II GZ 315/23

II GZ 315/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2719/20 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2021-08-30
II GZ 9/23 - Postanowienie NSA z 2023-01-31
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 18, art. 19, art. 184, art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 12 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2719/20 w zakresie odmowy wyłączenia sędziego WSA J. L. w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia 1 października 2020 r., nr DZP-II.604.133.2020 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 8 grudnia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2719/20, odmówił R. P. wyłączenia sędziego WSA J. L. w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z 1 października 2020 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący wniósł o wyłączenie sędziego WSA J. L..
W związku ze złożonym wnioskiem sędzia WSA J. L. złożył oświadczenie, w którym wskazał, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022, poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), mogące wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności, dające podstawę do wyłączenia w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, wobec tego, że skarżący nie wykazał żadnych ustawowych przesłanek wymienionych w art. 18 § 1 p.p.s.a. ani też okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.), brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego.
Strona skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości i wskazując, że wnosi o wyłączenie J. L. ze względu na stronniczość i złośliwość.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zagwarantowanie bezstronności przy orzekaniu w danej sprawie, tzn. ma zapewnić, aby na treść rozstrzygnięcia nie miały wpływu osobiste zapatrywania i uprzedzenia osoby biorącej udział w jego podjęciu. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje dwie grupy przyczyn wyłączenia sędziego, tj. z mocy prawa oraz na wniosek (strony czy też żądanie sędziego).
Stosownie do art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Zgodnie natomiast z art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
W każdym ze wskazanych wypadków podstawowym celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02).
W przedmiotowej sprawie podnoszone przez stronę argumenty nie wypełniały dyspozycji przepisu art. 18 p.p.s.a., które mogłyby skutkować wyłączeniem sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy oraz nie stanowiły wystarczającej przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego stosownie do treści art. 19 p.p.s.a. Samo twierdzenie strony skarżącej, iż w stosunku do sędziego zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności, jest subiektywnym odczuciem, które nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania. Należy również podnieść, że strona w rozpatrywanym zażaleniu nie przedstawiła żadnych dowodów stanowiących poparcie podnoszonych przez nią zarzutów.
Ponadto zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie Sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy, złożył oświadczenie, iż nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w rozpatrywanej sprawie. Wskazać należy, że prawdziwość tego oświadczenia nie została w niniejszej sprawie podważona, zatem Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego nie zasługiwał na uwzględnienie.
Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.