II GZ 346/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-08-20
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
ubezpieczenie zdrowotnewstrzymanie wykonaniadecyzja deklaratoryjnaNSApostępowanie administracyjnezażalenieNFZ

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji ustalającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, uznając, że decyzja deklaratoryjna nie podlega wykonaniu.

Skarżący M. B. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Prezesa NFZ ustalającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd I instancji uznał, że decyzja deklaratoryjna nie jest aktem podlegającym wykonaniu, a zatem wniosek o jej wstrzymanie jest bezzasadny. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że decyzja potwierdzająca jedynie istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego nie posiada waloru wykonalności i nie nakłada żadnych obowiązków, co wyklucza możliwość jej wstrzymania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 24 sierpnia 2023 r. w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd I instancji uzasadnił odmowę tym, że decyzja deklaratoryjna, jedynie potwierdzająca istnienie określonego stanu (obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego), nie jest aktem, który nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. W związku z tym, wniosek o jej wstrzymanie uznał za bezzasadny. Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko Sądu I instancji, stwierdził, że zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wstrzymanie wykonania aktu lub czynności może nastąpić, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. NSA podkreślił, że decyzja ustalająca obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego ma charakter deklaratoryjny, nie nakłada żadnych nowych obowiązków ani nie przyznaje praw, a podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu wynika z ustawy. Ponieważ taka decyzja nie posiada waloru wykonalności, nie można jej wstrzymać na podstawie przywołanego przepisu. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja deklaratoryjna, która jedynie potwierdza istnienie określonego stanu prawnego (np. podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego) i nie nakłada żadnych nowych obowiązków ani nie przyznaje praw, nie posiada waloru wykonalności i w związku z tym nie może być przedmiotem wniosku o wstrzymanie jej wykonania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja deklaratoryjna nie jest aktem podlegającym wykonaniu, ponieważ nie nakłada żadnych obowiązków ani nie przyznaje praw. Podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego wynika z ustawy, a decyzja jedynie to potwierdza. Skoro decyzja nie jest wykonalna, nie można jej wstrzymać na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczy wyłącznie aktów administracyjnych wykonalnych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja ustalająca obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego ma charakter deklaratoryjny i nie podlega wykonaniu, co wyklucza możliwość jej wstrzymania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta na wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji deklaratoryjnej.

Godne uwagi sformułowania

decyzja, o wstrzymanie której wystąpił skarżący – wobec jej deklaratoryjnego charakteru – nie posiada waloru wykonalności. Skoro decyzja objęta rozpoznawanym wnioskiem jest aktem, który nie nosi znamion wykonalności, wniosek o jej wstrzymanie uznać należało zdaniem Sądu I instancji za bezzasadny. Podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego wynika z ustawy, a nie z decyzji, która może jedynie potwierdzić podleganie przez daną osobę obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z określonego tytułu.

Skład orzekający

Wojciech Kręcisz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania decyzji administracyjnych, w szczególności decyzji deklaratoryjnych w sprawach ubezpieczenia zdrowotnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji decyzji deklaratoryjnej w przedmiocie ubezpieczenia zdrowotnego; ogólne zasady stosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą być szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest możliwość wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, wyjaśnia istotną różnicę między decyzjami konstytutywnymi a deklaratoryjnymi w kontekście wykonalności.

Czy decyzję potwierdzającą obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego można wstrzymać? NSA wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 346/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-08-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 5932/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-04-08
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 5932/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 24 sierpnia 2023 r. nr 967/2023/Ub w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2024 r., sygn. VI SA/Wa 5932/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. B. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 24 sierpnia 2023 r. nr 967/2023/Ub w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, że w sprawie żądaniem wstrzymania wykonania objęta została decyzja stwierdzająca istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Ze względu na swój charakter, potwierdzający jedynie istnienie określonego stanu, zaskarżona decyzja nie mieściła się zdaniem Sądu w katalogu aktów, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Skoro decyzja objęta rozpoznawanym wnioskiem jest aktem, który nie nosi znamion wykonalności, wniosek o jej wstrzymanie uznać należało zdaniem Sądu I instancji za bezzasadny.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. B., wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia przedstawił stan faktyczny i swoje stanowisko w kwestii sprawy administracyjnej. Wskazał także, że nie może się zgodzić z zaskarżonym postanowieniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela dokonaną przez Sąd I instancji ocenę, że wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł zostać uwzględniony.
Decyzja, o wstrzymanie której wystąpił skarżący – wobec jej deklaratoryjnego charakteru – nie posiada waloru wykonalności. Nie nakłada bowiem na skarżącego żadnego obowiązku, ani nie też nie przyznaje mu żadnych praw. Podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wynika z ustawy, a nie z decyzji, która może jedynie potwierdzić podleganie przez daną osobę obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z określonego tytułu (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 8 grudnia 2022 r., sygn. II GZ 461/22, 18 kwietnia 2024 r., sygn. II GSK 2450/23, 21 maja 2024 r., sygn. II GZ 208/24).
Skoro zaskarżona decyzja nie posiada waloru wykonalności, to nie jest zasadne nawet przystępowanie do oceny zaktualizowania się przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., albowiem regulacja tego przepisu dotyczy wyłącznie aktów administracyjnych wykonalnych (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 10 stycznia 2018 r., sygn. II GSK 4162/17, 19 lutego 2009 r., sygn. II FSK 136/09).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI