II GZ 276/19

II GZ 276/19 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2019-12-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1553/19 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2019-08-30
II GZ 175/20 - Postanowienie NSA z 2020-08-06
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 58 par. 1 pkt 2, art. 86.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1553/19 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2019 r., w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Sąd I instancji wskazał, że wymieniona na wstępie decyzja została doręczona stronie w dniu 5 marca 2019 r.
W dniu 12 marca 2019 r., skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu.
Postanowieniem z dnia 15 maja 2019 r., referendarz sądowy uwzględnił powyższy wniosek.
Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie, wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika w osobie r.pr. R. B.. Pełnomocnik otrzymał zawiadomienie o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w dniu 3 czerwca 2019 r.
Pismem z dnia 30 czerwca 2019 r., pełnomocnik skarżącego wniósł skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, nie wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jej złożenia.
W takim stanie sprawy Sąd I instancji stwierdził, że skarga została złożona po upływie ustawowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wskazał przy tym, że wniosek złożony do sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla strony pełnomocnika z urzędu nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi.
Sąd I instancji zauważył przy tym, że pełnomocnik skarżącego nie złożył wraz ze skargą wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, który to wniosek, mając na uwadze ustanowienie dla strony pełnomocnika z urzędu, mógł skutkować przywróceniem uchybionego terminu do wniesienia skargi w sprawie.
Zażaleniem pełnomocnik K. W. zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 45 § 1 w zw. z art. 86 p.p.s.a., poprzez nieprawidłową interpretację pisma pełnomocnika skarżącego złożonego w dniu 30 czerwca 2019 r., nazwanego "skargą" i potraktowanie go jedynie jako skargi, nie zaś jako skargi połączonej z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia, mimo że z treści pisma wynika, że zawierało ono także dorozumiany wniosek o przywrócenie terminu;
2. art. 86 § 1 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i nieprzywrócenie skarżącemu terminu do złożenia skargi, mimo że pismo z dnia 30 czerwca 2019 r. zawierało dorozumiany wniosek o jego przywrócenie i zachodziły okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a w szczególności co potwierdził WSA, skarżący nie ponosił winy w uchybieniu terminu;
3. art. 45 § 1 w zw. z art. 45 § 1 i art. 56 § 1 p.p.s.a., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie pisma skarżącego z dnia 6 marca 2019 r. jedynie za wniosek o przyznanie prawa pomocy, pomimo, ze w piśmie skarżący jednoznacznie wyartykułował wolę zaskarżenia decyzji Prezesa NFZ i pismo to powinno być w okolicznościach niniejszej sprawy potraktowane jako pismo zawierające jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy i skargę złożoną przez skarżącego w terminie.
Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, albowiem podniesiona w nim argumentacja nie daje podstaw do stwierdzenia, iż Sąd I instancji naruszył postawione w petitum zażalenia przepisy postępowania w stopniu warunkującym konieczność uchylenia postanowienia odrzucającego skargę.
Jak trafnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny, wniesienie w sprawie przez pełnomocnika skarżącego skargi na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2019 r., nastąpił z uchybienie terminu do dokonania tej czynności. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości jak również nie jest kwestionowana przez stronę.
Wymieniona decyzja została doręczona K. W. w dniu 5 marca 2019 r., wobec czego termin do skutecznego wniesienia skargi na to rozstrzygnięcie upływał z dniem 5 kwietnia 2019 r. Skarga wniesiona została natomiast w dniu 30 czerwca 2019 r.
Taki stan sprawy powodował, iż po stronie Sądu I instancji powstał obowiązek określony w art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., odrzucenia skargi, jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia.
Również trafnie Sąd I instancji wskazał, mając na uwadze dotychczasowy przebieg sprawy i czynności procesowych stanowiących konsekwencje wystąpienia skarżącego z wnioskiem o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu, iż okoliczność przyznania stronie prawa pomocy w wymienionym zakresie oraz wyznaczenie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego, mogły stanowić przesłanki do sformułowania i złożenia wraz ze spóźnioną skargą wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania tej czynności. Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje, na co zwrócił szczególną uwagę Sąd I instancji, że pełnomocnik strony wniosku takiego nie złożył. Brak jest takiego żądania zarówno w samej skardze, jaki i w osobnym piśmie związanym ze skargą.
Zasadnie, powołując się na stanowisko judykatury wynikłe z orzeczeń w przedmiocie wniosków o przywrócenie uchybionego terminu w sprawach gdzie stronie przyznano profesjonalną pomoc prawą z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że fakt przyznania skarżącemu prawa pomocy przez ustanowienie dla niego radcy prawnego już po upływie terminu do wniesienia skargi (postanowienie z dnia 15 maja 2019 r.), oraz faktyczne wyznaczenie przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Warszawie pełnomocnika w dniu 27 maja 2019 r., o czym aktualnie reprezentujący pełnomocnik skarżącego dowiedział się w dniu 3 czerwca 2019 r., mogły stanowić uzasadnione podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie Prezesa NFZ.
