II GZ 321/22

II GZ 321/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-08-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 773/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-12-08
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Ministra Infrastruktury na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 773/22 w zakresie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 19 stycznia 2022 r. nr DTD-7.4311.40.2021 w przedmiocie cofnięcia świadectwa doradcy do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 773/22 - na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.), wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 19 stycznia 2022 r. w przedmiocie cofnięcia świadectwa doradcy do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych.
W ocenie Sądu I instancji z przedstawionych przez skarżącego okoliczności faktycznych wynika, że przesłanki uzasadniające zastosowanie w niej ochrony tymczasowej zostały spełnione. Pozbawienie skarżącego możliwości wykonywania zawodu doradcy do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych może spowodować pozbawienie go źródła utrzymania, utratę klientów i kontaktów zawodowych, a ewentualne uwzględnienie skargi nie przywróci stanu sprzed wykonania decyzji, co stanowi przesłankę do uwzględnienia wniosku skarżącego.
Minister Infrastruktury wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonalności ww. decyzji; ewentualnie w przypadku uznania, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
1. art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez uznanie wyłącznie w oparciu o ogólne oświadczenie Skarżącego zawarte w skardze na ww. decyzję, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie dla Skarżącego niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy oświadczenie te nie wskazuje na konkretne zagrożenia, nie znajduje oparcia w zgromadzonym w toku postępowania administracyjnego materiale dowodowym.
Skarżący nie przedstawił na poparcie swojego oświadczenia żadnych dowodów, nie wskazał ani nie uprawdopodobnił wysokości szkody.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.
Istotą instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest możliwość skorzystania przez adresata decyzji z tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla niego wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie ona zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności (np. postanowienie NSA z 14 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1651/19; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest jednak wyjątkiem od zasady wykonywania decyzji ostatecznych. Z tego powodu przesłanki uprawniające do jego zastosowania muszą być interpretowane ściśle.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co zasługuje na szczególne podkreślenie, obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Strona wnosząca o zastosowanie ochrony tymczasowej jest zobligowana uprawdopodobnić, że w sytuacji wykonania decyzji, o wstrzymanie której wnioskowała, zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
W tym miejscu należy podkreślić, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi, tzn. takimi, które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie, można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 271/09). Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutu zażalenia, należy stwierdzić, że skarżący wystarczająco uprawdopodobnił zaistnienie przesłanek ochrony tymczasowej określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji - co trafnie Sąd ten stwierdził w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślił bowiem we wniosku, że pozbawienie skarżącego możliwości wykonywania zawodu doradcy do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych może spowodować pozbawienie go źródła utrzymania, utratę klientów i kontaktów zawodowych, a ewentualne uwzględnienie skargi nie przywróci stanu sprzed wykonania decyzji, co stanowi przesłankę do uwzględnienia wniosku skarżącego.
Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja podnoszona w zażaleniu, zgodnie z którą skarżący nie przedstawił na poparcie swojego oświadczenia żadnych dowodów, nie wskazał ani nie uprawdopodobnił wysokości szkody.
Jak bowiem wskazał skarżący - brak możliwości wykonywania pracy - w związku z odebraniem uprawnień będzie wiązało się z utratą zatrudnienia i jednocześnie negatywnie wpłynie na sytuację materialną jej i rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że, w orzecznictwie sądy administracyjne przyjmują, że utrata źródła dochodu związana z utratą uprawnień do wykonywania zawodu, który z uwagi na swój rodzaj uprawnień tych wymaga, spowodować może wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody (por. postanowienie NSA z 15 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 68/13, z 16 lipca 2020 r. sygn. akt II GZ 172/20).
Należało zatem przyjąć, że skarżący uprawdopodobnił, że do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego będzie pozbawiony środków do życia, co spowoduje pogorszenie jego sytuacji życiowej, a zatem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ w zażaleniu nie podważył prawidłowej oceny wniosku dokonanej przez Sąd pierwszej instancji w tej sprawie. Skarżący powołując wyżej wymienione okoliczności wystarczająco uprawdopodobnił bowiem spełnienie przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a.
Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że argumenty podniesione w zażaleniu dotyczące niezaistnienia przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie są zasadne, a ocena dokonana przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowa.
Należy podkreślić, że instytucja procesowa wstrzymania wykonania decyzji jest odstępstwem od generalnej zasady jej wykonalności i służyć ma stronie postępowania, chroniąc ją przed negatywnymi skutkami, jakie mogą powstać w wyniku wykonania rozstrzygnięcia. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, a więc sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie, od których zaistnienia ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, lecz nie musi tego robić. Powyższa okoliczność niewątpliwie zawęża sądowi kasacyjnemu zakres kontroli. Przyjąć bowiem należy, że oparte na uznaniu rozstrzygnięcie sądu administracyjnego pierwszej instancji, jeżeli będzie miało spójne i logiczne uzasadnienie, będzie prawidłowe (tak B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, opubl.: LEX/el. 2019; komentarz do art. 61).Ze wszystkich wskazanych powodów należało przyjąć, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Odnosząc się do wniosku w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że brak jest podstaw prawnych do orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w art. 209 p.p.s.a. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, tj. przepisy rozdziału 1 działu IV. Brak natomiast odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami (dział V, rozdział 1), które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia.
W tych okolicznościach, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji