II GZ 23/12

Naczelny Sąd Administracyjny2012-02-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowesądy administracyjnezażaleniepostanowieniepełnomocnik

NSA uchylił postanowienie WSA odrzucające wniosek o ponowne rozpoznanie wniosku o prawo pomocy, wskazując na nierozpatrzenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o ponowne rozpoznanie wniosku o prawo pomocy, uznając sprawę za prawomocnie zakończoną w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że WSA nie rozpoznał wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, co stanowiło podstawę do uchylenia postanowienia.

Sprawa dotyczyła zażalenia R.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O., które odrzuciło wniosek o ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych). Sąd I instancji uznał, że sprawa dotycząca prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych została prawomocnie zakończona postanowieniem NSA, a zatem wniosek złożony po tym terminie jest niedopuszczalny. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA co do prawomocności postanowienia w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jednakże uchylił zaskarżone postanowienie z innego powodu. NSA wskazał, że WSA nie rozpoznał wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, mimo że skarżący wystąpił z takim wnioskiem na etapie zażalenia. Zgodnie z art. 6 p.p.s.a., sąd powinien był wezwać skarżącego do złożenia stosownego wniosku. Wobec nierozpoznania tego wniosku, NSA uchylił postanowienie WSA na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli dotyczy kwestii już prawomocnie rozstrzygniętych.

Uzasadnienie

Sąd I instancji odrzucił wniosek, uznając, że sprawa dotycząca zwolnienia od kosztów sądowych była prawomocnie zakończona. NSA podzielił tę argumentację w odniesieniu do zwolnienia od kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 6

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 168 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Prawomocne postanowienia w toku instancji nie podlegają zaskarżeniu.

p.p.s.a. art. 165

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia w zakresie przyznania prawa pomocy mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.

p.p.s.a. art. 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd powinien wezwać skarżącego do złożenia stosownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie uchylenia postanowienia WSA.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie uchylenia postanowienia WSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nierozpoznanie przez WSA wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego, że wniosek o prawo pomocy dotyczył ustanowienia adwokata, podczas gdy na formularzu był on wykreślony (choć skarżący twierdził, że wycofał skreślenie).

Godne uwagi sformułowania

Sąd zgodnie z art. 6 p.p.s.a. powinien na tamtym etapie postępowania wezwać skarżącego do złożenia stosownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.

Skład orzekający

Urszula Raczkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, w szczególności obowiązku wzywania do uzupełnienia wniosku o ustanowienie pełnomocnika, nawet jeśli pierwotny wniosek dotyczył tylko zwolnienia od kosztów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z prawem pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowoadministracyjnego, jakim jest prawo pomocy i obowiązki sądu w tym zakresie. Może być interesująca dla prawników procesowych.

Czy sąd musi wzywać do ustanowienia adwokata, nawet jeśli wniosek o prawo pomocy dotyczył tylko kosztów?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 23/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-01-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Urszula Raczkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I SA/Ol 548/10 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2012-10-25
II GZ 66/11 - Postanowienie NSA z 2011-02-18
II GZ 65/11 - Postanowienie NSA z 2011-02-18
II GZ 289/11 - Postanowienie NSA z 2011-05-31
II GZ 24/12 - Postanowienie NSA z 2012-02-14
II GZ 292/12 - Postanowienie NSA z 2012-09-11
II GZ 723/13 - Postanowienie NSA z 2013-12-17
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Urszula Raczkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 548/10 w zakresie odrzucenia wniosku o ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie
Uzasadnienie
Postanowieniem z 28 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 548/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. odrzucił wniosek o ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżącemu – R.K. w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] czerwca 2010 r., w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających za rok 2009.
Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 168 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Zatem prawomocne postanowienia w toku instancji nie podlegają zaskarżeniu. Prawomocność tych postanowień oznacza zakończenie postępowania w sprawie. W sprawie dotyczącej zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych skarżącego w rozpoznawanej sprawie zostało wydane postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 31 maja 2011 r. Zatem skoro postępowanie w tej konkretnej sprawie zostało prawomocnie zakończone, to wniosek o ponowne nadanie biegu wnioskowi o udzielenie prawa pomocy złożony po dniu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu.
Sąd ponadto podniósł, że wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczył przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od kosztów sądowych, a nie jak twierdzi skarżący – w zakresie całkowitym, w tym ustanowienia adwokata.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym w zakresie ustanowienia adwokata. Stwierdził, że rzeczywiście we wniosku wykreślił wniosek o ustanowienie adwokata, jednakże skreślenie to wycofał.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest zasadne.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny podziela rozważania Sądu I instancji, iż postanowienie dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych uprawomocniło się z dniem wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia w tym przedmiocie oddalającego zażalenie na postanowienie Sądu I instancji odmawiającego przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Postanowienia w zakresie przyznania prawa pomocy mogą być uchylane i zmieniane w trybie art. 165 p.p.s.a. wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Skarżący jednakże żadnych nowych okoliczności we wniosku o ponowne nadanie biegu wnioskowi o przyznanie prawa pomocy nie wskazał, zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. wniosku tego nie mógł uwzględnić.
Jednakże postanowienie Sądu I instancji podlegało uchyleniu z powodu nie rozpatrzenia wniosku skarżącego w zakresie ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego. Co prawda należy zgodzić się z Sądem I instancji, że złożony na urzędowym formularzu wniosek dotyczył przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, a nie jak twierdzi skarżący w zakresie całkowitym, w tym ustanowienie adwokata. Należy jednakże stwierdzić, że z takim wnioskiem skarżący wystąpił już na etapie składania zażalenia na postanowienie Sądu I instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd zgodnie z art. 6 p.p.s.a. powinien na tamtym etapie postępowania wezwać skarżącego do złożenia stosownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Wobec nierozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.