II GZ 32/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, wskazując na ustawowe zwolnienie od kosztów w sprawach ubezpieczeń społecznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych, mimo że skarżący wykazał trudną sytuację majątkową. Sąd I instancji błędnie zinterpretował przepis o ustawowym zwolnieniu od kosztów w sprawach ubezpieczeń społecznych, co doprowadziło do sprzeczności między uzasadnieniem a sentencją postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.
Sprawa dotyczyła zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący domagał się umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz inne fundusze. A. P. argumentował swoją trudną sytuacją materialną, wskazując na brak zatrudnienia, niskie dochody z prac dorywczych oraz utrzymywanie rodziny. WSA w Warszawie, odmawiając prawa pomocy, powołał się na art. 239 pkt 1 lit. e) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który z mocy ustawy zwalnia od kosztów sądowych strony skarżące działania organów w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sąd uznał wniosek o zwolnienie od kosztów za bezprzedmiotowy, ale jednocześnie odmówił ustanowienia adwokata, uznając jego udział za zbędny. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, stwierdził sprzeczność między uzasadnieniem a sentencją postanowienia WSA. Sąd I instancji prawidłowo wskazał na ustawowe zwolnienie od kosztów, ale błędnie odmówił przyznania prawa pomocy w tej części. NSA uznał, że postanowienie zapadło z naruszeniem art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. i na tej podstawie uchylił zaskarżone postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie było wadliwe, ponieważ istniała sprzeczność między uzasadnieniem a sentencją, a sąd I instancji błędnie zinterpretował przepis o ustawowym zwolnieniu od kosztów.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA prawidłowo zidentyfikował ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych dla spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.), jednakże błędnie odmówił przyznania prawa pomocy w tej części, co doprowadziło do sprzeczności z sentencją postanowienia i naruszenia przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 239 § 1 lit. e
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest z mocy ustawy zwolniona od kosztów sądowych.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA orzekł jak w sentencji po rozpoznaniu zażalenia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 197
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 245 § 1, 2 i 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy instytucji prawa pomocy.
p.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy przesłanek przyznania prawa pomocy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA błędnie zinterpretował przepis o ustawowym zwolnieniu od kosztów sądowych w sprawach ubezpieczeń społecznych. Istniała sprzeczność między uzasadnieniem a sentencją postanowienia WSA.
Godne uwagi sformułowania
skarżący jest z mocy ustawy zwolniony od kosztów sądowych ten prawidłowy wywód zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia pozostaje w sprzeczności z jego sentencją
Skład orzekający
Małgorzata Korycińska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o prawie pomocy i ustawowym zwolnieniu od kosztów sądowych w sprawach ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważny błąd proceduralny sądu niższej instancji dotyczący prawa pomocy, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i ubezpieczeniowego.
“Błąd WSA w sprawie prawa pomocy: NSA uchyla postanowienie z powodu sprzeczności uzasadnienia z sentencją.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GZ 32/06 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2006-03-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-03-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Korycińska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane III SA/Wa 2997/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-08-03 Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 185 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja 1 Dnia 30 marca 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: 1 2 Sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 2997/05 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 sierpnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 2997/05 odmówił przyznania A. P. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 sierpnia 2005 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że A. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata argumentując, że obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej oraz nie pracuje. Nadto posiada znikome dochody z prac dorywczych nie przekraczające 500 zł miesięcznie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i trójką dzieci, nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Odmawiając przyznania stronie prawa pomocy zarówno w zakresie ustanowienia adwokata jak i zwolnienia od kosztów sądowych Sąd, powołując się na treść art. 239 pkt 1 lit e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a, stwierdził, że skarżący jest z mocy ustawy zwolniony od kosztów sądowych i z tej przyczyny rozpoznał wniosek jedynie w zakresie częściowym, tzn. w zakresie ustanowienia adwokata uznając jego udział w sprawie za zbędny. W zażaleniu A. P. domagał się ustanowienia adwokata jak również zwolnienie z kosztów sadowych, akcentując to, że Sąd nie zakwestionował jego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego jak również rodzinnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy zważył, co następuje: W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji dokładnie wyjaśnił na czym polega instytucja prawa pomocy przywołując m.in. treść art. 245 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Odniósł się również do kwestii ponoszenia przez strony sporu sądowego kosztów sądowych powołując się przy tym na orzecznictwo Sądu Najwyższego. W konkluzji WSA w Warszawie słusznie stwierdził, że wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdyż stronie przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych z mocy ustawy, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. . Przepis ten stanowi, że nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Ponieważ w tej sprawie skarżący skarży decyzję w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych nie będzie ponosił związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym kosztów sądowych. Jednakże ten prawidłowy wywód zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia pozostaje w sprzeczności z jego sentencją. Wbrew bowiem temu co napisano w uzasadnieniu zaskarżonym postanowieniem odmówiono przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych. To sprawia, że kontrolowane przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienie zapadło z naruszeniem przywołanego art. 239 pkt 1 lit. e ) p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 3
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI