II GZ 26/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu braku podpisów sędziów na orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o ponowne nadanie biegu wnioskowi o wyłączenie sędziów, uznając sprawę za prawomocnie zakończoną. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując na brak podpisów dwóch sędziów na sentencji i uzasadnieniu orzeczenia WSA. Sąd uznał, że brak podpisu sędziego stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania.
Sprawa dotyczyła zażalenia R.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 30 listopada 2011 r., które odrzuciło wniosek o ponowne nadanie biegu wnioskowi o wyłączenie sędziów WSA. Sąd I instancji uznał, że sprawa dotycząca wyłączenia sędziów została prawomocnie zakończona postanowieniem NSA z 18 lutego 2011 r., a zatem wniosek o ponowne nadanie biegu jest niedopuszczalny. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak zażalenie za zasadne. Stwierdzono, że w aktach sprawy znajduje się oryginał sentencji postanowienia, na którym brakuje podpisów dwóch sędziów orzekających, a uzasadnienie również podpisane jest tylko przez jednego sędziego. Sąd odwołał się do poglądów doktryny i orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którymi brak podpisu sędziego na orzeczeniu stanowi bezwzględnie obowiązujący wymóg i może prowadzić do nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak podpisu sędziego na orzeczeniu stanowi domniemanie, że orzeczenie zapadło bez jego udziału, co mieści się w dyspozycji art. 183 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prowadząc do nieważności postępowania.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do poglądów doktryny i orzecznictwa, które podkreślają, że podpisanie sentencji przez cały skład orzekający jest wymogiem bezwzględnie obowiązującym, a jego brak może skutkować nieważnością orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Brak podpisu sędziego na orzeczeniu stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 168 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podpisów sędziów na sentencji i uzasadnieniu postanowienia WSA. Brak podpisu sędziego jako podstawa do stwierdzenia nieważności postępowania.
Odrzucone argumenty
Postanowienie WSA o odrzuceniu wniosku o ponowne nadanie biegu wnioskowi o wyłączenie sędziów było prawidłowe, gdyż sprawa wyłączenia sędziów była prawomocnie zakończona.
Godne uwagi sformułowania
brak podpisów dwóch sędziów orzekających niepodpisanie wyroku przez jednego z członków składu orzekającego powoduje nieważność postępowania podpisanie sentencji orzecznia przez cały skład orzekający jest wymogiem bezwzględnie obowiązującym brak podpisu sędziego stwarza domniemanie, że orzeczenie zapadło bez jego udziału
Skład orzekający
Urszula Raczkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania w przypadku braku podpisów na orzeczeniu."
Ograniczenia: Dotyczy głównie postępowań sądowoadministracyjnych, ale zasada braku podpisu jako wymogu formalnego ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje kluczowy wymóg formalny postępowania sądowego – podpisy sędziów – i jego konsekwencje dla ważności orzeczenia, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Brak podpisu sędziego może unieważnić całe postępowanie sądowe!”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GZ 26/12 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2012-02-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-01-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Urszula Raczkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I SA/Ol 549/10 - Postanowienie WSA w Olsztynie z 2012-06-06 II GZ 68/11 - Postanowienie NSA z 2011-02-18 II GZ 67/11 - Postanowienie NSA z 2011-02-18 II GZ 290/11 - Postanowienie NSA z 2011-05-31 II GZ 25/12 - Postanowienie NSA z 2012-02-14 II GZ 293/12 - Postanowienie NSA z 2012-09-11 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w... Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art 183 par 4 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Urszula Raczkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 549/10 w zakresie odrzucenia wniosku o ponowne nadanie biegu wnioskowi o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O. Uzasadnienie Postanowieniem z 30 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 549/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. odrzucił wniosek o ponowne nadanie biegu wnioskowi o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] czerwca 2010 r., w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2009. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 168 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Zatem prawomocne postanowienia w toku instancji nie podlegają zaskarżeniu. Prawomocność tych postanowień oznacza zakończenie postępowania w sprawie. W sprawie dotyczącej wyłączenia sędziów WSA w O. zostało wydane postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 18 lutego 2011 r. Zatem skoro postępowanie w tej konkretnej sprawie zostało prawomocnie zakończone, to wniosek o ponowne nadanie biegu przedmiotowemu wnioskowi jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie powyższego postanowienia Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. W niniejszej sprawie wystąpiła sytuacja, w której w aktach sprawy o sygn. I SA/Ol 549/10 znajduje się oryginał sentencji postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym zawierający rozstrzygnięcie, na którym brakuje podpisów dwóch sędziów orzekających. W przypadku uzasadnienia sytuacja jest analogiczna, widnieje podpis jednego sędziego. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie mimo wątpliwości co do skutków, jakie wywołuje niepodpisanie sentencji przez członka składu orzekającego (por. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2001, t. I, s. 1202 i nast.). W przytoczonych w tym komentarzu orzeczeniach Sąd Najwyższy przyjmował, że w takiej sytuacji należy przyjąć, iż wyrok nie istnieje, jest nieważny, bądź że nie wywiera skutków prawnych (wyroki wydane na tle art. 324 § 4 k.p.c.). W literaturze dotyczącej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Komentarz J.P. Tarno, wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 299, teza 8 do art. 137 i A. Kabat w Komentarzu wyd. Wolters-Kluwer, Zakamycze 2006, s. 305, uwaga 8) wyrażono pogląd, że niepodpisanie wyroku przez jednego z członków składu orzekającego powoduje nieważność postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 4 sierpnia 1981 r. IV PR 238/91 i z dnia 18 kwietnia 1979 r. III CRN 60/79 (Lex nr 8346 i 8177) podkreślił, że podpisanie sentencji orzecznia przez cały skład orzekający jest wymogiem bezwzględnie obowiązującym a także potwierdzeniem zgodności zamieszczonego w sentencji rozstrzygnięcia z przebiegiem narady oraz wolą składu orzekającego. Utrzymanie zatem w obrocie prawnym orzeczenia niepodpisanego przez wszystkich członków składu orzekającego uchybiałoby powadze wymiaru sprawiedliwości. Uwagi powyższe odnoszą się również do niepodpisanego przez cały skład uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. W tej sytuacji przyjąć należy, że brak podpisu sędziego stwarza domniemanie, że orzeczenie zapadło bez jego udziału, a to mieści się w dyspozycji art. 183 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.