II GZ 28/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-03-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepełnomocnik z urzędupostępowanie administracyjneZUSzaległości składkoweNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, gdyż postępowanie zostało prawomocnie zakończone.

Skarżący J. W. złożył skargę na decyzję ZUS, która została odrzucona przez WSA z powodu braków formalnych. Następnie skarżący wniósł o przywrócenie terminu i przyznanie prawa pomocy. WSA odrzucił wniosek o przywrócenie terminu i odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na wystarczające środki finansowe skarżącego. NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA, uznając, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest niedopuszczalne w sytuacji prawomocnie zakończonego postępowania.

Sprawa dotyczyła zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło przyznania prawa pomocy w postępowaniu ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Skarga J. W. została odrzucona przez WSA z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Następnie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków oraz o przyznanie prawa pomocy. WSA odrzucił wniosek o przywrócenie terminu i odmówił przyznania prawa pomocy, argumentując, że sytuacja finansowa skarżącego nie zagraża jego egzystencji i posiada on wystarczające środki na utrzymanie. Dodatkowo, WSA wskazał, że stopień skomplikowania sprawy nie przekracza możliwości procesowych skarżącego, który korzystał już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. W zażaleniu skarżący podniósł pogorszenie swojej sytuacji materialnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że po wniesieniu zażalenia zaszły okoliczności wyłączające uwzględnienie wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. NSA podkreślił, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest dopuszczalne jedynie w toczącym się lub przyszłym postępowaniu. Ponieważ postępowanie rozpoznawcze zostało zakończone prawomocnie, brak było podstaw do ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest dopuszczalne jedynie celem ustanowienia zastępstwa procesowego w toczącym się lub przyszłym postępowaniu rozpoznawczym bądź egzekucyjnym.

Uzasadnienie

Postępowanie rozpoznawcze zostało zakończone prawomocnie, co wyklucza możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego i tym samym brak jest podstaw do ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 243 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 243 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 244 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 244 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądammi administracyjnymi

p.p.s.a. art. 239 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

lit. e - zwolnienie od kosztów sądowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie zostało prawomocnie zakończone, co uniemożliwia ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Odrzucone argumenty

Sytuacja materialna skarżącego uległa dalszemu pogorszeniu. Dokumenty dotyczące dochodów miał przekazać Sądowi I instancji Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Godne uwagi sformułowania

ustanowienie pełnomocnika z urzędu, które to ustanowienie stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa, dopuszczalne jest jedynie celem ustanowienia zastępstwa procesowego w toczącym się lub przyszłym postępowaniu rozpoznawczym bądź egzekucyjnym.

Skład orzekający

Rafał Batorowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy i możliwości ustanowienia pełnomocnika z urzędu po prawomocnym zakończeniu postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawomocnie zakończonego postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 28/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Rafał Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1163/05 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2005-06-10
II GZ 146/05 - Postanowienie NSA z 2006-01-25
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2005 r., sygn. akt III SA 1163/05 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 marca 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
W dniu 5 kwietnia 2005 r. J. W. wniósł skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił postanowieniem z dnia 10 czerwca 2005 r., sygn. akt III SA 1163/05, z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie. Skarżący pismem nadanym w dniu 22 lipca 2005 r. zwrócił się o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, a także o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2005 r. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2006 r., sygn. akt II GZ 146/05, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie J. W. na powyższe postanowienie.
Rozpoznając wniosek skarżącego w przedmiocie przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2005 r. odmówił J. W. przyznania prawa pomocy, wskazując w motywach rozstrzygnięcia, że sytuacja finansowa skarżącego nie powoduje zagrożenia dla jego egzystencji i ma on wystarczające środki na utrzymanie konieczne dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu, stopień skomplikowania sprawy pod względem faktycznym i prawnym nie przekracza możliwości procesowych i umiejętności strony oraz możliwości obrony swych praw przed sądem administracyjnym. Wyjaśnił też, że skarżący korzystał z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że jego sytuacja materialna uległa dalszemu pogorszeniu. Odnosząc się do okoliczności nieprzedłożenia jakichkolwiek dokumentów na tę okoliczność, skarżący wyjaśnił, iż w jego ocenie wszystkie dokumenty dotyczące dochodów miał przekazać Sądowi I instancji Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niezależnie od argumentów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz zarzutów przedstawionych w zażaleniu, w okresie po wniesieniu zażalenia zaszły okoliczności wyłączające uwzględnienie wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu, a tylko rozstrzygnięcie w tym zakresie było przedmiotem zaskarżenia, skoro skarżący nie kwestionował, że korzystał z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, o jakim mowa w art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), powoływanej dalej jako p.p.s.a.
Z akt sprawy wynikało, że prawomocne stały się postanowienia: z dnia 10 czerwca 2005 r. o odrzuceniu skargi oraz z dnia 17 sierpnia 2005 r. w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Tym samym zakończone zostało postępowanie co do istoty sprawy oraz postępowanie wpadkowe wywołane wnioskiem o przywrócenie terminu. Tymczasem z treści art. 243 § 1 i 2 oraz art. 244 § 1 i § 2 p.p.s.a. wyprowadzić należy wniosek, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu, które to ustanowienie stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa, dopuszczalne jest jedynie celem ustanowienia zastępstwa procesowego w toczącym się lub przyszłym postępowaniu rozpoznawczym bądź egzekucyjnym. W sytuacji gdy postępowanie rozpoznawcze zostało zakończone prawomocnie, nie jest możliwe wszczęcie postępowania egzekucyjnego, brak podstaw do ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu.
Z wymienionych powodów oddalono zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI