II GZ 346/22

II GZ 346/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 417/22 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2022-04-11
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 15 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 417/22 w zakresie odrzucenia skargi oraz zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 14 października 2021 r., nr EA b-1779/958/21 w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 417/22, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę T. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 14 października 2021 r. w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich oraz na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. zwrócił skarżącemu wpis sądowy.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że pismem z dnia 13 stycznia 2022 r. skarżący wniósł skargę na ww. decyzję Komendanta Głównego Policji. Odpis zaskarżonej decyzji wraz z pouczeniem o terminie oraz sposobie jej zaskarżenia został doręczony stronie w dniu 18 października 2021 r., zaś skarżący nadał skargę w dniu 14 stycznia 2022 r., co wynika z daty stempla pocztowego, a zatem po upływie 30-dniowego terminu do złożenia skargi, który rozpoczął bieg w dniu 19 października 2021 r., a zakończył w dniu 17 listopada 2021 r. WSA wskazał, że w przedstawionych okolicznościach sprawy skarga jako spóźniona podlegała odrzuceniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i polegający na przyjęciu, że skarga została złożona po terminie, w sytuacji, gdy skarżący po otrzymaniu postanowienia odmawiającego przyznania mu prawa pomocy, złożył skargę w terminie nieprzekraczającym 30 dni. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie skardze dalszego biegu oraz o kontynuowanie postępowania.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że pismem z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. akt VI SPP/Wa 199/21 skarżący został wezwany do nadesłania dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, co w wyznaczonym terminie uczynił. Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2021 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie, sygn. akt VI SPP/Wa 199/21 odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na niewykazanie, że skarżący znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy oraz nieprzesłanie wymaganych dokumentów.
W dalszej kolejności wnoszący zażalenie stwierdził, że ww. postanowienie referendarza otrzymał ok. 10 stycznia 2022 r. i od tej daty liczył 30-dniowy okres uprawniający do złożenia skargi. Zdaniem skarżącego, w przeciwnym wypadku bezzasadne byłoby składanie wniosku o przyznanie adwokata z urzędu, bowiem wiadomym jest, że wniosek ten nie zostałby rozpoznany w terminie 30 dni, a nawet jeśli byłby rozpoznany pozytywnie, to pełnomocnik nie byłby w stanie napisać skargi "z dnia na dzień". W ocenie strony, z powyższych względów logiczne jest, że dopiero po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy i jego uprawomocnieniu się, liczony jest 30-dniowy termin do wniesienia skargi, a zatem złożenie skargi w dniu 24 stycznia 2022 r. należy uznać za wniesione w terminie.
Z ostrożności procesowej skarżący wniósł jednak o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z przyczyn wskazanych powyżej i rozpoznanie złożonej już skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a) p.p.s.a. Powyższa regulacja nie doznaje wyjątków w zakresie zawieszenia terminu do wniesienia skargi do czasu rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego. Jak wynika z ugruntowanego stanowiska doktryny i judykatury, wystąpienie przez stronę z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia (vide: M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski w: R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 6 C.H.Beck, Warszawa 2019 r., s. 1092 oraz przywołane tam judykaty: postanowienie NSA z 23 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 637/08, Legalis). Tego typu rozwiązanie zostało przewidziane na etapie skargi kasacyjnej, jednak brak jest podstaw do zastosowania art. 177 § 3 p.p.s.a. w drodze analogii na etapie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy nietrafna jest argumentacja zażalenia, iż termin do wniesienia skargi powinien biec od dnia, w którym skarżący powziął wiadomość o rozstrzygnięciu zapadłym w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie prawa pomocy. Argumentacja ta pozbawiona jest de lege lata podstaw prawnych. Przedłużenie terminu do dokonania czynności procesowej musi wynikać z przepisów prawa, zważywszy że czynność podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.).
Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa jednak, że w myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony nie tylko w toku postępowania, ale również przed wszczęciem postępowania, czyli jeszcze zanim złożona zostanie skarga. Podmiot domagający się od sądu administracyjnego ochrony prawnej może dążyć do tego, aby jego skargę sporządził profesjonalny prawnik, i w tym celu w terminie otwartym na wniesienie tej skargi zwrócić się do sądu administracyjnego o przyznanie mu prawa pomocy w tym zakresie. Wprawdzie złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie będzie miało wtedy wpływu na bieg terminu do wniesienia tej skargi, jednakże oznacza, że po ustanowieniu pełnomocnika już po upływie tego terminu konieczne będzie złożenie wraz ze skargą wniosku o jego przywrócenie (tak: A. Nędzarek, Wymogi procesowe wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, ZNSA 2013, nr 2, s. 78). Jak wynika z argumentacji zawartej w wyroku TK z 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 17/12 (publ. OTK-A 2013/6/86) wniesienie skargi przez pełnomocnika z urzędu, w terminie 30 dni od daty poinformowania pełnomocnika o jego wyznaczeniu, może stanowić uzasadnioną podstawę do przywrócenia terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdza, iż powyższą argumentację można odnieść analogicznie także do odrzucenia skargi wniesionej przez skarżącego po terminie, która to czynność procesowa nastąpiła już po odmowie ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu. Z funkcjonalnej wykładni powołanego powyżej art. 243 § 1 p.p.s.a. wynika bowiem, że skoro ustawodawca przewidział możliwość przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jeszcze przed wniesieniem skargi, to celem takiej regulacji było, aby na tym etapie sprawy skargę mógł sporządzić taki właśnie pełnomocnik. Odmienne stanowisko realnie zmniejszałoby możliwość obrony przez stronę swoich interesów prawnych przed sądem administracyjnym i czyniłoby w takim przypadku przyznane prawa pomocy iluzorycznym (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2013 r. sygn. akt I OZ 826/13). Jak wskazano powyżej, wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego, złożony zgodnie z treścią art. 243 § 1 p.p.s.a. przed wszczęciem postępowania, nie zatrzyma biegu terminu przewidzianego na złożenie skargi do sądu administracyjnego, jednakże może stanowić okoliczność, którą należałoby wziąć pod uwagę przy badaniu podstaw do przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. Podkreślić należy, że powyższej okoliczności NSA w rozpoznawanej sprawie nie badał, ponieważ przedmiotem postępowania zażaleniowego było wyłącznie postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi. Niemniej jednak Sąd I instancji winien mieć na uwadze, iż w niniejszym zażaleniu skarżący, z ostrożności procesowej, wniósł także o przywrócenie terminu do wniesienia skargi – co słusznie zauważył WSA w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału VI z dnia 5 maja 2022 r. W świetle przedstawionych okoliczności sprawy stwierdzić należy, że na dalszym etapie postępowania, winien zostać nadany dalszy bieg wnioskowi strony o przywrócenie terminu, przy czym Sąd I instancji rozpozna go z uwzględnieniem argumentacji przedstawionej powyżej oraz w treści zażalenia strony skarżącej z dnia 26 kwietnia 2022 r.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.