Skoro pełnomocnik strony tego nie uczynił, nie złożył wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi, Sąd I instancji nie miał jakichkolwiek podstaw do podjęcia postępowania sądowego w sprawie, a stwierdzone uchybienie terminu obligowało go do odrzucenia wniesionej skargi.
Brak jest podstaw, jak stara się to wywodzić autor zażalenia w pierwszym z postawionych w niej zarzutów, do uznania, że Sąd I instancji błędnie potraktował pismo z dnia 30 czerwca 2019 r., "jedynie jako skargi" nie zaś jako "skargi połączonej z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia".
Analiza treści wymienionego pisma w żadnym jej fragmencie nie nasuwa w sposób bezpośredni, pośredni lub jak twierdzi autor zażalenia, w sposób dorozumiany sugestii, iż pismo to nie jest wyłącznie skargą na decyzję z dnia 21 lutego 2019 r. Ani bowiem treść wniosków skargi, ani motywy powołane w jej uzasadnieniu nie wskazują w jakikolwiek sposób, iż wnoszący skargę miał świadomość uchybienia terminowi do dokonania tej czynność w związku, z czym wnosiłby, choćby poprzez wskazanie na zestawienie procesowych okoliczności faktycznych, o przywrócenie uchybionego terminu.
Nie ma przy tym żadnego znaczenia podnoszona w zarzucie z punktu 2 petitum zażalenia, okoliczność, iż Sąd I instancji, w uzasadnieniu postanowienia stwierdził, iż skarżący nie ponosił winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, wobec czego, w wyniku odrzucenia skargi doszło do naruszenia art. 86 p.p.s.a.
Sposób interpretacji tego wywodu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jaki stara się przedstawić autor zażalenia, nie pozostaje w związku z rzeczywistymi motywami, jakie kierowały Sądem I instancji wobec stanu faktycznego sprawy i sentencją zaskarżonego postanowienia. Jasno bowiem wynika, że Sąd I instancji stwierdził, mając na uwadze niezwłoczne wystąpienie skarżącego po doręczeniu mu decyzji Prezesa NFZ o przyznanie mu prawa pomocy w postaci udzielenia pomocy prawnej z urzędu, iż uchybienie terminu nie był skutkiem opieszałości, nieporadności lub niedbalstwa samego skarżącego lecz wynikało z błędu ustanowionego dla niego pełnomocnika, który pominął w zupełności okoliczność upływu terminu do skutecznego wniesienia skargi i nie podjął w związku z tym oczywistych działań procesowych – nie złożył wraz ze skargą wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi.
Nie znajduje również usprawiedliwienia ostatni z zarzutów zażalenia sformułowanym w punkcie 3 jego petitum, w ramach którego autor zażalenia stara się wywieść błąd Sądu I instancji w interpretacji pisma strony z dnia 6 czerwca 2019 r., które jego zdaniem powinno zostać uznanie nie tylko za wniosek o udzielenie prawa pomocy ale również jako skarga na decyzję z dnia 21 marca 2019 r.
Fakt "wyartykułowania" w treści przywołanego pisma woli wniesienia skargi – "...celem sporządzenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od decyzji ..." - nie mógł zostać zinterpretowany, jako wniesienie środka zaskarżenia od rozstrzygnięcia organu administracji państwowej.
Omawiane pismo skarżącego stanowiło bezsprzecznie i wyłącznie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, na co wskazuje bezpośrednio pierwsze zdanie uzasadnienia wniosku. Pozostała cześć motywów wniosku, również nie pozostawia wątpliwości, iż strona żądała w jego ramach wyłącznie udzielenia jej pomocy prawnej z urzędu, której celem było wniesienie skargi, a której samodzielnego sporządzenia skarżący nie chciał podjąć z uwagi na "skomplikowanych charakter sprawy".
Klarowność wniosku i sformułowanego w nim żądania nie pozostawia obiekcji co do zakresu czynności, jakie strona podejmowała wnosząc to pismo oraz jego faktycznego celu. Było nim uzyskanie profesjonalnej pomocy prawnej zmierzającej do poddania kontroli sądu administracyjnego rozstrzygnięcia organu, nie zaś zaskarżenie tego rozstrzygnięcia.
Reasumując, brak jest podstaw do stwierdzenia, że Sąd I instancji odrzucając skargę wniesioną w niniejszej sprawie, dopuścił się naruszenia wymienionych w zarzutach zażalenia przepisów postępowania, albowiem stan faktyczny sprawy oraz nie dawał podstaw do wydania orzeczenia innego niż odrzucające skargę w sytuacji gdy została ona wniesiona z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności, zaś pełnomocnik strony nie podjął innych czynności procesowych zmierzających do skutecznego przywrócenia uchybionego terminu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.