II GZ 276/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA odmówił zmiany własnego postanowienia w sprawie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, uznając brak podstaw do uwzględnienia wniosku pomimo trudnej sytuacji materialnej skarżącego.
Skarżący R. P. wniósł o zmianę postanowienia NSA, które oddaliło jego zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości w sprawie odmowy dopuszczenia do egzaminu adwokackiego. Skarżący powołał się na swoją trudną sytuację materialną jako nową okoliczność. NSA uznał, że przedstawione okoliczności nie stanowią podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania, gdyż nie wpłynęły na stan faktyczny ani prawny związany z obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek R. P. o zmianę postanowienia z dnia 27 marca 2024 r. (sygn. akt II GZ 276/23), które oddaliło zażalenie skarżącego na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2022 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2293/21). Zarządzenie to dotyczyło wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie odmowy dopuszczenia do egzaminu adwokackiego. Skarżący, powołując się na art. 165 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), wniósł o uchylenie i zmianę wszystkich dotychczasowych orzeczeń, wskazując na swoją obecną, bardzo trudną sytuację materialną, która uniemożliwia mu dalsze funkcjonowanie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek za niezasadny. Sąd podkreślił, że postanowienie z dnia 27 marca 2024 r. nie było postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, a zatem mogło podlegać zmianie na podstawie art. 165 p.p.s.a. Jednakże, kluczowym warunkiem takiej zmiany jest wystąpienie nowych okoliczności sprawy, których skarżący nie wykazał. Trudna sytuacja materialna skarżącego, choć opisana, nie wpływa na ustawowy obowiązek ponoszenia kosztów postępowania sądowego, w tym wpisu od skargi. Okoliczności te mogłyby być rozważane jedynie w kontekście wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, który w tej sprawie nie był przedmiotem rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja materialna skarżącego sama w sobie nie stanowi podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania, jeśli nie wpłynęła na stan faktyczny lub prawny sprawy związany z obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 165 p.p.s.a. pozwala na zmianę postanowień niekończących postępowania w razie zmiany okoliczności sprawy. Jednakże, przedstawiona przez skarżącego trudna sytuacja materialna nie jest nową okolicznością sprawy w rozumieniu tego przepisu, która wpływałaby na obowiązek uiszczenia wpisu sądowego. Okoliczności te mogłyby być brane pod uwagę jedynie w kontekście wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, a nie jako podstawa do zmiany postanowienia dotyczącego wezwania do ich uiszczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (2)
Główne
p.p.s.a. art. 165
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postanowienia NSA niekończące postępowania sądowoadministracyjnego mogą być zmieniane na podstawie art. 165 p.p.s.a.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja materialna skarżącego jako podstawa do zmiany postanowienia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego.
Godne uwagi sformułowania
nie było to zatem postanowienie kończące postępowania w sprawie, takie bowiem postanowienie zamykałoby sprawę w rozumieniu materialnym nie wystąpiły podstawy do zastosowania art. 165 w związku z art. 193 p.p.s.a., uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżącego o zmianę ww. postanowienia NSA.
Skład orzekający
Dorota Dąbek
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 165 p.p.s.a. w kontekście zmiany postanowień niekończących postępowania, zwłaszcza w odniesieniu do wpływu sytuacji materialnej strony na obowiązek ponoszenia kosztów sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zmianę postanowienia niekończącego postępowania, a nie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej procedury administracyjnej i interpretacji przepisów procesowych. Brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia.
Dane finansowe
WPS: 200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GZ 276/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-06-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-29 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane VI SA/Wa 2293/21 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-04-09 Skarżony organ Minister Sprawiedliwości Treść wyniku Odmówiono zmiany postanowienia Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 165, art. 193 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku R. P. o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 276/23 w przedmiocie oddalenia zażalenia na zarządzenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2293/21 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 czerwca 2021 r., nr DZP-II.603.16.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie odmowy dopuszczenia do egzaminu adwokackiego postanawia: odmówić zmiany postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 276/23. Uzasadnienie Zarządzeniem z dnia 9 września 2022 r., w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2293/21, wezwano skarżącego R. P. (dalej: skarżący) do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 czerwca 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie odmowy dopuszczenia do egzaminu adwokackiego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 27 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 276/23, oddalił zażalenie skarżącego na to zarządzenie. Sąd wskazał, że ze względu na obowiązek poniesienia kosztów sądowych, zasadnie i w prawidłowej procedurze wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od złożonej skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości z 14 czerwca 2021 r. Sąd wskazał również, że powyższego wniosku nie podważa okoliczność, że skarżący w zażaleniu na zaskarżone zarządzenie wystąpił z wnioskiem o przyznaniu mu prawa pomocy. W sprawie tego wniosku Sąd pierwszej instancji wydał postanowienie z 27 grudnia 2023r., sygn. akt VI SPP/Wa 265/23, w którym utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Skarżący pismem z 21 maja 2024 r. wniósł na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) o uchylenie i zmianę wszystkich dotychczas wydanych orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz NSA. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że z uwagi na działalność sądów stał się osobą całkowicie niezdolną do pracy, nie ma środków do życia i leczenia. Otrzymuje obecnie zasiłek z opieki społecznej. Sytuacja taka trwa co najmniej od kilku lat i była zatajana przez sądy. Są to w ocenie skarżącego nowe okoliczności, które powinny spowodować zmianę dotychczas wydanych orzeczeń. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Postanowieniem z 27 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 276/23, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego w przedmiocie wezwania go do uiszczenia wpisu sądowego. Nie było to zatem postanowienie kończące postępowania w sprawie, takie bowiem postanowienie zamykałoby sprawę w rozumieniu materialnym, czyli uniemożliwiłoby kontynuowanie rozpoznawania skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. T. Woś, [w:] T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 732-733). Pomimo prawomocności ww. postanowienia NSA, znajduje się ono w zakresie unormowania art. 165 p.p.s.a. ze względu na art. 193 p.p.s.a., bowiem postanowienia NSA niekończące postępowania sądowoadministracyjnego, tzn. niekończące procedowania nad skargą, mogą być zmienianie na podstawie art. 165 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 31 marca 2015r., sygn. akt II FZ 2078/14 – dostępne na stronie: http://orzecenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. warunkiem zmiany nawet prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania w sprawie jest zmiana okoliczności sprawy. Taka sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie, a skarżący w swoim wniosku w żaden sposób nie wskazał takich okoliczności, ani tym bardziej ich nie uprawdopodobnił. W postanowieniu z 27 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 276/23, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ze względu na obowiązek poniesienia kosztów sądowych, zasadnie i w prawidłowej procedurze wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od złożonej skargi. Od dnia wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. postanowienia - nie zmienił się ani stan faktyczny, ani stan prawny sprawy, związany z obowiązkiem ponoszenia wpisu od skarg kierowanych do sądu administracyjnego. Opisana we wniosku skarżącego jego trudna sytuacja materialna, w żaden sposób nie wpływa na ustawowy obowiązek ponoszenia kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, między innymi poprzez uiszczenie wpisu od skargi. Okoliczności przedstawione przez skarżącego mogłyby być ewentualnie rozważane, gdyby przedmiotem rozstrzygnięcia było postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych. Natomiast w sprawie zakończonej ww. postanowieniem, nie był to przedmiot rozpoznania. Stwierdzić zatem należy, że w sprawie nie wystąpiły podstawy do zastosowania art. 165 w związku z art. 193 p.p.s.a., uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżącego o zmianę ww. postanowienia NSA. Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 165 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI