II GZ 325/12

II GZ 325/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-08-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kuba /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
V SA/Wa 556/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-12-14
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 246 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 25 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Cz. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 czerwca 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 556/12 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujacym ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi Cz. M. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [..] lipca 2012 r., sygn. akt [..] Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił C. M. przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata albo radcy prawnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zasadnicze znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie ma fakt posiadania przez skarżącą oszczędności w kwocie [...] zł oraz [..] euro.
W ocenie Sadu I instancji wysokość powyższej kwoty nie daje podstaw do twierdzenia, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Sąd podniósł, że jego zdaniem skoro wnioskodawczyni posiada środki pieniężne w wysokości [..] zł, a więc w kwocie wielokrotnie przewyższającej wymagane na obecnym etapie postępowania koszty postępowania, to uzasadnione jest twierdzenie, że ich część powinna przeznaczyć na zapłatę wpisów sądowych w łącznej wysokości [..] złotych oraz na honorarium profesjonalnego pełnomocnika.
Sąd zauważył również, że skarżąca wskazała, iż posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [..] hektarów przeliczeniowych. Z akt sprawy [..] wynika natomiast, że skarżąca posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [..] hektarów. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła C. M..
W uzasadnieniu opisała swoją sytuację życiową i podała, że nie posiada oszczędności w kwocie [....] euro. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) wprost przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy a rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii w dużej mierze zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że z wypełnionego przez C. M. urzędowego formularza PPF wynika, że posiada ona oszczędności w kwocie [..] zł oraz [..] euro. W zażaleniu na zaskarżone postanowienie skarżąca wskazała, że nie posiada pieniędzy w kwocie [..] euro. C. M. nie wyjaśniła jednak, dlaczego wypełniając formularz PPF podała, iż pieniądze we wskazanej kwocie posiada, ewentualnie jeśli w czasie składania wniosku posiadała, to na jaki cel je wydatkowała.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w realiach rozpoznawanej sprawy, mając na względzie treść przywołanego wyżej przepisu oraz informacje dotyczące sytuacji materialnej skarżącej w szczególności podaną przez nią kwotę zgromadzonych oszczędności Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy i odmówił przyznania wnioskodawczyni profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., oddalił zażalenie