II GZ 287/13

II GZ 287/13 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2013-06-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-06-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zofia Borowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6229 Inne o symbolu podstawowym 622
658
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II GZ 457/11 - Postanowienie NSA z 2011-10-18
VI SAB/Wa 4/11 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2012-10-03
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 49 par. 1,  art. 183 par. 2 pkt 4, art. 252 par. 2, art. 257
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 184, art. 129 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. M. – W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt VI SAB/Wa 4/11 w zakresie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi M. M. – W. na bezczynność Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w W. w przedmiocie ustalenia ważności umowy ubezpieczenia obowiązkowego postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Objętym zażaleniem postanowieniem z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt VI SAB/Wa 4/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. pozostawił bez rozpoznania wniosek M. M.-W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. M.-W. na bezczynność Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w W. w przedmiocie ważności umowy ubezpieczenia obowiązkowego.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia [...] października 2012 r. M. M. – W. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Zarządzeniem z dnia 23 stycznia 2013 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W tym celu przesłano skarżącej urzędowy formularz PPF. Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 4 lutego 2013 r. W odpowiedzi pismem z dnia 11 lutego 2013 r. wnioskodawczyni odmówiła wykonania powyższego zarządzenia.
Zarządzeniem z dnia 15 marca 2013 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek M. M.-W. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, z uwagi na nie zastosowanie się przez wnioskodawcę do wezwania.
Po rozpoznaniu sprzeciwu od powyższego zarządzenia, WSA w W. postanowieniem z dnia 13 maja 2013 r. na podstawie art. 260 w zw. z art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) pozostawił bez rozpoznania wniosek M. M.-W., który nie został złożony na urzędowym formularzu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o uchylenie powyższego postanowienia, gdyż w jego wydaniu brała udział osoba nieuprawniona, nie będąca sędzią. Zdaniem skarżącej, z powodu niekonstytucyjności wyboru Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Przewodniczący sędzia WSA nie miał prawa do wykonywania tej funkcji, gdyż nie mógł wykonywać zawodu sędziego. W prawie występuje ponadto luka w postaci braku zasad zgłoszenia protestu przeciwko ważności wyboru prezydenta, a dodatkowo w ustawie brak trybu rozpatrywania petycji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w analizowanej sprawie podnoszone w zażaleniu przez skarżącą okoliczności, mające mieć wpływ na ważność wyborów Prezydenta Rzeczpospolitej, nie mieszczą się w katalogu przesłanek powodujących nieważność postępowania zawartych w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a. Zgodnie z art. 129 ust. 1 Konstytucji RP ważność wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej stwierdza Sąd Najwyższy w drodze uchwały. W świetle art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do podważania ostatecznej uchwały Sądu Najwyższego. Ponadto nie mają z niniejszą sprawą nic wspólnego ani kwestia uregulowania zasad zgłaszania do SN protestów wyborczych, ani kwestia trybu rozpatrywania petycji. Naczelny Sąd Administracyjny nie posiada kompetencji, by do tych zagadnień się odnosić.
Nie ma zatem żadnych podstaw, aby uznać, że udział sędziego A. J. C. w postępowaniu sądowoadministracyjnym spowodował nieważność tego postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym nieważność postępowania zachodzi, jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.
W zakresie zaś zasadności zaskarżonego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji zgodnie z prawem pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata bez rozpoznania. Stosownie do art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór wniosku został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 tej ustawy, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, opubl. ONSAiWSA z 2008 r. nr 5, poz. 74). Zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie, jak wynika z akt, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w formie pisemnej, ale nie na urzędowym formularzu. W związku z powyższym przesłano skarżącej formularz odpowiedniego wniosku celem jego wypełnienia i odesłania. Mimo tego skarżąca w zakreślonym terminie nie nadesłała Sądowi pierwszej instancji wniosku na urzędowych formularzach. W związku z powyższym przyjąć należy, w świetle art. 257 p.p.s.a., że postanowienie Sądu pierwszej instancji o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, jest prawidłowe. Skarżąca bowiem nie uczyniła zadość ustawowemu obowiązkowi złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w zakreślonym terminie. Brak ten skutkuje niemożliwością merytorycznego rozpoznania tego wniosku.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.