II GZ 231/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-06-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniadecyzja administracyjnaochrona konsumentówjakość handlowaartykuły rolno-spożywczeoznakowanie produktupostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieNSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji zakazującej wprowadzania do obrotu mleka modyfikowanego z powodu nieprawidłowego oznakowania, uznając priorytet ochrony konsumentów.

NSA rozpatrzył zażalenie J. S.A. na postanowienie WSA w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zakazującej wprowadzania do obrotu mleka modyfikowanego z powodu nieprawidłowego oznakowania. Sąd I instancji uznał, że ochrona konsumentów ma pierwszeństwo przed potencjalnymi skutkami ekonomicznymi dla spółki. NSA zgodził się z tą argumentacją, podkreślając, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a potrzeba ochrony konsumentów jest nadrzędna.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J. S.A. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2022 r., które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 14 stycznia 2022 r. Decyzja ta zakazywała wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego w postaci mleka modyfikowanego dla dzieci, ze względu na nieprawidłowości w oznakowaniu, które mogły wprowadzać konsumentów w błąd. Sąd I instancji uznał, że ochrona interesu konsumentów, w tym rodziców i dzieci, powinna mieć pierwszeństwo przed potencjalnymi skutkami ekonomicznymi dla skarżącej spółki, takimi jak utrata zysków czy konieczność utylizacji produktu. Sąd podkreślił również, że kwestie naruszenia dóbr osobistych czy utraty zaufania konsumentów powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym, a nie sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, zgodził się z oceną Sądu I instancji. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania decyzji może nastąpić jedynie w przypadku wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. NSA stwierdził, że skarżąca spółka nie przedstawiła wystarczających argumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Ponadto, Sąd podkreślił, że cel ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jakim jest ochrona konsumentów, przemawia za tym, aby ich interesy miały pierwszeństwo przed interesami przedsiębiorcy w sytuacji wątpliwości co do prawidłowości oznakowania produktu. Wobec powyższego, NSA oddalił zażalenie jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, okoliczności podnoszone przez skarżącą spółkę nie uzasadniają wstrzymania wykonania decyzji, a potrzeba ochrony interesu konsumentów powinna mieć pierwszeństwo.

Uzasadnienie

Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek do wstrzymania wykonania spoczywa na wnioskodawcy. W tej sprawie ochrona konsumentów, wynikająca z ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, ma pierwszeństwo przed potencjalnymi skutkami ekonomicznymi dla przedsiębiorcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji służy ochronie tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby wywołać decyzja ostateczna, zanim zostanie przeprowadzona sądowoadministracyjna kontrola jej legalności. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, okoliczności i faktów, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.

u.j.h.a.r.s. art. 29

Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

Wydanie decyzji o zakazie wprowadzania tego artykułu rolno-spożywczego do obrotu stanowi wyraz ochrony interesów konsumenta.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ochrona interesu konsumentów ma pierwszeństwo przed potencjalnymi skutkami ekonomicznymi dla przedsiębiorcy. Brak wykazania przez wnioskodawcę przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji (znaczna szkoda, trudne do odwrócenia skutki).

Odrzucone argumenty

Ryzyko naruszenia dóbr osobistych w związku z wydaniem decyzji. Utrata zaufania konsumentów.

Godne uwagi sformułowania

ochrona interesu konsumentów (rodziców i dzieci) winna mieć pierwszeństwo przed ewentualnymi skutkami ekonomicznymi wykonania decyzji ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., spoczywa na wnioskodawcy

Skład orzekający

Wojciech Kręcisz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej, gdy ochrona konsumentów jest priorytetem, a wnioskodawca nie wykazał przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zakazu wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego z powodu nieprawidłowego oznakowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między interesami przedsiębiorcy a ochroną konsumentów w kontekście decyzji administracyjnych dotyczących jakości produktów. Jest to typowy, ale ważny przykład stosowania przepisów proceduralnych.

Ochrona konsumentów ważniejsza niż zyski firmy? NSA rozstrzyga spór o mleko modyfikowane.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 231/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. S.A. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 589/22 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. S.A. w K. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 14 stycznia 2022 r. znak BOL.610.131.2021 w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 2 sierpnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 589/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił J. S.A. z siedzibą w K. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 14 stycznia 2022 r. znak: BOL.610.131.2021 w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego w postaci artykułu "[...] mleko modyfikowane dla dzieci już od 2,5 roku życia wzbogacone w witaminy i składniki mineralne a 600 g)".
Sąd I instancji uznał, że podstawą zakazu było wskazanie na nieprawidłowość oznakowania produktu, które może narażać konsumenta na nabywanie produktu niezgodnego z ich oczekiwaniem. Podkreślił, że ochrona interesu konsumentów (rodziców i dzieci) winna mieć pierwszeństwo przed ewentualnymi skutkami ekonomicznymi wykonania decyzji (brak zysku ze sprzedaży, upływ terminu ważności produktu i konieczność jego zutylizowania), których odwrócenie będzie możliwe np. w trybie odszkodowawczym za działania władzy publicznej.
Sąd I instancji w odpowiedzi na wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wyjaśnił, że podnoszona przez skarżącą spółkę okoliczność odnosząca się do ryzyka naruszenia (uszczerbku) dóbr osobistych w związku z wydaniem decyzji, może być rozstrzygana jedynie w postępowaniu cywilnym, a nie sądowoadministracyjnym. Natomiast utrata zaufania konsumentów, nie może wpływać na rozstrzygnięcie, co do przedmiotowego wniosku, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana w celu ochrony konsumentów.
Nie antycypując oceny co do legalności zaskarżonych decyzji, Sąd I instancji, podkreślił, że okoliczności podnoszone we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uzasadniają przyznania ochrony tymczasowej.
Powyższe postanowienie spółka zaskarżyła w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji służy ochronie tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby wywołać decyzja ostateczna, zanim zostanie przeprowadzona sądowoadministracyjna kontrola jej legalności. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, okoliczności i faktów, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącego nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Złożenie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie oznacza, że automatycznie dochodzi do skutku wstrzymania oczekiwanego przez wnioskodawcę, a mianowicie wstrzymania wykonania decyzji. Na podstawie złożonego wniosku i zawartej w jego uzasadnieniu argumentacji Sąd ocenia jedynie, czy podane przez wnioskodawcę okoliczności w istocie uprawdopodobniają zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Ponadto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy potrzeba ochrony interesu konsumentów powinna mieć pierwszeństwo. Zwłaszcza, gdy w tej mierze odwołać się do przedmiotu regulacji oraz celów ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (tekst jednolity Dz.U z 2021 r., poz. 630), na podstawie której wydano przedmiotową decyzję. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w doktrynie, wydanie decyzji o zakazie wprowadzania tego artykułu rolno-spożywczego do obrotu stanowi wyraz ochrony interesów konsumenta (A. Jaczyńska [w:] Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Komentarz, LEX/el. 2023, art. 29). Sąd I instancji zasadnie ocenił, że dobro prawnie chronione, tj. ochrona interesu konsumentów (rodziców i dzieci) ma pierwszeństwo względem okoliczności podnoszonych przez spółkę.
Wobec powyższego nie było podstaw do stwierdzenia wadliwości postanowienia Sądu I instancji.
W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI