II GZ 325/25

II GZ 325/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-05-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Maciejko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 2409/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-08-27
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Maciejko po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 2409/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. P. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia
7 listopada 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 2409/24 odmówił H. P. (zwanej dalej skarżącą) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2024 r., nr [...]
w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Sąd
I instancji wskazał, że pełnomocnik skarżącej wystąpił w skardze z wnioskiem
o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji argumentując, że uniemożliwienie prowadzenia działalności gospodarczej spowoduje dla skarżącej nieodwracalne skutki finansowe, a przy tym nie ma zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego, ani nie przemawia za tym sprzeczność z interesem społecznym, zatem niewstrzymanie wykonania decyzji oznacza możliwość wyrządzenia skarżącej znacznej szkody majątkowej poprzez unicestwienie jej majątku oraz niemożliwą do odtworzenia utratę klienteli. Do skargi dołączono oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Sąd I instancji wskazał, że ze złożonego przez wnioskodawczynię oświadczenia wynika, iż mieszka u córki, ale gospodarstwo domowe prowadzi sama i utrzymuje się z emerytury w wysokości 2 561,52 zł netto miesięcznie, która stanowi jedyne źródło jej utrzymania. Jednocześnie podkreślił, że skarżąca w rubryce 8 ww. oświadczenia wskazała, że "W wyniku zamknięcia apteki pozostałam bez środków do życia. Mam zadłużenie wobec hurtowni farmaceutycznej (...) oraz zajęcie komornicze na kwotę ponad 180 000 zł. Ponadto nie mam z czego opłacać rat kredytu". Natomiast składając – w odpowiedzi na wezwanie sądu – wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF wskazała na dodatkowy dochód z tytułu umowy zlecenia na kwotę 4 000 zł netto, oraz wydatki
i stałe zobowiązania na kwotę ponad 6 000 zł. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów dotyczących zajęcia komorniczego, ani też zadłużenia wobec hurtowni. Biorąc to pod uwagę Sąd I instancji wskazał, że określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935 – dalej: p.p.s.a.) przesłanki wstrzymania wykonania decyzji muszą być odnoszone do sytuacji konkretnego podmiotu, nie zaś oceniane w oderwaniu od tej sytuacji. W rozpoznawanej sprawie ocena, czy cofnięcie zezwolenia sprawia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, wymagało uprawdopodobnienia, że - w aktualnej sytuacji finansowej skarżącej - pozbawienie jej możliwości uzyskiwania dochodu w ww. aptece będzie dla niej dotkliwe finansowo
w stopniu znacznym. Tymczasem we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca nie przedstawia żadnych informacji dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej związanej z działalnością gospodarczą prowadzoną w zakresie wspomnianej apteki. Na te okoliczności skarżąca zwróciła uwagę w swoim oświadczeniu złożonym wraz ze skargą, ale już całkowicie je pominęła przy składaniu wniosku, zatem – w ocenie WSA - pozostawały one gołosłowne, bowiem nie skarżąca przedstawiła żadnej dokumentacji na ich potwierdzenie. Zdaniem WSA, podobna sytuacja zachodzi w przypadku drugiej z przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, to jest niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie wskazała, jaki miesięczny przychód z tytułu prowadzenia ww. apteki osiągała, a ponadto z danych zawartych w CEiDG (zgromadzonych w aktach administracyjnych) wynika, że prowadziła co najmniej dwie apteki. Skarżąca nie wykazała, że było to jej główne czy podstawowe źródło dochodów, a ze złożonych oświadczeń w toku postępowania wynika, że skarżąca utrzymuje się z emerytury
i dochodu osiąganego z tytułu umowy zlecenia. Z kolei wskazywana przez skarżącą utrata klientów jest naturalnym następstwem zawieszenia działalności w zakresie prowadzenia apteki ogólnodostępnej, lecz nie jest to jednak zjawisko nieodwracalne w przypadku jej ponownego otwarcia. W związku z tym, w ocenie Sądu I instancji skarżąca nie wykazała aby wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowało dla niej trudne do odwrócenia skutki, groziło wystąpieniem znacznej szkody.
Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej skargą decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono, naruszenie przepisów postępowania
w postaci art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo zajścia podstaw do wstrzymania jej wykonania. W uzasadnieniu zażalenia wskazano w szczególności, że skarżąca, przedstawiła we wniosku istotę przyczyn, dla których uważała wstrzymanie wykonania decyzji za zasadne. Dodatkowo, w dalszych dokumentach przedstawiła również swoje możliwości finansowe. Skarżąca położyła nacisk na fakt, iż uniemożliwienie jej wykonywania działalności gospodarczej praktycznie wygasi prowadzoną przez nią od niemalże 30 lat działalność gospodarczą, albowiem wskutek braku jej firmy na rynku, klienci skierują się do innych tego typu placówek funkcjonujących na rynku, a sama skarżąca utraci renomę i związane z nią dochody z działalności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie miało usprawiedliwionych podstaw.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji służy ochronie tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby wywołać decyzja ostateczna, zanim zostanie przeprowadzona sądowoadministracyjna kontrola jej legalności. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, okoliczności i faktów, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 26 marca 2024 r., sygn. I GZ 321/24, z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. II FZ 338/07, z dnia 10 maja 2011 r., sygn. II FZ 106/11 i z dnia 28 września 2011 r., sygn. I FZ 219/11). Skarżąca powołała się w uzasadnieniu wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej oraz zażalenia przede wszystkim na okoliczności związane
z uniemożliwieniem jej wykonywania działalności gospodarczej i konieczność wygaszenia prowadzonej przez nią od niemalże 30 lat działalności gospodarczej, jak również doniosłe skutki finansowe spowodowane obowiązkiem rozliczenia zawartych kontraktów oraz koniecznością spłaty zaciągniętych zobowiązań finansowych w hurtowniach. Skarżąca podniosła, że biorąc pod uwagę rozmiar działalności gospodarczej jej oraz konsekwencje nagłego jej zaprzestania w postaci całkowitej utraty kontrahentów oraz klienteli, sam fakt wykonania decyzji zobowiązującej stronę do zaprzestania prowadzenia takiej działalności przed rozpatrzeniem skargi powoduje ryzyko wystąpienia po stronie skarżącej znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków prawnych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane tu okoliczności nie stanowią dostatecznej podstawy do stwierdzenia przesłanek uwzględnienia wniosku, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zasadą procesu sądowoadministracyjnego jest wykonalność zaskarżonego do sądu aktu (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Ogólne odwołanie się do wysokości grożącej szkody lub straty w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu samo w sobie nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, gdyż stan szkody majątkowej lub finansowej jest co do zasady okolicznością odwracalną, albowiem istnieją prawne instytucje restytucji stanu pierwotnego lub rekompensaty poniesionych strat. Z kolei stan uprawdopodabniający istnienie niebezpieczeństwa powstania nieodwracalnych skutków w sferze prawnej lub faktycznej strony skarżącej (np. likwidacja podmiotu lub zaistnienie przesłanek do ogłoszenia jego upadłości) musi zostać wykazany za pomocą odpowiednich
i wiarygodnych dokumentów, z których będzie wynikać realność i aktualność tego niebezpieczeństwa (por. np. postanowienie NSA z dnia 12 września 2023 r., II GZ 329/23, z dnia 21 listopada 2023 r., II GZ 429/23, z dnia 25 kwietnia 2024 r., II GZ 170/24 oraz z dnia 14 czerwca 2024 r., II GZ 255/24). Trafnie przyjął Sąd I instancji, że w badanej sprawie brak przedstawienia dokumentacji potwierdzającej sytuację finansową i majątkową skarżącej uniemożliwiał ocenę, czy wykonanie decyzji cofającej zezwolenie sprowadzi na skarżącą niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody. Rzetelne zobrazowanie sytuacji majątkowej, poparte stosowną dokumentacją, pozwoliłoby na stwierdzenie, czy zachodzą przesłanki wskazane
w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tymczasem nawet w zażaleniu, lakonicznie umotywowanym, powołując się na przewidywane straty z tytułu nieprowadzenia działalności wskutek cofnięcia zezwolenia, skarżąca nie odniosła ich do aktualnej sytuacji finansowej, które obejmowała również inne źródła zaspokajania potrzeb bytowych. Skarżąca nie wskazała, jaki miesięczny przychód z tytułu prowadzenia apteki dotychczas osiągała, a ponadto z danych zawartych w CEiDG wynika, że prowadziła co najmniej dwie apteki. Skarżąca nie wykazała, że było to jej główne i podstawowe źródło dochodów, a ze złożonych oświadczeń w toku niniejszego postępowania wynika, że utrzymuje się również z emerytury i dochodu osiąganego z tytułu umowy zlecenia. Nie była więc możliwa ocena merytoryczna prawdopodobieństwa realnego zaistnienia
w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji przesłanki lub przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów przyjąć należało, iż skarżąca nie wykazała wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., jak w sentencji.