II GZ 295/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-04-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty postępowaniasytuacja materialnasądy administracyjnezażalenieNSAWSApostanowienie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając brak wykazania przez stronę zmiany okoliczności materialnych uzasadniających ponowne przyznanie pomocy.

Sąd I instancji odmówił przyznania R. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na brak wykazania przez stronę rzeczywistej sytuacji materialnej i zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Strona konsekwentnie odmawiała ujawnienia źródeł dochodów, powołując się jedynie na trudną sytuację osobistą. NSA, rozpoznając zażalenie, uznał, że skarżący nie wykazał takiej zmiany okoliczności, która uzasadniałaby korektę wcześniejszego rozstrzygnięcia odmawiającego prawa pomocy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., które odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Sąd I instancji powołał się na wcześniejsze prawomocne postanowienie NSA z dnia 24 września 2013 r. (sygn. akt II GZ 520/12), które również oddaliło zażalenie strony na odmowę przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 165 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy mógł być rozpoznany jedynie w przypadku wykazania zmiany okoliczności. Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nadal nie wykazał swojej rzeczywistej sytuacji materialnej, nie ujawniając źródeł dochodów i nie przedkładając dokumentów potwierdzających niemożność poniesienia kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, uznając, że skarżący nie wykazał takiej zmiany okoliczności, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale strona musi wykazać zmianę okoliczności uzasadniającą korektę wcześniejszego rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd I instancji i NSA uznały, że skarżący nie wykazał takiej zmiany okoliczności materialnych, która uzasadniałaby ponowne przyznanie prawa pomocy, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego prawomocnego oddalenia wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 165

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis regulujący możliwość ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w przypadku zmiany okoliczności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez stronę zmiany okoliczności uzasadniającej ponowne przyznanie prawa pomocy. Strona nie ujawniła źródeł dochodów, co uniemożliwia ocenę jej sytuacji materialnej. Wcześniejsze prawomocne rozstrzygnięcie w sprawie prawa pomocy.

Odrzucone argumenty

Zażalenie skarżącego na postanowienie odmawiające prawa pomocy.

Godne uwagi sformułowania

Samo oświadczenie strony o trudnej sytuacji finansowej nie stanowi bowiem wystarczającego wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Konsekwentnie odmawiając ich wyjawienia uniemożliwia zbadanie, czy rzeczywiście uległy zmianie okoliczności i obecnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Skład orzekający

Andrzej Kisielewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie konieczności udokumentowania sytuacji materialnej przy wniosku o prawo pomocy, zwłaszcza po wcześniejszym oddaleniu wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania zmiany okoliczności po prawomocnym rozstrzygnięciu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, która jest ważna dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 295/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-03-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kisielewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
III SA/Po 251/13 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2017-04-27
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 165
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Po 251/13 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Po 251/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odmówił przyznania R. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011.
Z przedstawionego przez Sąd I instancji stanu sprawy wynikało, że sprawa z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym została już prawomocnie rozstrzygnięta. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt II GZ 520/12, oddalono zażalenie strony na postanowienie z dnia 4 lipca 2013 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W związku z tym ponownie złożony wniosek należało rozpoznać w myśl art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), a więc ustalić, czy nastąpiła zmiana okoliczności umożliwiająca przyznanie stronie prawa pomocy.
Sąd I instancji podniósł, że przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy w dotychczas przeprowadzonym postępowaniu wpadkowym był brak wykazania przez skarżącego jego rzeczywistej sytuacji materialnej i zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Dane zawarte w oświadczeniu o stanie majątkowym, finansowym i dochodach nie pozwalały na ocenę, czy zasoby materialne wnioskodawcy wystarczają tylko na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania siebie i rodziny, czy też dysponuje on zasobami w rozmiarze pozwalającym na pokrycie kosztów sądowych. Samo oświadczenie strony o trudnej sytuacji finansowej nie stanowi bowiem wystarczającego wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zdaniem Sądu I instancji, wnioskodawca w dalszym ciągu nie ujawnia źródeł swoich dochodów. Konsekwentnie odmawiając ich wyjawienia uniemożliwia zbadanie, czy rzeczywiście uległy zmianie okoliczności i obecnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i niezbędne jest ustanowienie mu pełnomocnika z urzędu. Podobnie jak poprzednio wnioskodawca powołuje się enigmatycznie na swoją sytuację osobistą, chorobę, zadłużenie oraz brak jakichkolwiek środków finansowych i majątku.
Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że wniosek skarżącego nie świadczy o zmianie okoliczności przemawiających za przyznaniem prawa pomocy.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, sprawa z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w niniejszym postępowaniu została już prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z uzasadnienia postanowienia NSA z dnia 24 września 2013 r. wynika, że wówczas powodem odmowy przyznania prawa pomocy była odmowa przedłożenia przez skarżącego informacji (dokumentów) umożliwiających przeprowadzenie przez Sąd pełnej oceny jego sytuacji majątkowej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznając kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny sytuacji materialnej skarżącego w kontekście konieczności zastosowania art. 165 p.p.s.a. Skarżący nie wykazał takiej zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby korektę wcześniejszego rozstrzygnięcia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dalszym ciągu nie ujawnił źródeł swoich dochodów, ani nie przedstawił dokumentów, które mogłyby świadczyć o tym, że obecnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tej przyczyny Sąd I instancji prawidłowo odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI