II GZ 278/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie, które wzywało Rzecznika do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Rzecznik zaskarżył zarządzenie, podnosząc, że narusza ono art. 239 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa) oraz przepisy rozporządzenia o opłatach kancelaryjnych. Argumentował, że ze względu na swoją funkcję w demokratycznym państwie prawnym, powinien być zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych, podobnie jak prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich czy Rzecznik Praw Dziecka. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że art. 239 § 1 pkt 2 ppsa, który wymienia podmioty zwolnione z kosztów sądowych, należy interpretować zawężająco. Ponieważ Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców nie jest wprost wymieniony w tym przepisie, nie można uznać go za zwolnionego z opłat, mimo że jego uprawnienia w zakresie uczestnictwa w postępowaniach sądowych są zbliżone do uprawnień prokuratora. Sąd powołał się również na wcześniejsze postanowienie NSA (II GPS 1/24), które potwierdziło dominującą linię orzeczniczą, zgodnie z którą Rzecznik MŚP nie jest objęty zwolnieniem z kosztów sądowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 239 § 1 pkt 2 ppsa w kontekście zwolnienia z kosztów sądowych dla Rzecznika MŚP oraz innych podmiotów o podobnych uprawnieniach.
Dotyczy specyficznej sytuacji Rzecznika MŚP i opłat kancelaryjnych; inne podmioty mogą mieć odrębne regulacje.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, działając w zakresie ochrony praw przedsiębiorców, jest zwolniony z obowiązku uiszczania opłat kancelaryjnych za odpis orzeczenia z uzasadnieniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców nie jest zwolniony z obowiązku uiszczania opłat kancelaryjnych.
Uzasadnienie
Przepis art. 239 § 1 pkt 2 ppsa, który wymienia podmioty zwolnione z kosztów sądowych, należy interpretować zawężająco. Rzecznik MŚP nie jest wprost wymieniony w tym przepisie, a jego uprawnienia procesowe, choć zbliżone do prokuratora, nie implikują automatycznego zwolnienia z opłat.
Czy uprawnienia Rzecznika MŚP do wnoszenia skarg i uczestniczenia w postępowaniach na prawach prokuratora (art. 9 ust. 1 pkt 8 ustawy o Rzeczniku MŚP) stanowią podstawę do zwolnienia z kosztów sądowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, te uprawnienia nie stanowią wystarczającej podstawy do zwolnienia z kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Choć Rzecznik MŚP może uczestniczyć w postępowaniach na prawach prokuratora, to dla zwolnienia z kosztów wymagane jest wyraźne wskazanie w ustawie, czego w przypadku Rzecznika MŚP brakuje, w przeciwieństwie do Rzecznika Praw Obywatelskich czy Rzecznika Praw Dziecka.
Przepisy (9)
Główne
ppsa art. 239 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis należy interpretować zawężająco; Rzecznik MŚP nie jest wprost wymieniony jako zwolniony z kosztów.
Pomocnicze
ppsa art. 199
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strony ponoszą koszty postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych art. 2
Określa wysokość opłaty kancelaryjnej.
urmsp art. 9 § 1 pkt 8
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców
Przyznaje Rzecznikowi MŚP uprawnienia do uczestnictwa w postępowaniach sądowych na prawach prokuratora, ale nie stanowi podstawy do zwolnienia z kosztów.
ppsa art. 234 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do wezwania do uiszczenia opłaty.
ppsa art. 227 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do wniesienia zażalenia.
ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez NSA.
ppsa art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez NSA.
ppsa art. 198
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez NSA.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Rzecznik MŚP, jako organ ochrony praworządności, powinien być zwolniony z opłat kancelaryjnych na mocy art. 239 § 1 pkt 2 ppsa. • Uprawnienia Rzecznika MŚP do uczestnictwa w postępowaniach na prawach prokuratora implikują zwolnienie z kosztów.
Godne uwagi sformułowania
przepis szczególny musi wprost ten podmiot wskazywać • wykładnia zawężająca • nie stanowią więc wystarczającej podstawy do uznania, że Rzecznik jest objęty zakresem art. 239 § 1 pkt 2 ppsa • linia orzecznicza zgodnie z którą Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców nie należy do kręgu podmiotów zwolnionych z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 2 ppsa, wyraźnie dominuje w orzecznictwie
Skład orzekający
Małgorzata Korycińska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 239 § 1 pkt 2 ppsa w kontekście zwolnienia z kosztów sądowych dla Rzecznika MŚP oraz innych podmiotów o podobnych uprawnieniach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji Rzecznika MŚP i opłat kancelaryjnych; inne podmioty mogą mieć odrębne regulacje.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu dostępności wymiaru sprawiedliwości dla przedsiębiorców i roli Rzecznika MŚP w systemie prawnym, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców.
“Czy Rzecznik MŚP musi płacić za dokumenty z sądu? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.