II GZ 20/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. C. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd I instancji uznał, że skarga została wniesiona po terminie, ponieważ decyzja została doręczona skarżącej w trybie zastępczym na adres widniejący w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych, który był jedynym znanym organowi adresem. Pełnomocnik skarżącej podnosił, że adres był nieaktualny, a skarżąca od lat mieszka za granicą, co uniemożliwiło jej skuteczne doręczenie. WSA stwierdził, że pełnomocnik miał świadomość upływu terminu i powinien był złożyć wniosek o przywrócenie terminu, czego nie uczynił. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na to postanowienie. NSA uznał, że adres widniejący w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych był prawidłowy, a skarżąca zaniechała obowiązku zgłoszenia wyjazdu z kraju i zmiany adresu zamieszkania. W związku z tym doręczenie decyzji na ten adres było skuteczne, a skarga wniesiona po terminie podlegała odrzuceniu. NSA podkreślił, że do chwili zawiadomienia organu o zmianie adresu, organ nie miał obowiązku ustalania jego aktualności ani kierowania pism na inny adres.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad skuteczności doręczeń administracyjnych i sądowych w przypadku zmiany miejsca zamieszkania strony przebywającej za granicą oraz obowiązków strony w zakresie zgłaszania tych zmian.
Dotyczy sytuacji, gdy organ dysponuje adresem z oficjalnych rejestrów (np. Centralny Wykaz Ubezpieczonych, ewidencja ludności) i strona nie zgłosiła zmiany.
Zagadnienia prawne (2)
Czy doręczenie decyzji administracyjnej w trybie zastępczym na adres widniejący w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych jest skuteczne, jeśli strona na stałe zamieszkuje za granicą i nie zgłosiła zmiany adresu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie jest skuteczne, jeśli organ dysponuje jedynie adresem z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, a strona nie dopełniła obowiązku zgłoszenia wyjazdu i zmiany adresu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że adres z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych jest wiążący dla organu do czasu jego zmiany przez stronę. Strona ma obowiązek zgłosić wyjazd z kraju i zmianę miejsca zamieszkania. Brak takiego zgłoszenia uzasadnia doręczenie na dotychczasowy adres, nawet jeśli strona faktycznie przebywa za granicą.
Czy skarga wniesiona po terminie, wynikającym z daty doręczenia zastępczego, powinna zostać odrzucona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli doręczenie było skuteczne, a skarga została wniesiona po upływie 30-dniowego terminu, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że skoro doręczenie decyzji było prawidłowe, to 30-dniowy termin na wniesienie skargi rozpoczął bieg od daty tego doręczenia. Skarga wniesiona po tym terminie, jak w tym przypadku, musiała zostać odrzucona.
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 53 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 54 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.e.l. art. 36 § ust. 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Obywatel polski wyjeżdżający z kraju z zamiarem stałego pobytu poza granicami jest obowiązany zgłosić swój wyjazd, co skutkuje wymeldowaniem. Zgłoszenie powinno nastąpić w organie gminy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 44
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie w trybie zastępczym (per awizo) wymaga, aby adres nie budził wątpliwości.
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 39 § § 3 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 40 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 42 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 43
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 41 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Adres widniejący w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych jest aktualny do czasu jego zmiany przez stronę. • Strona ma obowiązek zgłoszenia wyjazdu z kraju i zmiany adresu zamieszkania. • Doręczenie decyzji na adres znany organowi z oficjalnego rejestru jest prawidłowe, nawet jeśli strona faktycznie przebywa za granicą. • Skarga wniesiona po upływie 30-dniowego terminu od skutecznego doręczenia podlega odrzuceniu.
Odrzucone argumenty
Adres doręczenia był nieaktualny i niewłaściwy, ponieważ skarżąca od lat mieszka za granicą. • Doręczenie nie było skuteczne, ponieważ nie nastąpiło pod faktycznym miejscem zamieszkania ani adresem korespondencyjnym. • Brak było podstaw do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, gdyż termin na wniesienie skargi nie rozpoczął biegu z powodu nieskutecznego doręczenia.
Godne uwagi sformułowania
do chwili zawiadomienia organu o tym, że adres wskazany w bazie jako adres zamieszkania uległ zmianie, bądź też, że strona opuściła swoje stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wymeldowała się i wyjechała z kraju z zamiarem stałego pobytu poza granicami, organ nie miał obowiązku ustalania, czy dotychczasowy adres figurujący w Wykazie wciąż pozostaje aktualny. • skarżąca zaniechała obowiązku wynikającemu z treści art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (...), zgodnie z którym obywatel polski, który wyjeżdża z kraju z zamiarem stałego pobytu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany zgłosić swój wyjazd.
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad skuteczności doręczeń administracyjnych i sądowych w przypadku zmiany miejsca zamieszkania strony przebywającej za granicą oraz obowiązków strony w zakresie zgłaszania tych zmian."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ dysponuje adresem z oficjalnych rejestrów (np. Centralny Wykaz Ubezpieczonych, ewidencja ludności) i strona nie zgłosiła zmiany.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu doręczeń i terminów w postępowaniu administracyjnym i sądowym, szczególnie w kontekście osób mieszkających za granicą. Pokazuje, jak ważne jest śledzenie zmian adresu i dopełnianie obowiązków formalnych.
“Mieszkasz za granicą? Uważaj na adres w Polsce – błąd może kosztować Cię utratę terminu na skargę!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.