II GZ 208/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie spółki na odmowę wstrzymania wykonania decyzji Prezesa NFZ stwierdzającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, uznając, że decyzje deklaratoryjne nie podlegają wykonaniu.
Spółka zaskarżyła decyzję Prezesa NFZ o obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego i wniosła o wstrzymanie jej wykonania, obawiając się upadłości z powodu konieczności zapłaty zaległych składek. WSA odmówił wstrzymania, uznając, że decyzja deklaratoryjna nie podlega wykonaniu. NSA w swoim postanowieniu oddalił zażalenie spółki, potwierdzając stanowisko WSA i ugruntowany pogląd orzecznictwa, że decyzje stwierdzające istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, mające charakter deklaratoryjny, nie nadają się do wykonania w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdzającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego dla spółki "U." Sp. z o.o. Skarżąca spółka wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że konieczność zapłaty znacznych zaległych składek wraz z odsetkami może doprowadzić do jej upadłości. Sąd I instancji, powołując się na art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), uznał, że zaskarżona decyzja, mająca charakter deklaratoryjny, nie nadaje się do wykonania i dlatego wniosek o jej wstrzymanie jest bezzasadny. Spółka złożyła zażalenie, zarzucając sądowi I instancji naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że decyzja Prezesa NFZ nie podlega wykonaniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie i uznał je za niezasługujące na uwzględnienie. NSA podkreślił ugruntowany pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym wstrzymanie wykonania może dotyczyć jedynie aktów lub czynności bezpośrednio nadających się do wykonania i wymagających wykonania. Decyzje deklaratoryjne, takie jak te stwierdzające istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, potwierdzają jedynie istniejący stan rzeczy wynikający z ustawy i nie nadają się do wykonania w rozumieniu p.p.s.a., ponieważ nie nakładają bezpośrednich obowiązków ani nie wymagają podjęcia czynności przez stronę czy organ. NSA stwierdził, że zaskarżona decyzja nie określa konkretnej kwoty do zapłaty, a jedynie potwierdza podleganie obowiązkowi ubezpieczenia. W związku z tym, uznał stanowisko WSA za prawidłowe i oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja stwierdzająca istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, mająca charakter deklaratoryjny, nie podlega wstrzymaniu wykonania, ponieważ nie nadaje się do wykonania w rozumieniu przepisów p.p.s.a.
Uzasadnienie
Decyzje deklaratoryjne jedynie potwierdzają istniejący stan prawny wynikający z ustawy i nie wymagają podjęcia czynności wykonawczych, w przeciwieństwie do decyzji konstytutywnych, które kształtują stosunek prawny. Wstrzymanie wykonania jest instytucją tymczasowej ochrony sądowej dotyczącą aktów, które nakładają obowiązki lub przyznają uprawnienia i mogą być realizowane dobrowolnie lub przymusowo.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 61 § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Instytucja tymczasowej ochrony sądowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji odnosi się do takich aktów, które nakładają na adresata określone obowiązki bądź przyznają uprawnienia i mogą być realizowane dobrowolnie bądź przymusowo w drodze egzekucji. Nie dotyczy decyzji deklaratoryjnych.
p.p.s.a. art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przymiotu wykonalności nie mają decyzje stwierdzające istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, które mają charakter deklaratoryjny.
p.p.s.a. art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Potwierdzenia dokonane przez organ NFZ nie nadaje się do wykonania w tym znaczeniu, że nie wymaga dla swojej skuteczności podjęcia jakichkolwiek czynności przez stronę czy organ administracyjny.
p.p.s.a. art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zaskarżona decyzja nie określa kwoty, którą Skarżący powinien uiścić, a jedynie potwierdza, że uczestnik podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Dz.U 2002 nr 153 poz 1270 art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzje deklaratoryjne, w tym te stwierdzające obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, nie podlegają wstrzymaniu wykonania, ponieważ nie są aktami nadającymi się do wykonania w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Zaskarżona decyzja Prezesa NFZ podlega wykonaniu, a jej wstrzymanie jest konieczne ze względu na ryzyko upadłości spółki spowodowane koniecznością zapłaty zaległych składek i odsetek.
Godne uwagi sformułowania
nie każdej decyzji może być udzielona ochrona tymczasowa tymczasowa ochrona sądowa w postaci wstrzymania wykonania decyzji odnosi się do takich aktów, które nakładają na adresata określone obowiązki bądź przyznają uprawnienia i mogą być realizowane dobrowolnie bądź przymusowo w drodze egzekucji Przymiotu wykonalności, zgodnie z orzecznictwem i doktryną, nie mają decyzje stwierdzające istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, które mają charakter deklaratoryjny Potwierdzenia dokonane przez organ NFZ nie nadaje się do wykonania w tym znaczeniu, że nie wymaga dla swojej skuteczności podjęcia jakichkolwiek czynności przez stronę czy organ administracyjny.
Skład orzekający
Gabriela Jyż
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej wykonalności decyzji deklaratoryjnych w kontekście wstrzymania ich wykonania na gruncie p.p.s.a., szczególnie w sprawach dotyczących obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji decyzji deklaratoryjnych stwierdzających obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. w odniesieniu do innych aktów administracyjnych może wymagać odrębnej analizy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest istotna dla prawników procesowych i specjalistów od ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje, które decyzje administracyjne mogą być wstrzymane przez sąd, co ma bezpośrednie przełożenie na możliwość ochrony praw strony w toku postępowania sądowego.
“Decyzja NFZ o ubezpieczeniu zdrowotnym nie podlega wstrzymaniu? NSA wyjaśnia, kiedy sądowa ochrona jest możliwa.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GZ 208/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-05-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-16 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 652 Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych Hasła tematyczne Wstrzymanie wykonania aktu Sygn. powiązane VI SA/Wa 4505/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-12-15 Skarżony organ Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 61 par. 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "U." Sp. z o.o. we W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 4505/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "U." Sp. z o.o. we W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 maja 2023 r., nr 584/2023/Ub w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 19 października 2023 r., odmówił wstrzymania wykonania objętej skargą U. Sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: "Skarżący") decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 maja 2023 r. (dalej: "decyzja Prezesa NFZ"), w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W piśmie z dnia 12 lipca 2023 r., strona wniosła o wstrzymanie zaskarżonej decyzji podnosząc, że obciążenie strony składkami znacznej wysokości wstecznie, za kilka lat wraz z odsetkami, może zaburzyć płynność finansową skarżącego i doprowadzić do jej upadłości. Sąd I instancji na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2023 r., poz.1634 t.j.; dalej "p.p.s.a."), uznał, że zaskarżona decyzja Prezesa NFZ dotycząca stwierdzenia istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego ze względu na swój charakter nie mieści się w katalogu aktów, które nadają się do wykonania i tego wykonania wymagają. W konsekwencji, zdaniem Sądu, skoro decyzja nie może zostać wykonana, wniosek o wstrzymanie jej wykonania należało uznać za bezzasadny. Skarżący zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, poprzedzone wadliwym przyjęciem, że objęta skargą decyzja Prezesa NFZ nie podlega wykonaniu, w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie powołanej normy powinno prowadzić do wniosku przeciwnego. Podnosząc te zarzuty strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonalności decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 30 maja 2023 r., oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania wywołanego zażaleniem, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonej decyzji (odpowiednio zaskarżonego postanowienia), jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie panuje ugruntowany pogląd, że nie każdej decyzji może być udzielona ochrona tymczasowa przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć jedynie takich aktów lub czynności, które bezpośrednio nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 1376/14). Instytucja tymczasowej ochrony sądowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji odnosi się do takich aktów, które nakładają na adresata określone obowiązki bądź przyznają uprawnienia i mogą być realizowane dobrowolnie bądź przymusowo w drodze egzekucji. Przymiotu wykonalności, zgodnie z orzecznictwem i doktryną, nie mają decyzje stwierdzające istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, które mają charakter deklaratoryjny, a więc potwierdzają istnienie określonego stanu rzeczy (por. postanowienie NSA z 15 grudnia 2022 r., sygn. II GZ 474/22). Podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wynika bowiem z ustawy (po spełnieniu warunków określonych w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej), a nie z decyzji właściwego organu Narodowego Funduszu Zdrowia, która może jedynie potwierdzić podleganie przez daną osobę obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z określonego tytułu. Potwierdzenia dokonane przez organ NFZ nie nadaje się do wykonania w tym znaczeniu, że nie wymaga dla swojej skuteczności podjęcia jakichkolwiek czynności przez stronę czy organ administracyjny (por. postanowienie NSA z 25 listopada 2022 r., sygn. II GZ 429/22). Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, iż zaskarżona decyzja nie określa kwoty, którą Skarżący powinien uiścić, a jedynie potwierdza, że uczestnik podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji o tym, że zaskarżona decyzja nie ma przymiotu wykonalności, a tym samym niemożliwe jest wstrzymanie jej wykonania, a zażalenie strony należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI