAB/Wa 68/20 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi R.P. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w zakresie wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 25 maja 2022 r., sygn. akt VI SAB/Wa 68/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie R.P. na postanowienie WSA w Warszawie z 21 grudnia 2020 r. o odrzuceniu skargi R.P. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego.
Postanowienie to doręczono R.P. oraz r.pr. P.W., działającemu jako pełnomocnik Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego, którego termin został wyznaczony na dni 5-6 listopada 2013 r. (dalej "Komisja").
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył R.P., wnosząc o jego uchylenie.
Odpis zażalenia przesłano r.pr. P.W., a następnie – wyniku wykonania zarządzenia sędziego NSA – Ministrowi Sprawiedliwości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżone postanowienie należało uchylić.
Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Omawiany przepis ma zastosowanie również w postępowaniu zażaleniowym na mocy art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, nieważność postępowania z ww. przyczyny zachodzi wówczas, gdy strona, wskutek naruszenia przepisów przez sąd pierwszej instancji, nie uczestniczy w postępowaniu, nie otrzymuje zawiadomień, zostaje pozbawiona możliwości przedstawienia swojego stanowiska (por. wyrok NSA z 28 września 2022 r., sygn. akt II OSK 2086/19), jeśli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na następnych rozprawach przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji (por wyrok NSA z 11 maja 2022 r., sygn. akt I GSK 2539/18).
Na gruncie niniejszej sprawy NSA stwierdził, że zaszła nieważność postępowania, ponieważ Minister Sprawiedliwości został pozbawiony udziału w sprawie. Minister, którego bezczynność została zaskarżona, nie złożył bowiem odpowiedzi na skargę, nie ustanowił pełnomocnika, któremu doręczane były pisma w toku postępowania – w tym zaskarżone postanowienie, ani nie uczestniczył w inny sposób w postępowaniu. Działający w sprawie pełnomocnik został bowiem umocowany przez Komisję, a nie przez Ministra Sprawiedliwości.
W tym stanie rzeczy należało uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 183 § 2 pkt 5 i art. 197 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI