II GZ 19/26

II GZ 19/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne
Zawody prawnicze
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2988/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-10-29
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 , art. 220 § 3 w zw. z art. 220 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2988/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 czerwca 2024 r. nr DZP-II.613.22.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zwrotu wniosku o dopuszczenie do egzaminu adwokackiego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 29 października 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2988/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę R. P. (dalej: Strona, Skarżący) na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z 11 czerwca 2024 r., nr DZP-II.613.22.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zwrotu wniosku o dopuszczenie do egzaminu adwokackiego.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 10 września 2024 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono Stronie 1 października 2024 r. W zakreślonym terminie, Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie oraz złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zażalenie zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalone postanowieniem z 6 maja 2025 r., sygn. akt II GZ 237/25.
Referendarz sądowy postanowieniem z 21 lutego 2025 r., sygn. akt
VI SPP/Wa 272/24, odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie stało się prawomocne.
W tej sytuacji, na podstawie zarządzenia z 23 lipca 2025 r., Skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 10 września 2024 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego – także w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu
7 sierpnia 2025 r. Zatem termin do uzupełninia braków fiskalnych skargi upływał
14 sierpnia 2025 r.
Skarżący w odpowiedzi na to wezwanie, wystąpił natomiast o zwolnienie od opłat i kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Wobec niestwierdzenia do 18 sierpnia 2025 r., w Rejestrze Opłat Sądowych żądanej wpłaty, Sąd I instancji na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) odrzucił skargę, jako nieopłaconą.
We wniesionym w terminie zażaleniu na powołane postanowienie, Skarżący wniósł o jego uchylenie w całości, nie uzasadniając jednak swego żądania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie podlegało oddaleniu, gdyż nie podważyło prawidłowości zaskarżonego postanowienia.
Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym skargi pobiera się wpis. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności, na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W świetle art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku określają przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to podmiotowe zwolnienia
obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że jeżeli strona po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, ale przed upływem siedmiodniowego terminu na wykonanie tego wezwania, złoży wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, pierwotne wezwanie traci aktualność. Kiedy jednak zapadnie prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy
w tym zakresie – wezwanie do uiszczenia opłaty sądowej powinno być powtórzone. W takim przypadku siedmiodniowy termin do wniesienia opłaty biegnie od daty doręczenia nowego wezwania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2023 r., sygn. akt III OZ 241/23 opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie, postępowanie w zakresie wniosku Strony o przyznanie prawa pomocy zakończyło się prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z 21 lutego 2025 r. (sygn. akt VI SPP/Wa 272/24) odmawiającym przyznania tego prawa. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 6 maja 2025 r., sygn. akt II GZ 237/25 oddalił zażalenie Strony na zarządzenie Przewodniczącego z 10 września 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. W tej sytuacji zasadne było wydanie w dniu 23 lipca 2025 r. zarządzenia o ponownym wezwaniu Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Kolejne zarządzenie nie podlegało już zaskarżeniu z uwagi na postanowienie NSA w sprawie II GZ 237/25. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu 7 sierpnia 2025 r. Termin na uiszczenie wpisu od skargi upłynął zatem 14 sierpnia 2025 r. Skarżący nie uiścił w tym terminie wpisu, lecz pismem 14 sierpnia 2025 r. wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Jak zaznaczono, z akt sprawy wynika, że Skarżący opłaty tej nie uiścił. Zatem Sąd I instancji prawidłowo orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
Skutku przerwania biegu siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu sądowego nie mógł zniweczyć zawarty w piśmie z 14 sierpnia 2025 r. kolejny wniosek Strony zawierający żądanie przyznania prawa pomocy (k. 48 akt sądowych). Nie miał także wpływu na wynik sprawy brak stanowiska WSA w przedmiocie kolejnego wniosku Strony o przyznanie pomocy, skoro wcześniejszy wniosek został załatwiony odmownie postanowieniem referendarza sądowego, a kolejny nie spełniał ani warunków formalnych, ani nie zawierał uzasadnienia, co jednoznacznie wskazywało na zamiar Skarżącego wyłącznie nieuzasadnionego przedłużenia postępowania. Strona skarżąca nie może bowiem czynić przedmiotem odniesienia – dla wskazywanego stanu faktycznego w zakresie jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania sądowego – sytuacji procesowej, która już zaistniała i została prawomocnie rozstrzygnięta, a skierowane do niej nowe wezwanie jest jedynie kontynuacją względem pierwotnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia kosztów sądowych oraz wykonaniem prawomocnego rozstrzygnięcia zażalenia na pierwotne zarządzenie wzywające o wpis (por. postanowienia NSA z: 12 września 2024 r., sygn. akt II GZ 380/24; 9 lipca 2025 r., sygn. akt II GZ 519/25) oraz prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku Strony o przyznanie prawa pomocy.
Wskazane powyżej naruszenie terminu ustawowego do uiszczenia należnego wpisu od skargi i jego ostateczne nieuiszczenie przez Stronę obligowało Sąd I instancji do wydania postanowienia o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 220 § 1 p.p.s.a.
Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.